ئامىرىكىدىكى بىر ئۇيغۇر ئانا بىلەن سۆھبەت
Amirikidiki bir uyghur ana bilen söhbet
(bu téma yulghundiki bir so'algha asasen uyushturuldi. Bu hemshirimizning waqti bek qis bolghachqa uzunda pütti. Hemshirimiz özini ashkara qilishni xalimighach ismi atalmidi)
Tonushturush: söhbet sahibi bolghan ana amérika mariland shitatida turidu, kompyutér penliri boyiche doktor. Ikki oghulning anisi. Özi oqughan mektepte oqutquchi hem mariland shitatliq rak késelliri doxturxanisida programmér bolup ishlewatidu.
Essalamu eleykum, hede. Bügün sizdin bir nechche mesile toghrisida pikirlishey, dégen idim. Bilgen, ögen'genliringiz we turmush tejribiliringizdin so'allirimgha jawab tépishni arzu qilimen.
We'eleykum essalam we rehmetullahi we bariketuhu, peqet allahla xataliq we nuqsanlardin paktur. Men bilginim boyiche, amal bar yaxshi jawab bérishke tirishimen. Biz bashqilargha ülge bolalmaymiz. Ülge bolushqa resulullah sellellahu eleyhi wesellem we sahabiler yéterliktur. Biz peqet shularning izidin méngiwatqan we shulardin öginiwatqanlarmiz.
So'al: ikki oghlingiz barken. Oghulliringizning bilim igilesh ehwalini tonushturup bersingiz. Yeni penni we diniy jehetlerde qandaqraq bilim igilewatidu?
Jawab: méning chong oghlum (yette yash) islami mektepte oquwatidu. Ular mektepte sekkiz xil ders oquydu: qur'an, ereb tili, islam bilimliri, én'gliz tili edebiyati, matématika, ijtima'iy pen, tebi'iy pen we tenterbiye.
Oghlum hazir qur'an oqush qa'idilirini tugitip resmi qur'an oqushni bashlidi. Oqutquchisi hazirche yadlashni emes, mus'hefke qarap toghra we rawan oqushni telep qilghachqa, bizmu öyde shuninggha yardem qiliwatimiz. Erep tilida yézish we oqush basquchidin otup, hazir addi grammatika we sözlüklerni öginiwatidu. Islam bilimliri dégen derside allah subhana we ta'alaning isimlirini menisi bilen öginidu; Sürilerning menisini öginidu. Islam eqidilirini we du'alarni in'glizche menisi bilen tepsiliy öginidu. Bashqa penni derslerni mushu dölettiki bashqa penni mekteplerge oxshash öginidu. Bu mektepning öginidighan nersisi köp bolghachqa mektepte künige birer sa'et uzunraq oquydu we tapshuruqni köprek ishleydu. Chong oghlimiz hemme nersilerge qiziqidu. Kichik waqtida haywanlargha qiziqatti. Shu qiziqishi sewebidin in'glizche kitaplarni körüp bilmise kitapni ekilip, bizge oqutup dégendek, 3-4 yash waqitlirida nurghun biz bilmeydighan haywanlarning isimliri, xususiyetliri, we yashash muhitliri bilen tonushup chiqqan idi. Kéyin her xil qatnash wastilirigha qiziqti, kéyin herxil ayropilanlargha qiziqti, kéyin yaghachchiliq qilishqimu qiziqti.
Nöwette asman jisimlirigha we tashlargha qiziqiwatidu. Némige qiziqsa biz amal bar shu toghriliq kitaplarni tépip bérishke tirishtuq we shuninggha a'it muhit bilen uchrashturushqa tirishtuq. Emma perzentlirimizde bilim bolup, iman we edep-exlaq bolmisa bilimni toghra ishlitelmeydu, dep bilimiz. Biz yene balilarni waqtini pilanliq ishlitish we turmushta retlik-tertiplik bolush jehettin terbiyileshke tirishiwatimiz.
So'al: siz oghulliringizni yeslige bermey ozingiz terbiyilepsiz, buning sewebi néme?
Jawab: her xil sewepler boldi. Balilar kichik waqtida ata-anisigha muhtaj. Uningdin bashqa biz ikkilimiz mektepte oquwatqachqa, yaxshiraq yeslige bérishke iqtisadimizmu yar bermeytti.
So'al: baliliringiz öyde putunley uyghur tilida sozlishidiken, siz buning kéyin mektepke kirgende tosalghu bolup qélishidin ensirimidingizmu?
Jawab: her xil kishiler her xil meslihet berdi. Bizmu bezide ensiriduq, bezide meyli diduq. Etrapimizdiki nurghun uyghur a'ililerning perzentliri peqet uyghurche sozlimeydu yaki sozleshnimu bilmeydu.
Biz eger özimiz ching turmisaq we perzentlirimizni yéteklimisek ularningmu tebi'iyla shundaq bolup qalidighanliqini hés qilduq.
Bizning heqiqeten balilirmizgha ana tilimizni ögitish mejburiyitimiz bar.
Eng addiysi eger uyghurche bilmise balilirimiz ata-anilirimiz bilen qandaq munasiwette bolidu?
Bizning uruq-tuqqanlirimiz bilenchu?
Bizning xelqimiz bilenchu?
Biz perzentlirimizning allahning yolida ilim élishini arzu qilimiz, bolupmu bizning xelqimizge kéreklik allahning ilmini élishini bekrek arzu qilimiz. Insha'allah allah rehmet qilip shu ilimlarni alghan chaghda bizge, xelqimizge yetkuzush uchun ana tilimizni yaxshi bilmise bolmaydu.
Lékin biz buningliq bilen in'glizchige étiwar bermeymu qoymiduq. Öyde in'glizche sozleshmisekmu, lékin balilirimizgha in'glizche élipbeni we sözlüklerni baldurla ugettuq. Chong oghlum mektepke ( kindergarten balilar baghchisi) kirgende in'glizche sözlishelmeytti. Lékin hemme herplerni oqushni we yézishni biletti. In'glizche renglerning, her hil gi'omitiriyilik shekillerning, pesillerning, aylarning, hepte künlirining, we kündilik turmushtiki nurghun nersilerning ismi we yézilishini biletti. In'glizche 100 giche saniyalaytti. Mektepte deslepte biraz qiynaldi, lékin yérim yildin kéyin sinipning aldi bolup oqushqa bashlidi.
Mektepke kirip uzun ötmeyla öyde in'glizche sözleydighan boliwaldi. Biz deslepte yol qoyduq. Yene uyghurche sözleshte ching turiwalsaq baligha taza yaxshi bolmaydighanlighini his qilduq. Melum waqit ötüp oghlimiz mektepke könüp ketkendin kéyin biz öyde qet'iy uyghurche sözlesh tüzümini turghuzduq. Uningdin awal bizmu bezide kespimiz toghriliq yaki özimizning mektipidiki ishlar toghriliq sozleshsek in'glizche sözleshke chushup kétettuq. Bu tüzümni ijra qilish bashlan'ghandin kéyinm bezide chong oghlimiz bizni tenqitlep qoyidighan boldi. Shundaq qilip bara-bara oghlimiz öyde tebi'iyla uyghurche sözleydighan, sirtta dadil in'glizche sözleydighan boldi. Shundaqtimu, dawamliq diqqet qilmisaq, bizning muhitimiz yaxshi emes. Bashqa uyghurlarning perzentliri ichide uyghurche sözleydighanlar nahayiti az, hetta yoq déyerlik.
Biz da'im «uyghurgha uyghurche sözleysiler» dések, chong balam «apa, ulargha uyghurche gep qilsam chushenmeydiken» deydu. «chüshenmise ögitip qoyung, ular uyghur bolghandikin uyghurche sözlishi kérek» dep, balamgha özining qilghinining toghra ikenligini uqturup turimiz.
Bezi ata-anilar balilirini uyghurche sözleshke zorlaydu, bezilirining kari yoq. Qisqisi, bu muhit balilirimizning uyghur tili uchun yaxshi emes. Allah xalisa, biz tetillerde balilarni weten'ge ewetish, da'im ata-anilar we uruq-tuqqanlar bilen paranglashturush, we uyghurche köp kitap oqush, yézish arqiliq balilirimizning uyghur tilini béyitishni oylawatimiz.
So'al: amérikidek dölettimu balilargha islamiy mektepler bar iken, anglap nahayiti söyündüm. Bundaq mektepler musulman ata-anilarning yükini köp yinikletse kérek?
Jawab: elhemdulillah. Qiyinchiliq dégen hemmila yerde bar, gep shu qiyinchiliqlarni yéngidighan iradige kélish, shu ishning muhimliqini tonush yaki tonuyalmasliqta. Balam oqughan mektep eslidiki öyimizdin mashina bilen bir yérim sa'etlik yol idi. Künde etigende bamdattin kéyinla balini bezide yaxshi gep bilen, bezide hetta xapa bolup turghuzup, mektipige élip mangattim. Balini mektipige apirip qoyghandin kéyin ishimgha mangattim. Ishqa kelgende hérip héch majalim qalmaytti. Kechte balamni mekteptin ekilip bir dem ishxanida tapshurup ishlitettim. Andin yene shundaq uzun yol méngip qaytip kélettuq. Künde töt sa'etlep mashinida olturush biz chonglar üchünmu nahayiti éghir bir seper, kichik bala üchün téximu shundaq. Balam kechte öyge qaytip kélip, harghinliqtin krésloda yétipla uxlap qalatti.
Shundaq chaghlarda bezide «téxi kichip bolghandikin, öyge yéqinraq ammiwi mektepke bérip turup, sel chong bolghanda andin islamiy mektepke almashtursaqmikin» dégennimu oylashtuq. Beziler :« balining heqiqiy xarektéri yétilidighan waqit toluqsiz ottura mektep, bashlan'ghuchta qeyerdila oqusa oxshash» dep bizge ammiwi mektepte oqutush teklipini berdi. Lékin etrapimdikilerge qarap, yene ikkilendim. Mesilen, mektepte ramizan ayliri musulman oqughuchilar iftarni mektep ashxanisida qilattuq, shundaq chaghda bashqilargha diqqet qilip baqqanidim. Adette musulman döletliridin kelgen oqughuchilar iftar aldidiki du'a qobul bolidighan waqitni qoldin bermey, toxtimay allahni zikir qilish bilen meshghul bolatti. Lékin amérikida chong bolghan, xéli yaxshi terbiye alghan musulman balilarmu chaqchaqliship, oynishatti. Shularni oylap bala üchün terbiyilinidighan muhitning nahayiti muhimliqini hés qildim. Elwette, mundaq muhitta chong bolsa teqwa bolidu, déyelmeymiz, lékin biz ata-ana bolush süpitimiz bilen, allah bizge wezipe qilip bergen balilirimizni choqum qolimizdin kelginiche eng yaxshi islamiy muhitta chong qilish, terbiyilesh mejburiyitimiz bar.
Resulullah sellellahu eleyhi wesellem : «herbir bala islam üstige tughulidu, uni ata-anisi yehudiy yaki mejüsi qilip chiqidu» dégen.
Elhemdulillah, shundaq qilip, balamni sel japa tartsaqmu, islamiy mektepte oquttuq. Shunchilik japagha chushluq, balammu nahayiti obdan terbiye éliwatidu.
Ularning mektipining ders ötüsh usuli mundaq:
Her küni etigende ular mektepke kélip eng awwal udul meschitke kiridu. Meschitte bularning mektep mudiri yaki chongraq mu'ellimlerdin bireri bulargha birer hedisni sözleydu, andin shu hedisning mezmunini oqughuchilargha addiy til bilen chüshendüridu. Andin ularning her ayliq témiliq pa'aliyetliri bar, mesilen, bu ayliq témisi rastchil bolush, bolsa, asasen mushu ayda herküni rastchilliq toghrisida hedis sözleydu, oqughuchilar özide rastchil bolushni yétildürüshni ögitidu. Shu ayda hem sinipning, mektepning közge chéliqidighan yerlirige «rastchilliqning ülgisi ebu bekr reziyellahu enhu» dégendek xetlerni yézip qoyidu, we oqughuchilarni rastchil bolushqa ündeydighan hedis we eqliye sözlerni yazidu. Bashqa dersliri men yuqirida sözlep ötkendek.
Elhemdulillah. Hazir u qiyinchiliqlar asasen tügep balamning mektipige yéqin yerge köchüp kelduq. Lékin yoldishimning mektipige yiraqlap kettuq. Yoldishim hazir künde töt sa'et mashinigha olturup mektipige baridu.
So'al: er-ayallar ikkilinglar doktorluq oquwatqan mezgilde ikki balining halidin özunglar xewer apsiler, yene waqit chiqirip qur'an yadlaydikensiz, waqitni qandaq orunlashturisiz?
Jawab: elhemdulillah. We la hewle we le quwwete illah billah. Waqitni aldin'ala pilanlash intayin muhim. Her küni qilidighan ishlarni aldinqi küni uxlashtin burun oylinip yézip chiqish bir yaxshi adet. Etisi orningizdin turghandin bashlap shu ishlarni ijra qilishqa chüshsingiz özingizmu sezmey nurghun ishlarni qilalaysiz. Kichik balisi bar adem téximu shundaq qilishi kérek. Chünki sizning waqtingiz cheklik bolidu. Nime qilishingizni aldin pilanliwalmisingiz bikar waqtingiz qilidighan ishingizni tépip bolghiche ötüp kétidu.
Balilar 3-4 yashqiche kunige kem digende 12 sa'et uxlaydu. Eger siz 8 sa'et uxlisingiz, u chaghda sizge yene 4 sa'et erkin waqit bar, digen gep. Ashu 4 sa'etni ching tutush kérek. Baligha her küni melum waqit ajritip, yaxshi oynitip qoysa, bala asta-asta özi oynaydighan bolidu. Eger siz balingiz bilen oynighan qiyapette, lékin kallingizda bashqa ishni oylap oltursingiz, balisingiz sizge téximu yépishiwalidu. Chunki balilar sizning ulargha heqiqi köngül bölmeywatqanliqingizni bilidu, we sizning heqiqi köngül bölüshingizni séghinip kechkiche keyningizge kiriwalidu. Shunga choqum hichbolmisa yérim sa'et ajritip kichik bala bolup, hemme ishlarni untup turup teng oynash kérek. Uningdin kéyin balining köz aldida tamaq etsingizmu we kitap körsingizmu xatirjem qilalaysiz.
Ibadetke kelsek, balilar namaz waqtining bir alahide waqit ikenlikini barghanche chüshinidu. Shunga namaz waqti bolghanda balini bixeter orunlashturup qoyup kéchikturmey namaz oqush kérek. Bara-bara yighlawatqan balimu «allahu ekber» dégen haman «beribir apam namizi tügimiche manga qarimaydu» dep shappide toxtap qalidighan bolidu .
Kichik balilar apisi bilen bille ish qilishni yaxshi köridu. Shunga yene bir usul, bille taharet élip, bille namaz oqusa bala hem kashila qilmaydu, hem özimu öginip qalidu. Hetta qur'an oqushmu shundaq. Qur'andin ikkini ekilip «balam, siz qaysisini oquysiz?» dep, birsini tallitip yene birsini özingiz oqusingiz bolidu. Bezide méning kichik balam toxtimay méning qolumdikini talishidu. Undaq chaghlarda tizimda olturghuzup «ikkimiz teng oquyli» désem, «maqul» dep besh minut bolsimu olturup béridu.
Öyde nurghun öy ishlirini balilar bille qilghili bolidu. Mesilen, tamaq étish, kir yuyush, öy tazilash dégendek ishlarni qilghanda balilarni teng qatnashtursa, ular hem xushal bolidu, sizmu hem ishingizni qilalaysiz. Biz birinchi balimizda köp qiynalghan iduq, ikkinchi balimizda tejribilerni yekünliduq, allah ta'ala bizge köp asanchiliq berdi. Néme ish qilsam «menmu qilimen» dése, maqul dep qollirini yuyup qiliwatqan ishimni tutquzup qoyimen, bezide uzun qilidu, bezide birdemdin kéyinla zérikip manga qayturup béridu. Zérikken ishlirini kéyin qiliwatqinimni körsimu qayta talashmaydu. Emma bezi ishlargha yaq deymen. Mesilen, pichaq/qaycha bilen qilidighan ishlarni talashsa kichik balilarning qaychisi yaki ötmeydighan pichaq bérimen we qolumdiki pichaq/qaychini bersem néme üchün bolmaydighanlighini chüshendürimen. Shunga hazir köpinche ehwallarda öy ishlirini qilish biz hemmimiz uchun köngüllük ish bolup qaldi.
Qisqisi, bala oyghaq chaghda mushundaq ishlarni tügitiwalsingiz, andin bala uxlap qalghanda koprek zéhin telep qilidighan ishlarni qilsingiz bolidu, insha'allah.
Allah ta'ala heqiqeten bizge qur'anni yadlashni we chüshinishni asan qilip bergen. Eger biz niyet qilsaq we tirishsaqla, uning hich bir qiyin ish emesligini hés qilimiz. Men da'im qur'anni mus'heftin yadlashqa tirishimen. Chunki ayetning orni bilen yadlash este tutushqa paydiliq iken. Awal yadlimaqchi bolghan ayetni oquymen, andin u ayetning menisini sözmu söz öginimen. Andin menisi heqqide oylaymen. Buninggha 5-10 minut kétidu. Uningdin kéyin, awwal qiliwatqan ishimni dawamlashturimen. Yene 1-2 sa'ettin kéyin u ayetni mus'heftin 3 qétim oquymen we her bir sözning menisini ésimge élishqa tirishimen. Eger untup qalghan bolsam sözlerning menisini qayta korimen. Andin, kitapqa qarimay ésimde qalghinini 3 qétim dep béqishqa tirishimen. Andin kitapni échip yene 3 qétim oquymen. Mushu jeryanni taki u ayetni yadlighan'gha qeder tekrarlaymen. Buninggha yene 5-10 minut kétidu. Bezide yene waqit chiqirip shu ayetning tefsirini oqushqa tirishimen. Eger biz her kuni qur'an yadlashqa 20 minut ajratsaq nahayiti téz ilgirleymiz. Chüshinish we yadlash barghansiri asan toxtaydu.
Eger siz waqtingiz oylighan ishliringizgha yétishmigendek his qilsingiz, her kuni néme ish qilghanlighingizni minut-sékuntlirighiche semimiylik bilen bir depterge yézip ménging we buni bir hepte dawamlashturung. Bir heptidin kéyin yazghan xatiringizni közdin kechurup chiqsingiz néme uchun waqtingiz yetmigendek hés qilghanlighingizni bilisiz. Andin siz ishliringizni 2 türge ayring: siz qilishingiz kérek bolghan ishlar we siz qilishni xalaydighan ishlar. Hemmimizning mejburiyiti bar. Mesilen, balamning qorsighi échip ketse bir nerse bérish men qilishim kérek bolghan ish, hedis yadlash men qilishni xalaydighan ish. Biz mejburiyitimizni tonushimiz we ulargha jiddi qarishimiz kérek. Biz yaxshi emellerni qilduq, dep özimizning mejburiyitini ötimisek bolmaydu. Yene mesilen, namazlarni waqtida oqush bilen qur'an oqush yaki yadlash oxshimighan ikki turge chushidu. Biz qur'an yadlaymen, dep olturup namazning waqtini ötküziwetsek bolmaydu.
Qisqisi, aldin planlash we waqitni téjep ishlitishning manga köp yardimi boldi. Uningdin bashqa intérnétni ishlitish waqtini cheklesh kérek iken.
So'al: hazir aliy mekteplerdiki bir qisim hemshiriler arisida beribir oqusaqmu yene bérip öyde olturidikenmiz, dep mektepni tashlash xahishi éghirken. Siz mushu ehwalgha qandaq qaraysiz?
Jawab: buninggha bir nerse diyish tes. Her kishining ehwali oxshimaydu. Bilim élish bilen öyde olturushning hich ziddiyiti yoq, yeni öyde olturghan adem birnerse bilmisimu bolidu déyish bir xata ang. Bilim her kishige kérek. Emma bilimni qandaq élish mesilisi bashqa bir gep. Men buninggha jawap bérelmeymen, dep oylaymen.
Lékin méning qarishimche, öyde olturush ayal kishige nisbeten nahayiti ejir bérilidighan ish. Qur'an we hedislerning teshebbusigha qarisaqmu, erlerning sirtlarda ijtima'iy pa'aliyetlerge köprek ishtirak qilip, a'ilini qoghdash we halidin xewer élishni, ijtima'iy turmushta etrapidikilerge köprek yardem qilishni, ayal kishining bolsa a'ilide bolup, a'ilidin yaxshi xewer élip, balilarni yaxshi terbiyilep, yaxshi ayal we yaxshi ana bolushqa righbetlendürgenlikini bayqaymiz. Ayal kishi a'ilidin yaxshi xewer alsa, yaxshi qoruqchi bolalisa er özining xizmitini yaxshi qilalaydu, shundaqla bir xil tengpungluq shekillinip, a'ilining mustehkem dawamlishishi, perzentlerning illiq muhitta terbiyilinishini emelge ashurghili bolidu. Ayal kishi qanche bilimlik bolghanche, balilarning terbiyilinishi etrapliq bolup chiqidu, balining terbiyisi köp hallarda anigha baghliq bolidu. Shunga ayallarning bilim almasliqi yaxshi ish emes. Ayallar bilimlik bolsa xelqimiz andin güllineleydu. Lékin, men bilim élish üchün choqum mehremsiz halda yiraqlargha seper qilish kérek, dep qarimaymen.
So'al: yéngi toy qilghan, yéngi baliliq bolghan hemshirilerge a'ile, ayalliq exlaqi we perzent terbiyilesh toghriliq ikki éghiz nesihet we teklip bersingiz. Allah sizdin razi bolsun.
Jawab: singlim, yéngi toy qilghan hemshiriler amal bar hemme ishini tashlap yaxshi ayal bolushni öginishi kérek. Bir a'ile jem'iyet üchün qanchilik muhim bolsa er-ayalning munasiwiti a'ile üchün shunche muhim. Er-ayalning munasiwiti yaxshi bolmisa balilarni yaxshi terbiyileshmu intayin qiyin ish. Men hélila sizge «biz yenila nikahqa éhtiyajliqmu?» dégen maqalini ewettim, uningda mundaq bir abzas bar:
«bizdin telep qilin'ghini shuki, nikah turmushida er-ayal ikkila terep oxshash tirishchanliq körsitishi kérek, shundila, insha'allah, ikki terep oxshash ejirge ige bolidu. Heqiqetenmu, nikahtin kéyin sheytan her amallar bilen ikkiylenning arisini buzuwétishke tirishidu, we aran teste qoshulghan bu bir jüpni ayriwétishke urunidu.
Jebir ibn abdullahtin riwayet qilinishiche resulullah sellellahu eleyhi wesellem mundaq dégen: «sheytanlarning bashliqi iblisning texti déngizning üstididur. U ademlerning arisigha sheytanlarni yamanliq qilish üchün ewetidu. Iblisning nezeride sheytanlarning eng yamini insanlar arisida eng chong yamanliq qilalighinidur. Andin iblis ularning bayanlirini anglaydu. Qachanki ularning birerining bashqilarning arisigha xata chüshinish we guman peyda qilip, ularning arisini buzuwetkenlikini anglisa iblis nahayiti xoshal bolup kétidu. Iblis kélip shuni bayan qilghuchini quchaqlaydu, hem «sen qaltiskensen» deydu. Yeni, bu sheytanning insanlarni heqiqiy azdurghanliqidur» (muslim riwayet qilghan)
Yeni, her birimiz sheytanning bizni azdurush uchun qiliwatqan wes-wesilirige boysunmasliqimiz lazim we buning uchun özimizni qorallandurishimiz lazim. Bu témida nurghun maqalilar bar. Men birnechchisini tallap ewettim. Tepsili oqup chiqing. Kéyinche terjime qilip munberge chaplap qoyarmiz. Bala terbiyileshmu chong bir téma. U toghriliq kéyinche oqughanlirimni ortaqlishay. Rast gepni qilsam jahanda yaxshi ata-ana bolushtin tes ish yoq iken, dep oylaymen.
Balilarni yaxshi terbiyelesh intayin qiyin ish.
Hazirche méning hés Qilghinim:
1. Allahtin kop yardem sorash. Yaxshi emellerni köp qilish.
2. Balimizgha ögetmekchi bolghan ishta awal özimiz ülge bolush.
3. Perzentimizning allahning amaniti ikenligini untup qalmaslighimiz.
Bu toghrida hazirche mushunchilik yazay. Emdi dostlirimizning töwendiki maqalilarni oqup chiqishini tewsiye qilimen.
Allah rehmet qilsun hede, köp waqtingizni éliwettim, so'allargha waqit chiqirip jawab bergenlikingiz üchün chin könglümdin rehmet éytimen.
Allah barliq qérindashlirimgha rehmet qilsun. Eger men bashqilargha paydiliq, yaxshi sölerni sözligen bolsam bu allahning rehmitidin. Eger muwapiq bolmighan mezmunlar qoshulup qalghan bolsa u méning yétersizlikimdin. Allah alimdur.
Sheyx elbani rehimehullaning nesihiti
Er-ayallargha nesihetler
Sheyx elbani
Er we ayal bir-birige boysunushi, hemkarlishishi we maslishishi, bir-birini allah ta'alagha yüzlinishke, qur'anda ochuq körsetken körsetmilirige we sehih sünnetlerge egishishke agahlandurup turushi lazim. Shundaqla sheri'etning körsetmisige egishishning ornini diniy körsetmilerge we shexslerge qarighularche mu'amile egishish, din'gha muxalip örp-adetler, we kishilerning özi toquwalghan oy-xiyalliri igellep ketmeslikke diqqet qilish kérek. Allah ezze we jelle mundaq deydu: «aﷲ we uning peyghembiri birer ishta höküm chiqarghan chaghda, er- ayal möminlerning öz ishida ixtiyarliqi bolmaydu (yeni aﷲ we aﷲ ning peyghembiri birer ishta höküm chiqarghan iken, héch ademning uninggha muxalipetchilik qilishigha bolmaydu) kimki aﷲ gha we uning peyghembirige asiyliq qilsa, heqiqeten u op'ochuq azghan bolidu» süre ehzab 33:36
Ikkila terep allah özlirige yükligen heqlirini we mejburiyetlirini toluq adash qilishliri kérek. Éniqki, ayal kishi a'ilide er bilen oxshash hoquqqa ige bolimen, dep turuwalmasliqi kérek. Shundaqla er özining nikahtiki ornidin paydilinip ayal kishini ézidighan, uninggha azar béridighan, yaki adaletsizlik qilidighan ishlarni qet'iy qilmasliqi kérek.
Allah mundaq deydu: «ayalliri üstide erlerning heqliri bolghinidek, erliri üstide ayallarningmu heqliri bar (yeni ayallar muwapiq derijide hoqoqtin behrimen bolishi kirek, muwapiq derijide mejburiyetmu ötishi kérek). (ayallargha mehri bérish we ularning turmushini qamdash mejburiyetliri erlerge yüklen'genliktin) erler ayallardin bir derije artuqluqqa ige. Aﷲ ghaliptur. Hikmet bilen ish qilghuchidur» süre beqere. 2:228
Allah yene mundaq deydu:«erler ayallarning hamiyliridur, bu aﷲ ning bezisini bezisidin (yeni erlerni küch- quwwet, ghazatqa chiqish qatarliq jehetlerde ayallardin) artuq qilghanliqidindur we erlerning öz pul-mallirini serp qilghanliqidindur (yeni ayallarning nepiqisi erlerning zimmisige yüklen'genlikidindur). Yaxshi ayallar ita'et qilghuchilardur, erliri yénida bolmighan chaghlarda aﷲ ning panahida erlirining heqlirini saqlighuchilardur, siler serkeshlik qilishliridin qorqidighan ayallargha nesihet qilinglar, (bu ünüm bermise) bir töshekte bille yatmanglar, (bumu ünüm bermise) ularni edeplesh meqsitide astiraq urunglar. Eger silerge ita'et qilsa, ularni bozek qilish xiyalidabolmanglar. Aﷲ heqiqeten silerdin üstündur, büyüktur (aﷲ ayallargha zulum qilghanni jazalaydu)» süre nisa 4:34
Mu'awiye reziyellahu enhu resulullah sellellahu eleyhi wesellemdin soridi: «i resulullah, ayallirimizning bizning üstimizde qandaq heqliri bar?» resulullah sellellahu eleyhi wesellem mundaq dédi: «ulargha özeng yégendek yédürüshüng, ulargha özüng kiygendek kiydürüshüng, ularni setliship ketsun, démesliking (ereblerde achchiqi kelse allah séni körümsiz qiliwetsun, deydighan adet bar idi), yüzige urmasliqing, er-ayalliqtin turmushtin cheklesh meqsitide bashqa orunda yétiwalmasliqing. Bir-biringlar bilen birliship ketken tursanglar, (qandaqmu bundaq qilisiler?) peqet ular heqqide yol qoyulghannila qilinglar.» (ehmed riwayet qilghan, sehih)
Yene bir hediste resulullah sellellahu eleyhi wesellem mundaq dégen: adilliqta ching turghuchilar allahning ong qolidiki textte olturidu, allahning ikkila qoli ong qolidur. Adil hökümranliq qilghan, a'iliside adil bolghan we barliq özige hoquq bérilgenler shu adilliqta ching turghuchilardur. Muslim riwayet qilghan.
Qachanki er-ayal ikkilisi mushu körsetmilerni öginip, uni ö emeliyitide ipade qilidiken, allahu ta'ala ularni yaxshi turmushqa érishtüridu. Allah ta'ala mundaq deydu:« er- ayal möminlerdin kimki yaxshi emel qilidiken, biz uni elwette (dunyaning qana'etchanliq, halal riziq we yaxshi emellerge muweppeq qilip) obdan yashitimiz, ulargha, elwette, qilghan emelidinmu yaxshiraq sawab bérimiz.» süre nehl 97-ayet.
Qandaq qilghanda utuq qazanghan ayal bolghili bolidu?
Muhemmed el-sherif
1. «fitne»ngizni éringizning könglini utushqa ishliting.
Hemme ayallargha allah subhana we ta'ala özige yarisha zinnet bergen. Güzellikingizni we zinnitingizni éringizning qelbini utuwélishqa ishliting.
2. Yoldishingiz öyge qaytip kelgende uni nahayiti yaxshi kütüwéling.
Tesewwur qilip béqing, eger yoldishingiz pakize öyge kelse, ayali chirayliq yasinip tursa, tüjüpilep teyyarlan'ghan tamaq keltürülse, balilar pakiz we tatliq külümsirep turushsa, yataq öy pak-pakize tursa--yoldishingizning sizge bolghan muhebbiti kücheymesliki mumkinmu?
Emdi buning eksiche bolghanda qandaq bolidighanliqini oylap béqing.
3. Hörlerning qandaq bolidighanliqini biling we ulargha oxshash bolushqa tirishing.
Qur'an we sünnette jennet ehli bolghan ayallarning süpetliri tonushturulghan. Mesilen, ular yipek kiyimlerni kiyidu, közliri qapqara we chong bolidu, ular erlirige yéqimliq naxsha éytip béridu, dégendek. Sizmu sinap béqing. Éringiz üchün yipek kiyimlerni kiying. Közliringizge sürme tartip yasining, hem éringiz üchün naxsha éyitip béring.
4. Öyde zibu-zinnetliringizni taqap, chirayliq kiyinip yürüng.
Qizlar chirayliq kiyinip yürüshke, halqilarni we bulapkilarni taqashni yaxshi köridu. Bir ayal bolush süpitingiz bilen, éringiz üchün, mushundaq adetliringizni dawamlashturung.
5. Éringizge chaqchaq qiling, bille oynishing.
Erlerning mexpiyetliki: erler aqköngül we yumuristik tuyghugha ige qizlarni yaxshi köridu. Resulullah sellellahu eleyhi wesellem jabir reziyellahu enhugha éytqinida, uni küldüridighan, özimu bilip külüp oynishidighan birini élishni éytqan.
6. Éringizning qilip bergen yaxshi ishliri üchün uninggha rehmet éyting. Qayta-qayta rehmet deng.
Bu nahayiti muhim bir «téxnika», buning qarshisiche bolghanda (yeni ayal kishi erning qilip bergenlirige razi bolmighanda), bu ayallarning dozax ehlining bolup kétishige sewebchi bolidu.
7. Gep talishish a'ilidiki bir ottur. Buni nahayiti addiyla bir jümle «kechürüng» bilen öchüriwéting. Gerche u sizning xataliqingiz bolmisimu.
Eger dawamliq jédellishiwersingiz, bu peqet otning üstige yagh chachqanliqtin bashqa netije bermeydu. Emeliyette, mundaq désingiz urushushning netijisinimu nahayiti yaxshi tügetkili bolushi mumkin: « qarang, méni kechürüng bolamdu? Boldi epliship qalaylichu!»
8. Her da'im yoldishingizni xoshal qilishni isteng, chünki u sizning jennetke kirishtiki achquchingizdur. Resulullah sellellahu eleyhi wesellem mundaq dégen:« qaysi ayal érini razi qilip ölidiken, jennetke kiridu...» dégen. Shunga, choqum uni razi qiling.
9. Uninggha boysunung.
Yoldishingizgha boysunush perzdur! yoldishingiz a'ilidiki emrdur. Uninggha tégishlik heqliri we hörmetni béring.
10. Allahtin herqachan nikahinglarni we ikkinglarning munasiwitini köngüldikidek qilip bérishni tileng.
Barliq yaxshiliq allah ta'aladinla kélidu. Shunga her waqit allah ta'aladin silerge dunya we axirette xoshalliq bérishni, jennet ehliliridin qilishni tileshni unutmang.
Hemde allah eng yaxshi bilidu.
Gheyri musulmanlarning éytqanliri
Qandaq qilghanda yaxshi ayal bolghili bolidu?
A'ilining iqtisadini bashqurush dersliki, 1954
Tamaq teyyar bolsun. Hetta birer kün burun pilan we teyyarliqni qilip, mézilik tamaqni teyyar qilip uning aldigha ekiling. Bu sizning uninggha köngül bölidighanliqingizni, shundaqla uning teleplirige estayidil mu'amile qilidighanliqingizni bildüridu. Köpinche erler öyge hérip-échip kélidu. Ularni taza oxshighan tamaq bilen kütüwélish uni qizghin qarshi alidighanliqingizni ipadileshning muhim bir qismi.
Teyyar bolup turung. U qaytip kélishtin 15 minut burun aram élip, jushqun halitingizge qayting. Anche-munche girim qiliwéling. Janliq körünüsh üchün chéchingizni chirayliq léntilar bilen boghuwéling. U téxi bayila bir top xizmet ichide halidin ketken ademler bilen bille idi, u bu xil zérikishlik muhittin qutulushni xalaydu, shunga uninggha chaqchaq qilip, könglini kötürüng.
Qalaymiqanchiliqni yoqiting. Yoldishingiz qaytip kélishtin burun öylerni bir qur közdin kechürüng. Boxcha, oyunchuq, qeghez parchiliri dégendeklerni yighishturuwéting. Üstel yüzini yene bir qétim éytiwéting. Yoldishingiz bu chaghda öyge kirip özini arambexsh we retlik bir qesirge kirip qalghandek bolup qalidu. Sizmu yiniklepla qalisiz.
Balilarning teyyarliqini qiling. Azraqqine waqit chiqirip ularni yüz-közlirini yuyup qoyung. (eger ular téxi kichik bolsa.) chachlirini tarang. Eger zörür bolsa kiyimlirini yenggüshleng. Ular silerning bayliqliringlardur. Yoldishingiz ularni xoshal-xoram oynawatqan halette körüshni xalaydu.
Awazlarni öchürüng. Yoldishingiz öyge qaytip kelgen haman bashni aghritidighan awaz chiqiridighan kir'alghu, qurutquch, qacha yuyghuch dégendekleni öchüriwéting. Balilarghimu awazini sel peseytishni éyting. Körüshkende külümsireng, uni körüp xoshal bolghanliqingizni ipadileng. Umu özining öyge qaytip kelgenlikidin xoshal bolidu.
Qilishqa bolmaydighan ishlar
Uni qaqshash we renjishler bilen kütüwalmang. Uning tamaqqa kéchikip kelgenlikidin qaqshimang. Uning bügünke bir künlük japasining aldida buni kichikkine ish, dep hésablang. Uni ngrahetlik béring. Uninggha yölinip olturushi üchün orunduq béring, yaki yumshaq orunda yétiwélishni éyting. Uninggha issiq yaki muzdek ichimlik béring. Béshigha yastuq qoyup béring, sapma keshni ekilip béring. Uninggha töwen, mulayim, xoshal keypiyatta gep qiling. Uning aram élip, rahetliniwélishigha shara'it yaritip béring.
Uning gépini anglang. Belkim uninggha deydighan talay gepliringiz bolushi mumkin. Lékin uning öyge qaytip kélishigila gep bashlisingiz muwapiq bolmaydu. Awwal u sözlisun.
Kechlik waqit uninggha tewe bolsun. Hergiz uning sizni sirtlargha tamaqqa we oynighili élip chiqmighanliqidin aghrinmang. Belki uning dunyasigha ichkirilep kirishni, uning bésim we ich pushuqini chüshinishke tirishing. U öyde turushni, rohiy azadilikni bekrek xalaydu.
Uning qilghanliri toghriliq tola so'al sorimang. Uning höküm qilish iqtidari we bashqa iqtidarliridin guman qilmang. Untup qalmangki, u mushu a'ilining bashliqi. U a'ilide özi xalighanche ish qilishqa toluq hoquqi bar. Shundaqla, bu a'ile mewjut bolup turidiken, u shundaq qilishqa heqliq. Sizning uningdin tola so'al sorap, derguman bolush hoquqingiz yoq.
Yoldishingizni eyiblimeng. Meyli uning aldida bolsun, yaki keynide bolsun. Meyli ademlerning aldida bolsun, yaki ikkinglarla yalghuz qalghanda bolsun.
Uni qollang, medet béring, chamingizche maxtap, ilhamlandurung. Bu dégenlik hergizmu öz qarashliringizni désingiz bolmaydu, dégenlik emes. Lékin özingizning telepliringizni bayan qilish bilen, uni tenqid qilishning perqliq ikenlikini unutmang.
Yaxshi ayalning yette süpiti
Meyli siz layiq izdewatqan boytaq yigit bolung, meyli toy qilip bolghan, özingizni, nikah turmushingizni we yoldishingiz bilen bolghan munasiwitingizni takamullashturmaqchi bolghan ayal bolung, töwendiki yaxshi ayalning 7 süpitige neziringizni aghdurushingizni soraymen. Herqandaq ayal özide yétildüreleydighan bu yette süpet sizni razi bolghudek netijige érishtürishige ishinimen.
(1) Watildaq bolmasliq. Yaxshi ayal kot-kot bolmaydu. Belkim siz watildash arqiliq yoldishingizni sizning déginingizge köndürimen, dep oylaysiz. Lékin manga ishininglarki xanimlar--uning paydisi yoq. Eksiche, da'im uning eks ünümini körüp qalisiz.
(2) Qollash. Siz uni qollamsiz? Qollash qandaq bolidu? Siz qarshi terepni chüshürüshke amraqmu, yaki uninggha medet bérishke, uni özi we xizmiti, pa'aliyetliri heqqide ishenchke toldurushqimu? Eger siz éringizni qollap bersingiz, u sizni téximu hörmet qilidu. Hetta uning tutqan yolini toghra körmigen halettimu, uninggha özingizning toghra körmigenlikingizni bildürüp qoyush bilen bille, uni qollang, uni özi toghra dep bilgen ishni qilishqa ilhamlandurung. Undaq qilmisingiz, eger uning birer qiyinchiliqi bolsa, siz uninggha téximu köp awarichiliq tépip bériwatqandek hés qilip qalidu.
(3) Éringiz bilen munasiwitingizni yaxshilang. Xanimlar, éringizning sizge bolghan nepritini qozghashning eng ünümlük usuli bashqilarning aldida uni haqaretlesh, tenqidleshtur. Eksiche, bashqilarning aldida uni maxtishingiz uning sizge bolghan hörmiti we muhebbitini kücheytidu
(4) Éringizning yataq öydiki éhtiyajlirini qandurung. Chataq yéri, nurghunlighan ayallar érining éhtiyajlirini qandurushning neqeder muhimliqini bilmeydu. Bu adette erler bilen ayallarning eqelli telipining oxshash bolmasliqidin kélip chiqidu. Erlerge nisbeten éytqanda, jinsiy éhtiyaj xuddi qorsaq échish, ussashqa oxshash fizikiliq éhtiyajlargha oxshash muhim bolup, u muwapiq qandurulmighanda a'ile turmushining jiddilishishni keltürüp chiqiridu. Shunga ayal kishi jinsiy turmushqa özining emes, érining meydanida turup qarishi hem toghra chüshinishi kérek.
(5) Hörmetlesh. Yaxshi ayal érini hörmetleshni bilidu. Hörmetlesh qandaq ipadilinidu? Adette ayal kishining érini hörmetleydighan yaki hörmetlimeydighanliqi uning érige gep qilghandiki pozitsiyesige qarap bilinidu. Konilar «bughday néning bolmisa, bughday sözüng yoqmu?» dep nahayiti yaxshi dégen, shundaqla herbir ayal kishi buni herwaqit yadidin chiqarmasliqi kérek. Bu dégenlik gep qilghanda éhtiyat qiling, dégenlik emes. Peqet shu sözni dégen chaghda yoldishingizning héssiyatigha diqqet qiling.
(6) Pikir almashturush. Toghrisini éytqanda, er-ayal otturisida yaxshi pikir almashturush tolimu müshkül ish. Yaxshi ayal özining néme oylawatqanliqini éniq bilidu hem buni yaxshi yosunda érige ipadilep bérishnimu bilidu. Inaq er-bilen ayal birlikte birer mesile üstide qarar chiqirishi, er ayalini shu mesilide méning meydanimni pütünley qollaydu, dep oylap qélishi mumkin. Gerche ayali emeliyette bu mesilide erni qet'iy qollimisimu. (shundaq tonushqa keltürüng, yeni ayalim méni qollaydiken, dégen qarashqa)
(7) Xoshal ötüsh. Yoldishingizgha özingizning xoshal qiyapitingizni körsiting. Özingizning keypiyatingiz nachar bolghanliq sewebidinla etrapingizdiki hemmisining keypiyatini buzuwétidighan adem bolup qalmang. Ademning keypiyatining yaxshi bolushi nurghun ishlarning yürüshüp kétishige paydiliq. Hazir siz qarar chiqirishingiz kérek—ya keypiyatingizni tüzep xoshal bolung, zadi xoshal bolmisingiz, héch bolmisa uningmu keypini uchurmang.
Menbe: Ummet tori.
http://bbs.xabnam.com/read.php?tid-92776.html
****************************************
تولۇق ئوقۇش
2009年1月25日星期日
2009年1月1日星期四
yehudilarni yoqatmighuche qiyamet bolmaydu
يەھۇدىيلارنى يوقاتمىغۇچە قىيامەت بولمايدۇ
قەرەداۋىي:
«يەھۇدىيلارنى يوقاتمىغۇچە قىيامەت بولمايدۇ»
دىگەن ھەدىس توغرىسىدا
ھورمەتلىك ئالىم مەن نۇرغۇن ھەدىس كىتاپلىرىدا ‹سىلەر يەھۇدىيلار بىلەن ئۇرۇش قىلىمىغۇچە قىيامەت بولمايدۇ. يەھۇدىيلار تاش، دەرەخلەرنىڭ كەينىگە يۇشۇرۇنىۋالسىمۇ تاش ۋە دەرەخ- ئى ئاللانىڭ بەندىسى ياكى ئى مۇسۇلمان مىنىڭ كەينىمدە يەھۇدى بار كىلىپ ئۇنى ئۆلتۈر،-دەيدۇ› دىگەن ھەدىسنى ئوقۇدۇم.مىنىڭ سورماقچى بولغان سۇئالىم مۇنداق:
بۇ ھەدىسنىڭ مەزمۇنىدىن بىزنىڭ يەھۇدىلار بىلەن بولغان ئۇرۇشىمىز قىيامەتكىچە داۋاملىشىدۇ ،-دىگەن مەنا چىقامدۇ؟
ھەدىسنىڭ مەزمۇنىدىن قارىغاندا تاش ۋە دەرەخ ھەقىقەتەن سۆزلەمدۇ؟
مۇشۇ ئىشلار مۇسۇلمانلار ئۈچۈن كارامەتمۇ؟ بۈگۈنكى مۇسۇلمانلار مۇشۇ كارامەتنىڭ ئەھلىمۇ؟ ياكى بۇ ھەدىسنىڭ بىشىدا كۆرسىتىلگىنىدەك بۇ كارامەت قىيامەتكە يىقىن يەنە بىر ئەۋلات ئۈچۈن قالدۇرۇلغانمۇ؟
رەسۇلۇللانىڭ سوزلىرىنى چۈشىنىشتە خاتاكىتىپ قالماسلىقىمىز ئۈچۈن بۇ مەسىلىنى چۈشەندۈرۈپ قويۇشلىرىنى ئۈمىد قىلىمىز،ئاللا ئۆزلىرى ئارقىلىق بىزگە مەنپەئەت بەرگەي ۋە سىلىگە بىزدىن ،ئىسلامدىن ۋە بارلىق ئۇممەتتىن ياخشىلىق ئاتا قىلغاي،ئامىن....
پەلەستىن مەسىلىسىگە ئەھمىيەت بىرىدىغان بىر مۇسۇلمان
ج: مەزكۇر ھەدىس ئابدۇللا ئىبن ئۆمەر ۋە ئەبۇ ھۇرەيرەدەك نۇرغۇن ساھابىلەر رىۋايەت قىلغان ئىشەنچىلىك ھەدىس.
ئەبۇ ھۇرەيرەدىن رىۋايەت قىلىندى،پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام مۇنداق دىدى‹ سىلەر يەھۇدىيلار بىلەن ئۇرۇش قىلمىغۇچە قىيامەت قىلمايدۇ،ھەتتاكى كەينىگە يەھۇدى يۇشۇرۇنىۋالغان تاش- ئى مۇسۇلمان مىنىڭ كەينىمدىكى يەھۇدى ،ئۇنى ئۆلتۈر،دەيدۇ.›بۇ ھەدىسنى بۇخارى ،مۇسلىم توپلىغان.بۇ ھەدىسنىڭ مۇسلىم توپلىغان يەنە بىر ۋاريانتىدا‹مۇسۇلمانلار يەھۇدىيلار بىلەن ئۇرۇش قىلىپ ئۇلارنى مۇسۇلمانلار ئۆلتۈرمىگەىچە قىيامەت بولمايدۇ.ھەتتاكى يەھۇدىيلار تاش ۋە دەرەخنىڭ كەينىگە يۇشۇرىنىۋالىدۇ،شۇ چاغدا تاش ۋەيەھۇدىيلارنىڭ دەرىخى بولغان غەرقەد دەرىخىدىن باشقادەرەخلەر ،-ئى مۇسۇلمان،ئى ئاللانىڭ بەندىسى مىنىڭ كەينىمدە يەھۇدى بار، ئۇنى ئۆلتۈرگىن، دەيدۇ› بۇ ھەدىسنىڭ بۇ خارى ۋە مۇسلىم ئابدۇللا ئىبن ئۆمەردىن توپلىغان يەنە بىر ۋارىيانتىدا رەسۇلۇللادىن مۇنداق بايان قىلىنىدۇ‹ سىلەر يەھۇدىيلار بىلەن ئۇرۇش قىلىسىلەر ،ئۇلارغا ھۆكۇمران بولىسىلەر ھەتتاكى ئۇلارنىڭ بىرى تاشنىڭ كەينىگە يۇشۇرىنىۋالغاندا تاش،-ئى ئاللانىڭ بەندىسى كەينىمدىكى يەھۇدى ئۇنى ئۆلتۈر،دەيدۇ.›
ھەدىس ئىسناد جەھەتتىن ئىتىپاق بىلەن سەھىھ بولۇپ بۇ ھەدىس پەيغەمبىرىمىزنىڭ پەيغەمبەرلىك پاكىتلىرنىڭ بىرى.
ئۇزۇن زامانلار ئۆتتى .ئون ئۈچ ئەسىر جەريانىدابۇ ھەدىسنى ئوقۇغۇچى ھەر بىر ئوقۇرمەن يەھۇدىيلار بىلەن مۇسۇلمانلارنىڭ ئەھۋالىغا قاراپ ھەيران بولغان.
بۇ ھەدىسنى ئوقۇغىغان كىشىلەر چۈشىنەلمەي ‹‹ئۆز ۋاقتىدا يەھۇدىيلار دۇنيانىڭ ھەممە بۇلۇڭ پۇچقاقلىرىدىنمۇ قوغلانغان، ھەرقانداق بىر مىللەت ئۇلارنى قوبۇل قىلمىغان ،ئۇلار ئولتۇرىدىغان ئۆي،يەيدىغان تاماق ،ئۇلارنى باشپاناھىغا ئالىدىغان كىشى تاپالمىغاندا ،دىنى ئەركىنلىكىدىن مەھرۇم بولۇپ خاتىرجەم ئىبادەتمۇ قىلالمىغاندا مۇسۇلمانلار ئۇلارنىڭ بىشىنى سىلىغان،ئۇلارغا باشپاناھ بولغان،ئۇلارنى قوغدىغان،ئۇلارنى ئەھلى كىتاپ دەپ قاراپ ئاللاھ ۋە ئاللاھنىڭ رەسۇلىنىڭ ۋە بارلىق مۇسۇلمانلارنىڭ ئامانلىقىنى بەرگەن تۇرسا قانداقمۇ ئۇرۇش بولىدۇ؟ بىر ئىنسان قانداقمۇئۆزىنى قوغدايدىغان ،ئۆزىگە ئاتىدارچىلىق قىلدىغان ئادەم بىلەن ئۇرۇشسۇن. ئۇلاردا قانداقمۇ مۇسۇلمانلار بىلەن ئۇرۇشقۇدەك مادار بار؟ دەپ ھەيران بولغان.
مانا كۆرۈڭ ،ئۇلارمۇسۇلمانلار غەپلەت ئۇيقۇسىدا چۈش كۆرۈپ ياتقان پۇرسەتتىن پايدىلىنىپ پەلەستىن زىمىنىنى بىسىۋالغاندىن باشلاپ يەھۇدىيلار بىلەن مۇسۇلمانلار ئوتتۇرسىدا ئەمەلى ئۇرۇش پارتىلىدى،ئۇلار نومۇسسىزلارچە پەلەستىن خەلقىنى ئۆزيۇرتلىرىدىن ھەيدەپ چىقاردى،مۇقەددەس نەرسىلەرنىڭ ھۆرمىتىنى قىلمىدى.مەسچىدى ئەقسانى ئىگىلىۋىلىپ يىقىتىۋىتىپ ئۆزلىرىنىڭ ھەيكەللىرىنى تىكلەشنى پىلان قىلدى.
لىكىن بىز سەھىھ ھەدىستە خەۋەر بەرگەن ئۇرۇشنىڭ يۈز بىرىدىغانلىقىغا شەكسىز ئىشىنىمىز. ئۇلار مۇسۇلمانلارنى بىسىۋالغانغا ئوخشاش مۇسۇلمانلار ئۇلارنى ئۈزۈل-كىسىل مەغلۇپ قىلىدۇ.‹ مۇسۇلمانلار يەھۇدىيلار بىلەن ئۇرۇش قىلىپ يەھۇدىيلارنى ئۆلتۈرىدۇ›،دەپ ئىيتىلغان بۇ ئۇرۇش يەھۇدىيلار مۇسۇلمانلارنى ئۆلتۈرگەن ئۇرۇشلاردىن كىيىن شەكسىز يۈز بىرىدۇ.
ھەدىس شەرىف خەۋەر بەرگەن بۇ ئۇرۇشقنىڭ يۈز بىرىدىغانلىقىغا ھەر بىر مۇسۇلمان كىچىدىن كىيىن تاڭنىڭ ئاتىدىغانلىقىغا ئىشەنگەندەك ئىشىنىدۇ. ۋە كۈتىدۇ.
لىكىن قاچان يۈز بىرىدۇ؟ بۇنى پەقەت ئاللاھ بىلىدۇ.
بەلكىم ئەتە ياكى ئەتىدىن كىيىن ياكى ئاللا خالىسا بىر نەچچە يىلدىن كىيىن يۈز بىرىشى مۇمكىن.
مۇھىمى شۇكى ھەدىستەئىيتىلغىنىدەك بۇ ئۇرۇش مىللى ياكى ۋەتەنى ئۇرۇشى ئەمەس بۇ دىنى ئۇرۇش.
بۈگۈنكى كۈندە كىشىلەر تەرىپىدىن ئىيتلىغىنىدەك بۇ ئۇرۇش ئەرەپلەر بىلەن يەھۇدى سەھيۇنلىرى(قىساسچىلىرى) ئوتتۇرسىدىكى ياكى يەھۇدىيلار بىلەن پەلەستىنلىكلەر ئارىسىدىكى ۋە ياكى بولمىسا يەھۇديلار بىلەن سۈرىيەلىكلەر ياكى ئىراقلىقلار ياكى مىسىرلىقلار ئارىسىدىكى ئۇرۇش ئەمەس.
بۇ ئۇرۇش ئوچۇق ئىبارەت بىلەن سەھىھ ھەدىستە سۆزلەنگىنىدەك ‹‹مۇسۇلمانلار بىلەن يەھۇدىيلار ئارىسىدىكى ئۇرۇش.››
بۇ ئۇرۇش مۇسۇلمانلاردىن بولغان بىر توپ جامائەت بىلەن ئۇلارغا قارشى بىر توپ يەھۇدى ئارىسىدىكى ئۇرۇش ئەمەس،بەلكى بۇ ھەدىسنىڭ مەزمۇنىدىن چۈشىنىلگىنىدەك بارلىق مۇسۇلمانلار بىلەن بارلىق يەھۇدىيلار ئارىسىدىكى ئۇرۇش.
بۈگۈنكى يەھۇدىيلار نىڭ ھەممىسى كۈچىنىڭ يىتىشىچە بىز بىلەن ئۇرۇشىۋاتىدۇ،ئۇلار ئەڭ بىخىل تۇرۇپ بۇ ئۇرۇشلار ئۈچۈن مال-مۈلۈكلىرىنى چىقىرىۋاتىدۇ،ھاياتقا ئەڭ ئامراق تۇرۇپ جان تىكىۋاتىدۇ. ئۇلار بۇ ئۇرۇشنى مۇنداقلارچە ئەمەس بەلكى تەۋرات تەلىماتلىرىدىن،تەلمۇد ئەھكاملىرىدىن مەدەت تىلەپ جان-جەھلى بىلەن قىلىۋاتىدۇ.
بىزچۇ؟ ئىسلام بىزنىڭ ئۇلار بىلەن بولغان ئۇرۇشلىرىمىزدىن يىراقلاپ كەتتى. نۇرغۇن كىشىلەر بۇ ئۇرۇشنى مىللى ئۇرۇش قىلىپ دىننى ئارلاشتۇرماۋاتىدۇ. ئۇلار يەھۇدىي بايرىقىغا جۇغلاشتىيۇ بىز ئىسلام بايرىقىغا جۇغلىشالمىدۇق.ئۇلار شەنبىنى ئۇلۇغلىدى ،بىز بولساق جۇمەنىڭ ھۆرمىتىنى قىلمىدۇق.ئۇلار مۇسا!!! دىيەلىدى ،لىكىن بىز مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام!!!،-دەپ نىدا قىلالمىدۇق.
بىز ئۆزىمىزدىن سوراپ باقايلى،بىز بۇ ئۇرۇشتا ياردەمگە ئىرىشىشەيلى غەلبە قىلايلى دەيدىكەنمىز ئۆزىمىزدىكى ئىللەتلەرنى ئۆزگەرتىشىمىز كىرەك شۇندىلا ئاللا بىزنىڭ ھالىمىزنى ياخشىلاپ بىرىدۇ. ئەبۇ بەكرى خالىدقا دىگەندەك ‹ئۇلار بىز بىلەن قانداق ئۇرۇشقان بولسا بىزمۇ ئۇلار بىلەن شۇنداق ئۇرۇش قىلىشىمىز كىرەك.› مانا بۇ پەلەستىننى ئازات قىلىش ئۈچۈن بىزنىڭ نىدايىمىز ۋەئاللا ھەقىقەتنى كۆرسىتىپ بەرگەن ،بىردىن بىر يولنى تونىغان بارلىق ئىخلاسمەنلەرنىڭ نىداسى.
ھەدىستە ئاللانىڭ قۇلى دەپ نىدا قىلىنىۋاتىدۇ، ئەمما نەفسىنىڭ قۇلى، ھەۋەسنىڭ قۇلى، پۇلنىڭ، ئايالنىڭ،يۈزئابرۇينىڭ،مەنسەپنىڭ قۇلى چاقىرىىلمايدۇ، ئۇلارنى تاش، دەرەخ ھەرگىزمۇ چاقىرمايدۇ، بەلكى دۈشمەنلىرىنى چاقىرىشى مۈمكىن.
ھەدىستە ‹ئى،مۇسۇلمان› دەۋاتىدۇ، ئى ئەرەپ، ئى پەلەستىنلىك، ئى ئىئوردانىيەلىك، ئى سۈرىيەلىك، ئى شاملىق، ئى ماراكەشلىك، دەۋاتمايدۇ.
ئاللاھنىڭ بەندىسى دىگەن نام، ئىسلام بايرىقى ئاستىدا ئۇرۇش قىلغىنىمىزدا ئاندىن ياردەمنى كۈتەيلى،شۇ ۋاقىتتا تاش دەرەختىن تارتىپ ھەممەنەرسە بىز بىلەن بىر سەپتە تۇرىدۇ.
بەزىلەر تاش بىلەن دەرەخ تىل ئارقىلىق سۆزلەمدۇ؟ ياكى بىزگە شۇنداق تۇيۇلامدۇ؟ دەپ سورىشىدۇ.
ئاللانىڭ قۇدرتى ئارقىلىق تىلسىز نەرسىلەرنىڭ سۆزلىشىنى ھەرگىزمۇ مۇمكىن ئەمەس دىيەلمەيمىز، تاش ۋە دەرەخنىڭ سۆزلشى مۇئمىنلەرئۈچۈن يۈز بەرگەن ئادەتتىن تاشقىرى موجىزە ھىساپلىنىدۇ. بىز ياشاۋاتقان بۇ رەڭگارەڭ دۇنيادا ئىنسان ئويلاپ باقمىغان ئىشلار يۈز بىرىۋاتىدىغۇ!
بۇ ئۇرۇش قىيامەتكىچە داۋاملىشامدۇ؟دىگەن سۇئالغا كەلسەك،ھەدىسنىڭ مەزمۇنىدىن بۇنداق مەنا چىقمايدۇ،بەلكى ھەدىس بۇ ئۇرۇش قىيامەت بولۇشتىن ئىلگىرى چوقۇم يۈز بىرىدۇ،دىگەن مەزمۇننى ئۇقتۇرىدۇ.
مەنبە:
قەرەداۋەينىڭ «زامانىمىزدىكى پەتۋالار» دىگەن كىتابىنىڭ 2-قىسىمدىن
مەنبە
http://bbs.xabnam.com/read.php?tid-89064.html
دۇنيا ئىسلام ئالىملىرى كىڭىشىنىڭ رەئىسى دوكتۇر يۇسۇپ قەرەداۋى دۇھادىكى شەخسى تۇرالغۇسىدا ئۇچ يەھۇدى رابىيسى(دىنى رەھبىرى)بىلەن كۆرۇشتى،ئۇلاريەھۇدى قىساسچىلىق ھەركىتى(زىئونىزىمى)گە قارشى ھەركەتكە ۋەكىللىق قىلىدىغان بولۇپ،قاتارغا زامانىمىزدىكى بۇمەشھۇر ئىسلام ئالىمىنى زىيارەت قىلىش ئۇچۇن كەلگەن،قەرەداۋى دوكتۇر ھازىر دۇنيا ئىسلام ئالىملىرى كىڭىشىنىڭ رەھبەرلىكىنى ئۇستىگە ئىلىۋاتقان بولۇپ،ئۇ بۇ يەھۇدى مىھمانلارنى ناھايتى قىزغىن كۇتىۋالدى،ۋە ئىككى دىننىڭ ئەنئەنىۋى دوسلۇق مۇناسىۋىتىنى ساقلىشىنى ئۇمىد قىلدى،ئۇ مۇنداق دىدى؛‹‹نەچچە يۇز يىللاردىن بىرى مۇسۇلمان دۆلەتلىرىدە ئولتۇراقلاشقان يەھۇدى پۇقرالىرى،تىنىچ ئىناق ياشىغان ۋە ئۆز ئارا ھۆرمەتلەپ ئەپ ئۆتۇشكەن،››ئۇ يەنە مۇنداق دىدى؛‹‹مۇسۇلمانلار بىلەن يەھۇدىلار ئوتتۇرسىدا ئەزەلدىن دۇشمەنلىك يوق››
قەرەداۋى دوكتۇر مۇنداق دىدى؛يەھۇدىلار ياۋرۇپادا ۋە مۇسۇلمان دۆلەتلىرىدە ناھايتى پۇلدارئادەملەر بولغان،بىراق ئۇلار ئەزەلدىن مۇسۇلمانلار بىلەن زىدىيەتلەشمىگەن،››بۇ يەھۇدى ھىبىرلىرى قەرەداۋىنىڭ ئىككى دىن توغىرسىدىكى تارىخى باھاسىنى ئاڭلىغاندىن كىيىن باشلىرىنى لىڭشىتىپ قايىللىقىنى ئىپادىلىدى،
ئۇ يەنە مۇنداق دىدى؛‹‹ئەنئەنىۋى باسمىدىكى مۇقەدەس كىتاب تەۋراتقا ئىشىنىدىغان يەھۇدىلار مۇسۇلمانلارغا ئەڭ يىقىن،بۇ ئىككى دىننىڭ ھەقىقى ئىتىقاتچىلىرى نۇرغۇن پىرىنسىپلىق مەسىلىلەردە ئوخشاش پىرىنسىپقا ۋە دىنى يۇسۇنلارغا ئەمەل قىلىدۇ،مەسىلەن ئەرلەرنى خەتنە قىلىش،شەرئى يۇسۇن بويچە بوغۇزلانغان ماللارنى يىيىش،چوشقا گۆشى يىمەسلىك،مەسچىتلەردە ۋە يەھۇدى ئىبادەتخانىلىرىدا ھەيكەل،بۇت بولىشىغا رۇخسەت قىلماسلىق،،،قاتارلىقلار،››ئۇ تارىخقا نەزەر سىلىپ مۇنداق دىدى؛‹‹ئەينى ۋاقىتتا مۇسۇلمانلار ئىسپانىيەدە چەتئەللىكلەرنىڭ تاجاۋۇزىغا ئۇچىرغاندا مۇسۇلمانلار ۋە يەھۇدىلار ئوخشاش بەخىتسىزلىككە دۇچار بولغان،تاجاۋۇزچىلارنىڭ زىيانكەشلىكىگە بىرلىكتە ئۇچىرغان،››ئۇ مۇنداق دەپ كۆرسەتتى؛‹‹مۇسۇلمانلار ۋە يەھۇدىلار ئىتتىپاقلىشىشى،ۋە غەرىبنىڭ سىرىق مەدىنىيتى،ئوخشاش جىنىسلىقلارنىڭ توي قىلىشى،ئىجتىمائى ئادالەتسىزلىك ،،،قاتارلىق ئورتاق دۇشمەنگە بىرلىكتە قارشى تۇرىشى كىرەك،››
بۇيىل ئىككىنچى ئايدا دۇنيانىڭ ھەرقايسى جايلىرىدىكى مۇسۇلمان ئالىملار بىرلىشىپ يەھۇدىلار جەميىتىگە دوستانە سۆزلىشىشنى چاقىرىق قىلىپ ئوچۇق خەت ئەۋەتكەن ئىدى،
قەرەداۋى دوكتۇرمۇنداق دىدى؛‹‹مۇسۇلمانلار بىلەن يەھۇدىلارنىڭ مۇناسىۋىتى زامانىمىزدىكى يەھۇدى قىساسچىلىق ھەركىتى ۋە ئۇلارنىڭ يەھۇدى قىساسچىلق دۆلىتى ئىسرائىلىيەنى قۇرىشى بىلەن يامانلىشىشقا باشلىدى،چۇنكى ئۇلار غەرىب كۇچلىرىنىڭ قوللىشى ئاستىدا پەلەستىن خەلقىگە مەنسۇپ بولغان زىمىننى تارتىۋالدى،››زىيارەتكە كەلگەن بۇ ئۇچ يەھۇدى ھىبىرسىنىڭ ھەربىرىنىڭ كۆكرىكىدە بىردىن ئىزناك بولۇپ ئۇنىڭ ئۇستىگە ‹‹مەن يەھۇدى،لىكىن يەھۇدى قىساسچى ئۇنسۇرى ئەمەس ››دەپ يىزىلغان ئىدى،رابى كوھىن مۇنداق دىدى؛‹‹يەھۇدى دىنى ۋە تەۋرات بىگۇنا خەلىقنى ئۆلتۇرىشنى چەكلەيدۇ،يەرلىك خەلىقنى ئۇلارنىڭ زىمىنىدىن قوغلاپ چىقىرىشقا رۇخسەت قىلمايدۇ،››
زامانىمىزدىكى يەھۇدى قىساسچىلىرى غەرىب كۇچلىرى تىزگىنلىۋالغان خەلىقئارا سىياسى ھەركەتتىن پايدىلىنىپ،ئۇلارنىڭ پىلانلىشى بىلەن ئەرەبلەرنىڭ ئوتتۇرسىدا زورلۇق بىلەن بىر يەھۇدى دۆلىتىنى قۇرۇپ چىققان بولۇپ،ئۇلارنىڭ رۇشەن سىياسى مەقسىتى بار،
1948-يىلىدىن باشلاپ غەرىن قوراللاندۇرغان يەھۇدى قىساسچى كۇچلىرى پەلەستىنگە كىرىپ،قورال كۇچى بىلەن زىمىن بۇلىدى،ۋە مىلىيۇنلىغان پەلەستىن خەلقىنى ئۇلارنىڭ ئەسلى زىمىنىدىن قوغلاپ چىقىرىپ،ئۇلارنىڭ زىمىنىنى تارتىۋالدى،شۇنىڭدىن باشلاپ مىلىيۇنلىغان پەلەستىن خەلقى مۇساپىرلىق يولىغا مىڭىپ،ئۆزلىرىنىڭ قانۇنلۇق ۋەتىنى ۋە زىمىنىدىن ئايرىلىپ قالدى،1948-يىلى 5-ئاينىڭ 15-كۇنى پەلەستىن خەلقىدىن بۇلىۋالغان زىمىندا قانخۇر ئىسرائىلىيە دۆلىتى قۇرۇلدى،
زىيارەتكە كەلگەن يەھۇدى رابىيلىرىنىڭ بىرى سىلار داۋى يەھۇدى قىساسچىلىق ھەركىتىگە قارشى ھەركەتنىڭ باياناتچىسى بولۇپ ئۇ مۇنداق دىدى؛‹‹يەھۇدى قىساسچىلىىق ھەركىتىنىڭ بارلىق ھەركەتلىرى يەھۇدىلارنىڭ مۇقەددەس كىتابىغا خىلاپ،ئۇلار سىياسى نىشانىنى ئىشقا ئاشۇرۇش ئۇچۇن ۋاستە تاللىمايدۇ،››
ئۇ(سىلار داۋى) نىڭ تەشكىلاتى پۇتۇن دۇنيادىكى ئەنئەنىۋى يەھۇدى دىنىغا ئىتىقاد قىلىدىغان يۇزمىڭلىغان ئىخلاسمەن مۇرىتلارغا ۋەكىللىك قىلىدىغان بولۇپ،ئۇلار، يەھۇدى قىساسچىلىق ھەركىتى نامى ئاستىدا قوزغالغان ئەرەبلەرگە قارىتىلغان تاجاۋۇزچىلىق ئۇرۇشلىرىغا تۇپتىن قارشىى تۇرىدۇ،ۋە پەلەستىن خەلقىگە مەنسۇپ بولغان زىمىن ۋە ھوقوق يەنىلا ئۇلارغا قايتۇرىلىشى كىرەك،ئۇلارنىڭ مۇستەقىل ئىگىلىك ھوقوقلىق دۆلىتىنى قۇرىشىغا ياردەم بىرىش لازىم،ئىسرائىلىيە تارىخ سەھنىىسىدىن چىكىنىشى كىرەك،پەقەت موشۇنداق بولغاندىلا ئوتتۇرا شەرىقتە ھەقىقى مەنىدىكى تىنىچىلق ئىشقا ئاشىدۇ دىگەن قارىشىدا چىڭ تۇرىدۇ،سىلارى يەنە مۇنداق دەپ قارايدۇ؛‹‹تەۋرات ۋە ئىسرائىل تارىخىغا ئاساسلانغاندا ھازىرقى ئىسرائىلىيە ۋە ئۇنىڭ مەۋجۇتلىقى ئاخىرلىشىشى لازىم.››
مەنبە: خەنزۇچە ئىسلام نورى توربىتى
http://norislam.com/information/Article/news/international/200805/20080506115056_4094.html
دۇنيا ئىسلام ئالىملىرى كىڭىشىنىڭ رەئىسى دوكتۇر يۇسۇپ قەرەداۋى 16-ماي دۇھادىكى ئۆمەر ئىبنى خەتتاب مەسجىدىدە سۆزلىگەن جۇمە نوتىقىدا يەھۇدىلارنىڭ پەلەستىندە ھىچقانداق تارىخىى ۋە دىنى ھەققى يوق ئىكەنلىكىنى كۇچلۇك تەكىتلىدى،ۋە پەلەستىن خەلقىنىڭ پاجىئەسى پۇتۇن ئىسلام مىللىتىنىڭ پاجىئەسى، بۇ مىللەت ھامان غەلبە قازىنىدۇ،چۇنكى ھەقىقەت داۋاملىق ناھەقچىلىق ئۇستىدىن غەلبە قازىنىدۇ،دەپ ئوتتۇرغا قويدى،پەلەستىن خەلقىنىڭ يەھۇدى قىساسچىلىرىنىڭ تاجاۋۇزىدىن ئىبارەت ئىغىر پاجىئەگە يولۇققانلىقىنىڭ 60يىللىقىنى خاتىرلەش مۇناسىۋىتى بىلەن سۆزلەنگەن بۇ جۇمە خۇتبىسىدە قەرەداۋى دوكتۇر پەلەستىندە يۇز بىرىۋاتقان يەھۇدى قىساسچىلىرىغا قارشى ئىسلام ئەرەب توقۇنىشىنىڭ ماھىيىتىنى يورۇتۇپ بەرگەن بولۇپ،ئۇ بۇ مۇناسىۋەت بىلەن يەھۇدىلارنىڭ مۇقەددەس زىمىن بىلەن بولغان تارىخى ئالاقىسى ۋە ئۇلارنىڭ يىڭى دەۋىردىكى مۇستەملىكىچى كۇچلەربىلەن قانداق سۇيقەسىتلەرنى پىلانلىغانلىقى توغىرسىدا توختىلىپ ئۆتتى ۋە ئۇلارنىڭ غەلبە قىلىشى ۋە مەقسىدىگە يىتىۋىلىشىنىڭ ئاساسى سەۋەبىنىڭ مۇسۇلمانلارنىڭ ئاجىزلىقى سەۋەبىدىن بولغانلىقىنى ئوتتۇرغا قويدى،
قەرەداۋى دوكتۇر مۇنداق دىدى؛پەلەستىن پاجىئەسى ھەقىقەتەن ئىغىر پاجىئە بولۇپ،ئۇ يالغۇز پەلەستىن خەلقىنىڭلا پاجىئەسى بولماستىن بەلكى پۇتۇن ئىسلام مىللىتىنىڭ پاجىئەسى،ئەگەر پەلەستىنلىكلەر بۇ زىمىندىن ۋاز كەچكەن تەقدىردىمۇ پۇتۇن مۇسۇلمانلارنىڭ ئۇنىڭ ئۇچۇن كۆرەش قىلىشى دىنى مەجبۇرىيەت ھىسابلىناتتى،چۇنكى قۇددۇس ئۇلارنىڭ شەخسى مۇلىكى بولماستىن بەلكى پۇتۇن ئىسلام مىللىتىنىڭ مۇلىكى،ئۇ بۇ بىر ئەۋلادنىڭلا مۇلىكى بولماستىن بەلكى كەلگۇسىدىكى ئەۋلادنىڭمۇ مۇلىكى،شۇڭلاشقا ھىچكىمنىڭ ئۇنىڭدىن ۋاز كىچىش ھوقوقى يوق،
قەرەداۋى يەنە مۇنداق دىدى؛ئىسلام ئۇممىتى چوقۇم غەلبە قازىنىدۇ،چۇنكى مۇسۇلمانلار مۇڭغۇللار ۋە خىرىستىيان كىرىست ئارمىيسى ئۇستىدىنمۇ غەلبە قازانغان،بىز غەلبىنىڭ چوقۇم كىلىدىغانلىقىغا ئىشىنىمىز چۇنكى ھەقىقەت ھامان رەزىللىك ئۇستىدىن غەلبە قىلىدۇ،ئىسرالىنىڭ چەكتىن ئاشقان بىشەملىكى ھەرگىزمۇ ئۇزۇن داۋاملاشمايدۇ،ئامرىكىنىڭ ئۆكتەملىكىمۇ ئەلۋەتتە شۇنداق،بىز پەلەستىن ۋە لىۋاندىكى قىرىنداشلىرىمىزنىڭ ئىماننىڭ كۇچى بىلەن ئۇلارنى قانداق باپلىغانلىقىنى كۆردۇق،قەرەداۋى دوكتۇر يەنە لىۋان ۋەزىيتى ھەققىدە توختالدى لىۋاندىكى ھەرقايسى تەرەپلەرنى ئختىلاپنى تاشلاپ بىرلىكنى ئەمەلەە ئاشۇرۇشقا چاقىرىق قىلىش بىلەن نوتىقىنى ئاخىرلاشتۇردى
&&&&&&&&
زىئونىزىم ھەركىتىنىڭ ماھىيىتى.
سىھيۇنىزىم – يەھۇدىلارنىڭ پەلەستىندە يەھۇدىيلار دۆلىتى قۇرۇپ، ئۇنىڭ بىلەن پۈتكۈل دۇنيانى ئۆز ھۆكۈمرانلىقىغا قارىتىشنى نىشان قىلغان بىر خىل ئۇچىغا چىققان ئەكسىيەتچىلىك ۋە شوۋىنىزم(چوڭ مىللەتچىلىك)خاراكتېرىنى ئالغان سىياسىي ھەرەكەت
بۇ يەردىكى سىھيۇنىزىم ئاتالغۇسى ئىېرۇسالىمدىكى مەشھۇر سىھيۇن تېغىنىڭ نامىدىن كەلگەن بولۇپ، يەھۇدىلار بۇ يەردە ئۆزلىرىنىڭ ئۇلۇغ بوۋىسى سانالمىش سۇلايماننىڭ ھەيكىلىنى تۇرغۇزماقچى ھەمدە ھازىرقى ئېرۇسالىمنى ئۆزلىرىنىڭ بولغۇسى دۆلىتىنىڭ پايتەختى قىلماقچى بولۇشقان.
سىھيۇنىزم سىياسىي ھەرىكىتىنىڭ بارلىققا كېلىشىدە سىھيۇنىزىملىق ئىدىيەلەرنىڭ بارلىققا كېلىشىدە تۈنجى بولۇپ رول ئوينىغان مەشھۇر يەھۇدىي مۇتەپەككۇرى خىرزىلنىڭ تۆھپىسى زور
خەلقئارا سىھيۇنىزم ھەرىكىتى چوڭقۇر تارىخىي، ئىدىيىۋىي ۋە سىياسىي ئارقا كۆرۈنۈشكە ئىگە. بۇلارنى بىلمەك ئۈچۈن تۆۋەندىكى تارىخىي باسقۇچ – دەۋرلەرنى كۆزدىن كۆچۈرۈشىمىزگە توغرا كېلىدۇ.
1. مۇكابىلار ھەرىكىتى
بۇ ھەرىكەت مىلادىدىن بۇرۇنقى 586-يىلدىن 517-يىلغىچە داۋاملاشقان بابىلۇن سۈرگۈنىدىن كېىيىن باشلانغان بولۇپ، ئۇنىڭ تۈپ نىشانى سىھيۇن تېغىغا قايتىپ كېلىپ، ئۇ يەردە سۇلايماننىڭ ھەيكىلىنى تۇرغۇزۇپ چىقىش بولغان.
2.مىلادى 118-يىلدىن 138-يىلغىچە داۋام قىلغان باركوخبا باشچىلىقىدىكى پەلەستىنگە قايتىش ھەرىكىتى.
باركوخبا ناملىق بۇ يەھۇدىي رەھبىرى تۈرلۈك ئۇسۇللار بىلەن يەھۇدىيلارنى پەلەستىنگە توپلىشىش ۋە ئۇنىڭدا ئۆزلىرىنىڭ ھۆر،ئەركىن دۆلىتىنى قۇرۇشقا ئۈندىگەن
3. موزىس كىرىتى ھەرىكىتى
بۇ ھەرىكەت يۇقىرىقىغا ئوخشاش تۈس ئالغان.
4. پەسىيىش باسقۇچى
بۇ باسقۇچتا يەھۇديىلار توختاۋسىز تۈردە يات ئەللەرنىڭ بېسىمىغا ئۇچراش ۋە تەرەپ – تەرەپلەرگە چېچىلىپ كېتىش تۈپەيلى ئۇلاردا پەلەستىن زېمىنىغا قايتىپ كېلىش ۋە ئۇنىڭدا ئۆز دۆلىتىنى قۇرۇش نىشانىدىكى ھەرىكەتلەر ئانچە بەك جانلىنىپ كېتەلمىگەن. شۇنداقتىمۇ ئىلگىرىكىلەرگە قارىغاندا تۇرغۇنلۇق ۋە بېسىقىش ئاساسىي ئورۇندا تۇرغان بولۇشىغا قارىماي، بۇ دەۋر يەھۇدىيلارنىڭ مىللەتچىلىك ئېڭى ۋە مىللىي غۇرۇر چۈشەنچىسى ئالاھىدە كۈچەيگەن بىر دەۋر بولدى.
5. مىلادى 1501-يىلدىن 1532-يىلىغا قەدەر داۋىت دويىن ۋە ئۇنىڭ مۇرىدى سولومون مولۇخلار باشلىغان ھەرىكەت.
بۇلارمۇ ئوخشاشلا يەھۇدىيلارنى پەلەستىنگە قايتىپ ئىسرائىلىيە دۆلىتىنى قۇرۇپ چىقىشقا سەپەرۋەر قىلغان.
6. مىلادى 1604-يىلىدىن 1657-يىلغىچە داۋام قىلغان مىنشە ئبنى ئىسرائىل باشچىلىق قىلغان سىھيۇنىزم ھەركىتى
سىھيۇنىزم مانا مۇشۇ قېتىملىق ھەرىكەت بىلەن ئۆزىنىڭ ئىستىخىيلىك ھالدا داۋاملاشقان تارىخىي مۇساپىسىدىن خوشلىشىپ، رەسمىي پىلانلاشقان ئاڭلىق ھەرىكەتكە ئايلاندى. بۇ سىياسىي ھەرىكەت ئۆز نىشانىغا يېىتىش ئۈچۈن بۈيۈك برىتانىيە ئىمپېرىيسىنى ئۆزىگە يانتاياق قىلىپ تاللىدى.
7. مىلادى 1626-يىلدىن 1676-يىلىغا قەدەر داۋام قىلغان شىبتاي زىپى ھەرىكىتى
بۇ ھەرىكەتتە شىبتاي زىپى ئۆزىنى يەھۇدىيلارنىڭ نىجاتكارى، دەپ جاكارلاپ، بارلىق يەھۇدىيلارنى ئانا ماكانى پەلەستىنگە قايتىپ ئۇ يەردە دۆلەت بەرپا قىلىشقا تەرغىپ قىلغان. لېكىن ئۇلارنىڭ بۇ نىجاتكارى ئۇزۇن ئۆتمەي ئۆلۈپ كەتكەن ۋە ئۇ باشلىغان بۇ ھەرىكەتمۇ تارىلىپ كەتكەن.
8. روتىسچىلد ۋە مۇسا مونتىپيورى قاتارلىق يەھۇدىي بايلىرى قوزغىغان سىھيۇنىزم ھەرىكىتى
ئۇلار پەلەستىن زېمىنىدا يىزا ئىگىلىك ئولتۇراق رايونلىرىنى قۇرۇش ئارقىلىق پەلەستىن زېمىنىنى تەدرىجىي ئىگىلەپ ئاخىرىدا يەھۇدىيلار دۆلىتىنى قۇرۇش نىشانىدا بولغان. بۇ ھەرىكەت 19-ئەسىردىكى قايتا قۇرۇشنىڭ ئىدىيىۋىي ئاساسىنى تۇرغۇزۇپ بەرگەن.
10 . 1886-يىلى روسىيەدە بولۇپ ئۆتكەن يەھۇدىيلارغا قارتىلغان زور قىرغىنچىلىقتىن كېىين قوزغالغان سىھيۇنىزم ھەركىتى
بۇ مەزگىلدە گېرمانىيەلىك ھېكلېر دېگەن ئادەم يەھۇدىيلارنى پەيغەمبەرلەر سۆزى بويىچە پەلەستىنگە قايتۇرۇش ،دېگەن كىتابنى يېزىپ چىققان.
11. ھازىرقى زامان سىھيۇنىزم ھەركىتى
بۇ، شۋېتسارىيەلىك داڭلىق يەھۇدىي ژورنالست تىئودور خىرزىل باشچىلىق قىلغان ھەرىكەت. بۇ ھەرىكەتنىڭ تۈپ نىشانى پەلەستىندە يەھۇدىيلار دۆلىتىنى قۇرۇش ئارقىسدا يەھۇدىيلارنىڭ دۇنياغا ھۆكۈمرانلىق قىلىش غايىسىنى ئىشقا ئاشۇرۇش ئىدى.ئۇلارنىڭ ۋەكىللىرى ئۆز پەيتىدىكى ئوسمانىيلار سۇلتانى سۇلتان ئابدۇلھەمىد بىلەن پەلەستىندە يەھۇدىي دۆلىتى قۇرۇش توغرىلىق ئىككى قېتىم سۆھبەتلەشكەن بولسىمۇ مەغلۇب بولغان. شۇنىڭ بىلەن دۇنيا يەھۇدىي ھەرىكىتى ئۆز نىشانىغا يېتىش ئۈچۈن ئوسمان ئىمپېرىيەسىنى يوقىتىش ۋە ئىسلام خەلىفىلىكىنى ئاغدۇرۇپ تاشلاش پائالىيەتلىرىگە ئاكتىپ كىرىشىپ كەتكەن.
خىرزىل باشچىلىقىدىكى يەھۇدىي مۆتىۋەرلىرى 1897-يىلى تۇنجى قېتىملىق دۇنيا سىھيۇنىزمچىلىرى قۇرۇلتىيىنى چاقىردى ھەمدە پۈتۈن دۇنيا يەھۇدىيلىرنى ئۆز ئەتراپىغا ئۇيۇشتۇرۇپ، بۈگۈنكى كۈندە دۇنيا تارىخىدكى ئەڭ خەتەرلىك قارارنامە سانىلىدىغان سىھيۇن دانىشمەنلىرىنىڭ قارارنامىسىنى تۈزۈپ چىقتى. ئەنە شۇ دەۋردىن باشلاپ يەھۇدىيلار تۈرلۈك تەشكىلات ۋە ئۇيۇشمىلار ئاساسىدا بۈگۈنكى كۈندە كۆزىمىز كۆرۈپ ئۈلگۈرگەن بۇزغۇنچىلىق ۋە ۋەيرانچىلىق نىشانلىرىنى ئىشقا ئاشۇرۇش ئۈچۈن ئىنچىكىلىك ۋە ئۇستىلىق بىلەن ھەرىكەت قىلىشقا باشلىدى.
سىھيۇنىزم ئۆز ئىدىيە ئاساسىنى يەھۇدىيلار ئۆزگەرتىۋەتكەن مۇقەددەس كىتابلاردىن ئالغان. يۇقىرىدا تىلغا ئېلىنغان زىئون دانىشمەنلىرىنىڭ قارارنامىسىدە سىھيۇنىزمنىڭ غايە – يەتكۈلىرى گەۋدىلىك ئىپادىلەنگەن. ئۇلار تۆۋەندىكىچە؛
سىھيۇنىزم پۈتۈن دۇنيادىكى يەھۇدىىلارنى ئىبراي مىللىتىدىن ئىبارەت بىر مىللەتنىڭ ئەزاسى ۋە تەركىبى دەپ قارايدۇ.
سىھيۇنىزمنىڭ غايىسى – خۇددى ئۇلارنىڭ خۇداسى يەھۋا ۋەدە قىلغاندەك يەھۇدىيلارنى پۈتۈن دۇنياغا ھۆكۈمرانلىق قىلدۇرۇش.بۇنىڭ يولى يەھۇدىيلارنىڭ ئانا ماكانى بولمىش نىل دەرياسىدىن فرات دەرياسىغا قەدەر بولغان كەڭ زېمىندا يەھۇدىيلار ھۆكۈمرانلىقىنى تىكلەش..
ئۇلارنىڭ قارارنامەسىنىڭ ئاساسىي مەزمۇنى:
يەھۇدىيلار باشقىلارنى باشقۇرۇشقا تېگىشلىك بولغان، باشقىلار بىزنىڭ خىزمىتىمىزنى قىلىشقا تېگىشلىك بولغان ئالاھىدە مىللەتمىز، بىزچە دۇنيانى باشقۇرۇشنىڭ ئەڭ ئۈنۈملۈك يولى تەھدىد ۋە زوراۋانلىققا تايىنىپ دۆلەت باشقۇرۇش. ئاۋامنى قولغا كەلتۈرۈش ئۈچۈن سىياسىي ئەركىنلىك كوزېرىنى ئىشقا سېلىش، بۇنىڭ ئۈچۈن خەلقنى ئۆز تورىمىزغا ئىلىندۇرۇش، ئۇلارغا قانداق يەمچۈك تاشلاشنى ئوبدان بىلىشىمىز كېرەك.
دىننىڭ ھوقۇق تۇتىدىغان دەۋرى ئۆتتى، بۈگۈن ھوقۇق ئالتۇننىڭ. بىز بارلىق ئاماللار بىلەن ئالتۇنلارنى ئۆز چاڭگىلىمىزغا توپلىشىمىز ۋە شۇ ئارقىلىق دۇنيانى كونترول قىلىشىمىز كېرەك.
سىياسىي ئەزەلدىن ئەخلاققا زىت نەرسە .بىز سىياسىيدا بولۇشىچە ساختىپەزلىك، قۇۋلۇق،مەككارلىق، ھىيلىگەرلىكلەرنى ئىشقا سېلىشىمىز كېرەك. ئاتالمىش ئەخلاق – پەزىلەت، ئالىيجانابلىق،سەمىمىيەت،ئاقكۆڭۈللۈك دېگەنلەر سىياسىيدا ئەكسىچە رەزىللىك دەپ قارىلىشى كېرەك.
مەقسىتىمىز ئشقا ئاشىدىغانلا بولسا ھەر قايسى خەلقلەر ئىچىدە پاھىشەلەر، بىزگە سادىق خادىملار ۋە ياراملىق يېتەكچى- باشلامچىلارنى كۆپلەپ يېتىشتۈرۈپ چىقىش يولى بىلەن ئۇلارنى بۇزۇقچىلىق ۋە كەيپ- ساپا،ئەيش – ئىشرەت يوللىرىغا ئىتتىرىش كىرەك.
مەقسىتىمىز ئىشقا ئاشىدىغانلا بولسا ئالدامچىلىق ۋە خىيانەت يوللىرىدىن ياخشى پايدىلىنىشىمىز كېرەك.
باشقىلارنى ھەر زامان ئۆزىمىزگە قارىتىش ئۈچۈن ئۇلارغا ھەر تۈرلۈك قورقۇنچلارنى سېلىپ ئۇلارنى يۈرەك ئالدى، قورقۇنچاق ھالغا كەلتۈرۈپ قويۇشىمىز،بۇنىڭ بىلەن ئۆزىمىزنىڭ ھەر قانداق قارشىلىق ۋە دۈشمەنلىكنى يېڭىش كۈچىگە ئىگە ئىكەنلىكىمىزنى بىلدۈرۈپ قويۇشىمىز كېرەك.`
ئادەملەرنى ئۆز مەقسەتلىرىمىزگە ياخشى خىزمەت قىلدۇرۇش ۋە ئۇلارنى ئالداش ئۈچۈن ھەر زامان ئەركىنلىك،تەڭلىك،مىھرىبانلىق شۇئارلىرىنى چاقىرىق قىلىپ تۇرۇشىمىز،بىزنىڭ قولىمىزدىكى ئىقتىساد ۋە بىزنىڭ ئالىملىرىمىزدىكى بىلىمگە تايانغان ئىقتىساد ھەم بىلىم مونوپوللۇقىنى يۇقىرى كۆتۈرىشىمىز كېرەك.
ھوقۇقدارلار ۋە رەھبەرلىك ئورنىدىكىلەرنى قولغا كەلتۈرۈش. ئۇلارنىڭ بىزنىڭ قولىمىزدا سايلىنىدىغان بولۇشنىڭ چارىسىنى كۆرۈشىمىز كېرەك. بۇنىڭدا ئالدى بىلەن نەدە پەسكەش ئىشلىرى كۆپ بولغان، ھوقۇق تۇتۇشنى ئىنتايىن بەك ياخشى كۆرىدىغان ھوقۇقپەرەستلەرنى ئۆز نىشانىمىز قىلىشىمىز كېرەك.
ئاخبارات ،ژورنالستلىق خىزمىتىنى كونترول قىلىش كېرەك.ئۇ پۈتكۈل دۇنيانى بىز كۈتكەن تەرەپكە بۇرايدىغان ھالقىلىق قورال.
خەلقلەر بىلەن ھۆكۈمدارلار ئارىسىدا ئىناقسىزلىق پەيدا قىلىشىمىز كېرەك.دەل شۇنداق بولغاندا مەن_مەن دېگەن پادىشاھلار ھاسىسى يۈتكەن قارىغۇدەك ئۆز ھاكىمىيتىنى مۇستەھكەملەش ئۈچۈن بىزگە يېلىنىدۇ.دۇنيا كۈچلىرى ئارىسىدا ئۆچمەنلىك،ئۆزئارا دۈشمەنلىك ئوتىنى يېقىپ ،ئۇلارنى توختاۋسىز جاڭجالغا سېلىشىمىز كېرەك ۋە بۇ ئارقىلىق ھاكىمىيەتنى بارلىق كۈچلەر قولغا كەلتۈرۈشكە جان_جەھلى بىلەن ئىنتىلىدىغان مۇقەددەس ئارزۇغا ئايلاندۇرۇشىمىز كېرەك.!
ھەر قايسى دۆلەتلەر ئارا بەلكى ھەر بىر دۆلەتنىڭ ئىچكى قىسمىدا ئۇرۇش ئوتلىرىنى يېقىۋىتىشىمىز كېرەك.شۇنداق بولغاندىلا ھەر قايسى كۈچلەر ھالسىرايدۇ. ھۆكۈمەتلەر ئاغدۇرۇلىدۇ. شۇ ئارقىلىق بىزنىڭ دۇنياۋى ھۆكۈمرانلىقىمىز ئۇلارنىڭ ئورنىنى باسىدۇ.
ئېزىلگەن، نامرات مىللەتلەرنىڭ ئالدىدا ئۆزىمىزنى ئۇلارغا قۇتقۇزغۇچى، زۇلۇم – تەڭسىزلىك ئاستىدىن ئازات قىلغۇچى قىلىپ كۆرسىتىپ، ئۇلارنى ئۆزىمىزنىڭ سوتسىيالىزمچىلار، ئانارخىستلار، كوممۇنستلار، مىىسسئونېرلار قوشۇنىغا قوشۇلۇشقا چاقىرىق قىلىشىمىز كېرەك.
ئاچ _ يالىڭاچ قالغان خەلقكە يېمەكلىك ۋە كىيىملىك بېرىش بىلەن ئۇلارنى ئىندەككە كەلتۈرۈپ، يولىمىزغا پۇتلاشقانلارغا قارشى ئىشقا سېلىشىمىز كىرەك.
قولىمىزدا ساقلىنىۋاتقان زور مىقداردىكى ئالتۇن زاپىسىغا تايىنىپ، ئەتەي ئىقتىسادىي كرىزىس پەيدا قىلىشىمىز، بۇنىڭ نەتىجىسىدە باشقىلارنى ئۆزىمىزگە بېقىندۇرۇش نىشانىغا يېتىشىمىز كېرەك.
بىز ھازىر تۈرلۈك يوشۇرۇن يوللار ئارقىلىق ئۆزىمىزگە شۇ قەدەر بىخەتەر ۋەزىيەتنى بەرپا قىلدۇقكى، ئەگەر بىراۋ بىزگە قارشى قورال كۆتەرسە ئۇنىڭغا قارشى بىز ئەمەس بەلكى ئۈچىنچى بىر دۆلەت قارشى تۇرىدۇ.
خەلق ئاممىسىنى خۇداسى بىلەن قارشىلىشىشقا،ئۆز رەسىم _يوسۇنلىرىنى تاشلاشقا ئېلىپ بارىدىغان ئەركىنلىك دېگەن بۇ تۆھپىكار سۆزنى كەڭ تەشۋىق قىلىشنى ھوقۇق قولىمىزغا كەلگەنگە قەدەر بىر كۈنمۇ توختىتىپ قويماسلىقىمىز كېرەك.
بىزنىڭ ھېچكىم ۋەيران قىلىۋېتەلمەيدىغان يوشۇرۇن كۈچلىرىمىز بار بولۇشى، ئۇلار ئۆز ھەرىكىتىنى تولىمۇ تىنىچ،شەپىسىز،ئاستىرتتىن، شۇنداقلا كۈچلۈك ھالدا ئېلىپ بارالايدىغان بولۇشى، ئۇلارنىڭ سېپىنى ئۈزلۈكسىز يىڭىلاپ تۇرۇشىمىز، ئەنە شۇلارغا تايىنىپ نادان ئاممىنىڭ ئوي- پىكىر ۋە ھۆكۈم، ئىرادىسىنى ئۆزىمىز خالىغان تەرەپكە بۇراش غەرىزىگە يېتىشىمىز كېرەك.
خەلقلەر قەلبىدىكى ئىمان دۆلىتىنى ۋەيران قىلىشىمىز، ئۇلارنىڭ ئېڭىدىن خۇدانىڭ مەۋجۇتلىقىنى چۆرىدىگەن بارلىق نەرسىلەرنى سۈپۈرۈپ تاشلاپ،ئۇنىڭ ئورنىنى ھەر خىل ماددا سۆيەرلىك قاراشلىرى،ئىلىم_پەن قائىدە ساۋاتلىرى بىلەن تولدۇرۇشىمىز كېرەك.چۈنكى خەلق ئىمان دۆلىتى سايىسىدا ياشىسا تىنچ،بەختىيار ياشاپ قالىدۇ.ئۇلارغا بۇنداق پۇرسەتنى ھەرگىز بەرمەسلىكمىز كېرەك.شۇنداقلا ئۇلارغا ئامالنىڭ بارىچە ئۆز _ئۆزىنى تەكشۈرۈش پۇرسىتىنى بەرمەي،ئۇلارغا تۈرلۈك_تۈمەن كاشىلىلارنى تۇغدۇرۇشىمىز،نەتىجىدە ئۇلار دۇنياۋىي كۆرەش قايناملىرىدا ئۆزلىرىنىڭ ھەقىقىي ئۆز دۈشمىنىنى مەڭگۈ بايقاپ ئالالماسلىقى كېرەك.
نادان ئاممىنىڭ پۇل _مېلىنى بىزنىڭ چۆنتىكىمىزگە تۆكتۈرىدىغان بارلىق چارە_ئاماللارنى تېپىپ چىقىشىمىز كېرەك.
ئەخلاق ۋە ئىنسانىيلىقتىن ياتلاشقان، دىن ۋە سىياسەتكە چىش _تىرنىغىچە ئۆچ جەمئىيەتلەرنى پەيدا قىلىپ ماددىي ھوزۇر _ھالاۋەت سۈرۈشنى ئۇ جەمئىيەت كىشىلىرنىڭ بىردىنبىر نىشانىغا ئايلاندۇرۇش بىلەن ئۇلارنىڭ غەيرىتىنى سۇندۇرۇپ،مەڭگۈ بىزگە قارشى تۇرالماس بىچارە ھالەتكە چۈشۈرۈپ قويۇشىمىز كېرەك.
دۇنيانىڭ كۈچ قۇدرەت تىزگىنىنى ئۆز قولىمىزغا كىرگۈزۈپ، دۇنيا كۈنتەرتىپىنى ئۆزىمىز بەلگىلىشىمىز. بارلىق خىزمەتلەرگە ئۆزىمىز باشچىلىق قىلىشىمىز، خەلقئارالىق سىياسەت بەلگىلەش ئۆز خەلقىمىزنىڭ قولىدا بولىشى كېرەك.
بىز ئاللىقاچان ھەر جاي، ھەر ماكاندا يۇغۇشتۇرۇۋېلىش مومكىن بولمىغۇدەك بۆلۈنۈش،پاتپاراقچىلىق ئۇرۇقلىرىنى تېرىۋەتتۇق. مادداپەرەس ۋە مىللەتپەرەس نادان خەلقلەرنىڭ پايدا-_مەنپەئەتى ئارىسىدا توقۇنۇش پەيدا قىلىپ ئۇلارنىڭ جەمئىيتىنى خۇددى بىر دىنىي ئەسەبىيلىك ۋە گورۇھۋازلىق غەۋغالىرىنىڭ ئوت قايناملىرىغا ئايلاندۇرۋەتتۇق.بىز بۇنىڭ ئۈچۈن 20 ئەسىردىن بېرى توختىماي كۆرەش قىلىۋاتىمىز. شۇنىڭ ئۈچۈن ھەر قانداق بىر ھۆكۈمەت ۋە ياكى دۆلەتنىڭ بىزگە قارشى تۇرۇش ئۈچۈن ئىككىنچى بىر دۆلەتتىن ياردەم ئېلىشى ئاساسەن مۇمكىن ئەمەس. چۈنكى دۇنيا ئەللىرى ھەر قانداق بىر ئاددىي ئىتتىپاقنىمۇ بىز قوشۇلماستىن تەشكىللىيەلمەيدۇ.مانا بۇ، دۇنيا ئەللىرىنىڭ ئىختىيار تىزگىنى بىزنىڭ چاڭگىلىمىزدا بولغانلىقىدىن بولىۋاتقان ئىشلار.
خۇدا بىزنى دۇنيانى باشقۇرۇشقا لايىق ھالدا باشقا مىللەتلەردە تېپىلمايدىغان ئالاھىدە ئۆزگىچىلىك ۋە خۇسۇسىيەتلەر بىلەن ياراتقان. ئەگەر باشقىلاردىمۇ بىزدىكى تالانت ۋە تالانتلىقلار بولسىدى، ئۇلار ئاللا بۇرۇنلا بىزنى يوقىتىپ بولغان بولاتتى.
بىز باشقىلارنىڭ ئەڭ سەزگۈر ھىس- تۇيغۇ ئوتلىرىنى ئۆچۈرۈش ئورنىغا ئۇلاردىن ئۇستىلىق بىلەن پايدىلىنىشىمىز كېرەك.
باشقىلارنىڭ ئىدىيە،_پىكىرلىرىگە ئاستىرىتتىن سىڭىپ كرىپ،ئۇنى ئۆز مەنپەئەتلىرىمىزگە خىزمەت قىلدۇرۇشىمىز كېرەك.
خەلق ئاممىسىنىڭ ئاڭ_پىكرىنى توختىماي چالغىتىپ،ئۇلارنى توغرا ئويلاش ۋە كۆرۈش ئىقتىدارىدىن مەھرۇم قىلىپ شۇ دەرىجىگە چۈشۈرۈپ قويۇشىمىز كېرەككى،ئۇلار بىز نېمە دېسەك شەكسىز ھەقىقەت دەيدىغان بولسۇن،ئۇلارنىڭ راست بىلەن يالغاننى ئايرىۋالالىغۇدەك ھالى قالمىسۇن.شۇنىڭ بىلەن بىرگە بىز باشقىلارغا ياڭراق ۋەدىلەرنى بېرىشتىن باشقا ۋەزىپىسى بولمىغان زىيارەت ئۆمەكلىرىنى قەرەللىك ھالدا تەشكىللەپ، تۆت ياققا ماڭدۇرۇپ تۇرۇشىمىز كېرەك.
ئاۋامنى سىياسەتنى چۈشىنىش ئىقتىدارىدىن مەھرۇم قىلىپ، ئۇلاردا سىياسەتكە قىزىقمايدىغان، سىياسەتنى ئۆزلىرىگە قىلچە مۇناسىۋەتسىز دەپ قارايدىغان ھالەتنى بەرپا قىلىشىمىز كېرەك.
بارلىق سودا- سانائەت ئىشلىرىنى ئۆز چاڭگىلىمىزغا كىرگۈزىشىمىز. كىشلەرنى ئويۇن- تاماشا، ئەيش- ئىشرەت، كەيپ – ساپا، چۈشكۈنلۈككە كۆنۈكتۈرىشمىز كېرەك.
قەرز بېرىشنى كۆپەيتىپ، ئۆسۈمنى ئۆستۈرىشىمىز، ئىش ھەققىنى ئۆستۈرۈشىمىز كىرەك. شۇنداق قىلغاندىلا نادان ئاممىنىڭ ئالدىمىزدا يىقىلىپ، بىزگە باش ئۇرغىنىنى كۆرىمىز.
ھۆكۈمەت ئىشلىرىدا ئىچىمىزدىكىنى ئاشكارىلىماسلىقىمىز، ئەتەي يالغان قىياپەت كۆرسىتىپ، زۇلۇم- سىتەم، ئېزىشكە قارشى تۇرۇشىمىز، ئەركىنلىكنى مەدھىيەلەپ، زوراۋانلىقنى قارىلىشىمىز كېرەك.
ئايرىم، جەلبكارلىقى يوق بىر قىسىم گېزىت- ژۇرناللاردىن باشقا بارلىق مەتبۇئات ساھەسىنى ئۆز قولىمىزدا تۇتىشىمىز، ئۇلار ئارقىلىق تۈرلۈك يالغان- ياۋىداق، مىش- مىشلارنى ھەقىقەت سۈپىتىدە بازارغا سېلىشىمىز كېرەك.
نادان ئاممىنى مەنپەئەتلىك ئىشلاردىن يىراقلاشتۇرۇپ، ھوزۇر- ھالاۋەت، جىنسىي لەززەت ئىزدەپلا يۈرىدىغان ئادەملەرگە ئايلاندۇرۇشىمىز كېرەك.
ھوقۇقدارلار بىزنىڭ بۇيرۇقىمىزغا خىلابلىق قىلىشقا پىتىنالمايدۇ. چۈنكى ئۇلار بىزگە قارشى چىققانلارنىڭ ئاقىبىتى تۈرمە ياكى ھاياتىدىن ۋاقىتسىز جۇدالىشىش ئىكەنلىكىنى ئوبدان بىلىدۇ. شۇنىڭ ئۈچۈنمۇ ئۇلار بىزگە زىيادە ئامراق، مەنپەئەتىمىزنى قوغداشتا ئاكتىپ.
بىز ئۆز پىلانلىرىمىزنى پەيتى كېلىشتىن بۇرۇن ئاشكارىلىماسلىقىز، پۇرسەت يېتىپ كېلىشتىن بۇرۇن قارا ئاۋامنىڭ كۈچ- قۇدرەت، ئىمكانىيەتلىرىگە تەگمەسلىكىمىز كېرەك.
بىز ئەل رايىنى تىزگىنلەپ، ئۇلارنى ئۆزىمىز خالىغانلا ئادەمگە ئاۋاز بەرگۈدەك ھالەتكە ئەكەلگەندىن كىيىن ھاكىمىيەت ئۈستىگە بىز كۈتكەندەك ئادەملەر چىقىشى ئۈچۈن ئەركىن سايلام ۋە ئەركىن ئاۋاز بېرىش تۈزۈمىنى بەرپا قىلىشىمىز كېرەك.
ئائىلىلەرنى ۋەيران قىلىشىمىز، ئادەملەردە شەخسىيەتچىلىك ۋە ئۆزەمچىلىك خاھىشىنى ئۇلغايتىشىمىز. ئۇلارنى قارشىلىققا، تۈزۈمدىن چىقىشقا كۈشكۈرتىشىمىز كېرەك.
جەمئىيەتتىكى يۈزلۈكلەر قاتلىمىنىڭ چوڭ ھوقۇقلارنى قولغا كىرگۈزۈۋېلىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىشىمىز كېرەك.
ھوقۇق تۇتىدىغانلار «ئارقا كۆرۈنۈشى» ياخشى ئەمەس، ئەلدىن يوشۇرۇن جىنايەت پاتقىقىغا پاتقانلار بولۇشى كىرەك. مانا مۇشۇنداقلارلا ئۆز مەخپىيەتلىكلىرىنىڭ سىرتقا يېيىلىپ كېتىشىدىن قورقۇپ بولسىمۇ، بىزنىڭ بۇيرۇق- پەرمانلىرىمىزنى سادىقلىق بىلەن ئىجرا قىلىدۇ. بىز بۇنىڭ بىلەنلا قالماي، ئۇنداقلارنى كۈچىمىزنى بارىچە داھىيلاشتۇرۇپ، ئۇلۇغ قەھرىمانلارغا ئايلاندۇرۇشىمىز كېرەك.
ھەر قاچان ئۆزىمىزگە پايدىسى تېگىدىغان ئىنقىلاب، توپىلاڭلار بولۇپ قالسا ياردەم قولىمىزنى سۇنۇشىمىز كېرەك.
بىز ئۆز نىشانلىرىمىزنى ئىشقا ئاشۇرۇش ئۈچۈن مەخپىي كۈچلەرنى، يوشۇرۇن شايكىلارنى يېتىشتۈردۇق. قارا قورساق ھايۋانلار ئۇلارغا بىلمەي ئەگىشىدۇ. تېخى ئۇلارنىڭ سورۇن- يىغىلىشلىرىغا قاتنىشىدۇ. بۇنىڭ بىلەن بىز ئۇلارنى ئاسانلا ئىندەككە كەلتۈرۈپ ئۆزىمىزگە ئىشلىتەلەيمىز.
بىزدەك ئىلغار خەلقنىڭ تۆت تامغا چېچىلىپ كېتىشى قانداقتۇر ئاجىزلىق، بەختسىزلىك ئەمەس بەلكى پەرۋەردىگارنىڭ بىزگە بەرگەن نېئىمىتى، ئىنئامى دەپ چۈشۈنۈلۈشى كىرەك. مانا شۇ چېچىلاڭغۇلۇق دەل بىزنى دۇنياغا خوجا بولۇشقا ئېرىشتۈرىدۇ. كەلگۈسىدە بارلىق نەشرىيات، مەتبۇئات ئورگانلىرى، ئىدىيە، ئوي – پىكىرلەرنى ئىپادىلەش شەكىللىرىنىڭ ھەممىسى بىزنىڭ ھاكىمىيىتىمىزنىڭ قولىدا بولىدۇ. بىزگە قارشى ھەرقانداق بىر نەشىر ئورگىنى بولىدىكەن ئۇنى قانۇن نامى ئاستىدا ئىشتىن توختىتىشىمىز كېرەك. بىزنىڭ ھەرخىل پرىنسىپ ۋە يۆنىلىشكە ئىگە گېزىت- ژۇرناللىرىمىز بار. ئۇلارنىڭ ھەممسى بىزنىڭ مەقسىدىمىز ئۈچۈن خىزمەت قىلىدۇ.
بىز باشقىلارنى ھەر رەڭ- ھەر خىلدىكى ئىشرەتخانا، بەزمەخانا، ئويۇن- تاماشا، ئاممىۋىي كۇلۇبلار، سەنئەت، جىنسىيەت، شەھۋانىيلىق، زەھەرلىك چېكىملىك قاتارلىق ۋاسىتەلەر بىلەن گول قىلىپ تاشلاپ، ئۇلارنى بىزگە قارشى چىقىش، بىزنىڭ پىلانلىرىمىزغا توسقۇنلۇق قىلىشتىن مەھرۇم قىلىشىمىز كېرەك.
بىز بارلىق كوللېكتىپ خاراكتېرىنى ئالغان نەرسىلەرنى كۆزدىن يوقىتىشىمىز، ئۇنىۋېرسىتېتلارنى بىزنىڭ خاس پىلانلىرىمىزغا ماس ھالدا قايتا ئۆزگەرتىپ قۇرۇپ چىقىشىمىز كېرەك.
بىزگە قارشى تۇرغانلارغا قارىتا بارلىق قاتتىق قوللۇق ۋە زوراۋانلىق ۋاسىتەلىرىنى ئىشقا سېلىشىمىز كېرەك.
مىسسىئونېرلىق تەشكىلاتلىرىنى كۆپلەپ قۇرۇپ، ئۆز تەسىر دائىرەمىزنى كېڭەيتىشىمىز كېرەك.
ھاكىمىيەت قولىمىزغا چۈشكەن كۈندىن باشلاپ زېمىن يۈزىدە بىزنىڭ دىنىمىزدىن باشقا دىننىڭ مەۋجۇت بولۇپ تۇرۇشىغا قەتئىي يول قويماسلىقىمىز كېرەك.
سىھيۇنىزىم(زىئونىزىم) ھەرىكەتىنىڭ تارىخي يىلتىزى
سىھيۇنىزىمنىڭ تارىخى ئۇزۇن بولۇپ، ئۇ تەۋرات تېكىستلىرىنىڭ ئۆزگەرتىلىشى بىلەن باشلانغان. تەۋراتنىڭ ئەسلىي تېكىستلىرىگە ئالماشقان يالغان تېكىستلەر يەھۇدىيلارنىڭ باشتىكى مىللەتچىلىك ئىدىيەسىنى تېخىمۇ كۈچەيتىۋەتكەن. خىرزىل ئېلىپ بارغان تىرىلىش ھەرىكىتى ئەسلىي سىھيۇنىزىمنىڭ سىستېمىلاشقان ۋە يېڭىلانغان شەكلى بولۇپ قالدى.
سىھيۇنىزىم ئىدىيىسى ساختا تەۋرات تېكىستلىرى ۋە يەھۇدىيلارنىڭ مىللىي تۇرمۇش دەستۇرى «تەلمۇد» ئۈگۈتلىرى، كۆرسەتمىلىرىگە ئاساسلىنىدۇ.
سىھيۇنىزىم داھىيلىرىنىڭ نۇرغۇنى ئەمەلىيەتتە ھېچقانداق دىنغا ئىشەنمەيدۇ. يەھۇدىيچىلىق ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ سىياسىي ۋە ئىقتىسادىي نىشانلىرىنى ئىشقا ئاشۇرۇشتا پايدىلىنىدىغان قالقان ياكى كوزېردىن ئىبارەت.
سىھيۇنىزىم دۇنيا يەھۇدىيچىلىق ھەرىكىتىنىڭ سىياسىيلاشقان شەكلى. ئۇنىڭ ھىندىلارنىڭ يۇز قولى بار ۋىشنو ئىلاھىدەك دۇنيادىكى ھۆكۈمەت ئاپپاراتلىرىنىڭ كۆپىدە قولى بولۇپ، بۇ قوللار يەھۇدىيلار مەنپەئەتىگە چېتىشلىق ئىشلاردا ئۆز ھۆكۈمەتلىرىنى يېتەكلەش رولىنى ئۆتەيدۇ. ئۇلار يەنە ئۆز نۆۋىتىدە ئىسرائىلىيە دۆلىتىنىمۇ يېتەكلەيدۇ ۋە پىلان كۆرسىتىدۇ. دۇنيادىكى يەھۇدىي مۇتەپەككۇر ، داھىيلىرىمۇ ئۇنىڭ رەھبەرلىكىگە بوي سۇنىدۇ. ياۋروپا ۋە ئامېرىكىدا كۆرۈنۈشتە ھەرخىل شەكىل ئالغان ئەمما ماھىيەتتە پۈتۈنلەي دۇنيا يەھۇدىيلىرىنىڭ مەنپەئەتى ئۈچۈن ئىشلەيدىغان نەچچە يۈزلىگەن سىھيۇنىزىم تەشكىلاتلىرى بار. كىشىلەرنىڭ بىرلىرى بۇلارنىڭ كۈچىنى بەك يۇقىرى مۆلچەرلەيدۇ، يەنە بىرلىرى ئۇلارنى ئانچە قاتارغا ئېلىپ كەتمەيدۇ. بۇلارنىڭ ئىككىلىسى توغرا ئەمەس. چۈنكى بۈگۈنكى ئەمەلىيەتتىن قارىغاندا، يەھۇدىيلارنىڭ ھازىرىنىڭ ئەھۋالى تارىختىكى ھەرقانداق بىر مەزگىلدىكىدىن باشقىچە تۈس ئالماقتا.
ئەرەبچە
«ھازىرقى زامان ئىسلام ئىنسىكلوپېدىيەسى» پروگرامما كىتابىدىن تەرجىمە قىلىندى
تولۇق ئوقۇش
قەرەداۋىي:
«يەھۇدىيلارنى يوقاتمىغۇچە قىيامەت بولمايدۇ»
دىگەن ھەدىس توغرىسىدا
ھورمەتلىك ئالىم مەن نۇرغۇن ھەدىس كىتاپلىرىدا ‹سىلەر يەھۇدىيلار بىلەن ئۇرۇش قىلىمىغۇچە قىيامەت بولمايدۇ. يەھۇدىيلار تاش، دەرەخلەرنىڭ كەينىگە يۇشۇرۇنىۋالسىمۇ تاش ۋە دەرەخ- ئى ئاللانىڭ بەندىسى ياكى ئى مۇسۇلمان مىنىڭ كەينىمدە يەھۇدى بار كىلىپ ئۇنى ئۆلتۈر،-دەيدۇ› دىگەن ھەدىسنى ئوقۇدۇم.مىنىڭ سورماقچى بولغان سۇئالىم مۇنداق:
بۇ ھەدىسنىڭ مەزمۇنىدىن بىزنىڭ يەھۇدىلار بىلەن بولغان ئۇرۇشىمىز قىيامەتكىچە داۋاملىشىدۇ ،-دىگەن مەنا چىقامدۇ؟
ھەدىسنىڭ مەزمۇنىدىن قارىغاندا تاش ۋە دەرەخ ھەقىقەتەن سۆزلەمدۇ؟
مۇشۇ ئىشلار مۇسۇلمانلار ئۈچۈن كارامەتمۇ؟ بۈگۈنكى مۇسۇلمانلار مۇشۇ كارامەتنىڭ ئەھلىمۇ؟ ياكى بۇ ھەدىسنىڭ بىشىدا كۆرسىتىلگىنىدەك بۇ كارامەت قىيامەتكە يىقىن يەنە بىر ئەۋلات ئۈچۈن قالدۇرۇلغانمۇ؟
رەسۇلۇللانىڭ سوزلىرىنى چۈشىنىشتە خاتاكىتىپ قالماسلىقىمىز ئۈچۈن بۇ مەسىلىنى چۈشەندۈرۈپ قويۇشلىرىنى ئۈمىد قىلىمىز،ئاللا ئۆزلىرى ئارقىلىق بىزگە مەنپەئەت بەرگەي ۋە سىلىگە بىزدىن ،ئىسلامدىن ۋە بارلىق ئۇممەتتىن ياخشىلىق ئاتا قىلغاي،ئامىن....
پەلەستىن مەسىلىسىگە ئەھمىيەت بىرىدىغان بىر مۇسۇلمان
ج: مەزكۇر ھەدىس ئابدۇللا ئىبن ئۆمەر ۋە ئەبۇ ھۇرەيرەدەك نۇرغۇن ساھابىلەر رىۋايەت قىلغان ئىشەنچىلىك ھەدىس.
ئەبۇ ھۇرەيرەدىن رىۋايەت قىلىندى،پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام مۇنداق دىدى‹ سىلەر يەھۇدىيلار بىلەن ئۇرۇش قىلمىغۇچە قىيامەت قىلمايدۇ،ھەتتاكى كەينىگە يەھۇدى يۇشۇرۇنىۋالغان تاش- ئى مۇسۇلمان مىنىڭ كەينىمدىكى يەھۇدى ،ئۇنى ئۆلتۈر،دەيدۇ.›بۇ ھەدىسنى بۇخارى ،مۇسلىم توپلىغان.بۇ ھەدىسنىڭ مۇسلىم توپلىغان يەنە بىر ۋاريانتىدا‹مۇسۇلمانلار يەھۇدىيلار بىلەن ئۇرۇش قىلىپ ئۇلارنى مۇسۇلمانلار ئۆلتۈرمىگەىچە قىيامەت بولمايدۇ.ھەتتاكى يەھۇدىيلار تاش ۋە دەرەخنىڭ كەينىگە يۇشۇرىنىۋالىدۇ،شۇ چاغدا تاش ۋەيەھۇدىيلارنىڭ دەرىخى بولغان غەرقەد دەرىخىدىن باشقادەرەخلەر ،-ئى مۇسۇلمان،ئى ئاللانىڭ بەندىسى مىنىڭ كەينىمدە يەھۇدى بار، ئۇنى ئۆلتۈرگىن، دەيدۇ› بۇ ھەدىسنىڭ بۇ خارى ۋە مۇسلىم ئابدۇللا ئىبن ئۆمەردىن توپلىغان يەنە بىر ۋارىيانتىدا رەسۇلۇللادىن مۇنداق بايان قىلىنىدۇ‹ سىلەر يەھۇدىيلار بىلەن ئۇرۇش قىلىسىلەر ،ئۇلارغا ھۆكۇمران بولىسىلەر ھەتتاكى ئۇلارنىڭ بىرى تاشنىڭ كەينىگە يۇشۇرىنىۋالغاندا تاش،-ئى ئاللانىڭ بەندىسى كەينىمدىكى يەھۇدى ئۇنى ئۆلتۈر،دەيدۇ.›
ھەدىس ئىسناد جەھەتتىن ئىتىپاق بىلەن سەھىھ بولۇپ بۇ ھەدىس پەيغەمبىرىمىزنىڭ پەيغەمبەرلىك پاكىتلىرنىڭ بىرى.
ئۇزۇن زامانلار ئۆتتى .ئون ئۈچ ئەسىر جەريانىدابۇ ھەدىسنى ئوقۇغۇچى ھەر بىر ئوقۇرمەن يەھۇدىيلار بىلەن مۇسۇلمانلارنىڭ ئەھۋالىغا قاراپ ھەيران بولغان.
بۇ ھەدىسنى ئوقۇغىغان كىشىلەر چۈشىنەلمەي ‹‹ئۆز ۋاقتىدا يەھۇدىيلار دۇنيانىڭ ھەممە بۇلۇڭ پۇچقاقلىرىدىنمۇ قوغلانغان، ھەرقانداق بىر مىللەت ئۇلارنى قوبۇل قىلمىغان ،ئۇلار ئولتۇرىدىغان ئۆي،يەيدىغان تاماق ،ئۇلارنى باشپاناھىغا ئالىدىغان كىشى تاپالمىغاندا ،دىنى ئەركىنلىكىدىن مەھرۇم بولۇپ خاتىرجەم ئىبادەتمۇ قىلالمىغاندا مۇسۇلمانلار ئۇلارنىڭ بىشىنى سىلىغان،ئۇلارغا باشپاناھ بولغان،ئۇلارنى قوغدىغان،ئۇلارنى ئەھلى كىتاپ دەپ قاراپ ئاللاھ ۋە ئاللاھنىڭ رەسۇلىنىڭ ۋە بارلىق مۇسۇلمانلارنىڭ ئامانلىقىنى بەرگەن تۇرسا قانداقمۇ ئۇرۇش بولىدۇ؟ بىر ئىنسان قانداقمۇئۆزىنى قوغدايدىغان ،ئۆزىگە ئاتىدارچىلىق قىلدىغان ئادەم بىلەن ئۇرۇشسۇن. ئۇلاردا قانداقمۇ مۇسۇلمانلار بىلەن ئۇرۇشقۇدەك مادار بار؟ دەپ ھەيران بولغان.
مانا كۆرۈڭ ،ئۇلارمۇسۇلمانلار غەپلەت ئۇيقۇسىدا چۈش كۆرۈپ ياتقان پۇرسەتتىن پايدىلىنىپ پەلەستىن زىمىنىنى بىسىۋالغاندىن باشلاپ يەھۇدىيلار بىلەن مۇسۇلمانلار ئوتتۇرسىدا ئەمەلى ئۇرۇش پارتىلىدى،ئۇلار نومۇسسىزلارچە پەلەستىن خەلقىنى ئۆزيۇرتلىرىدىن ھەيدەپ چىقاردى،مۇقەددەس نەرسىلەرنىڭ ھۆرمىتىنى قىلمىدى.مەسچىدى ئەقسانى ئىگىلىۋىلىپ يىقىتىۋىتىپ ئۆزلىرىنىڭ ھەيكەللىرىنى تىكلەشنى پىلان قىلدى.
لىكىن بىز سەھىھ ھەدىستە خەۋەر بەرگەن ئۇرۇشنىڭ يۈز بىرىدىغانلىقىغا شەكسىز ئىشىنىمىز. ئۇلار مۇسۇلمانلارنى بىسىۋالغانغا ئوخشاش مۇسۇلمانلار ئۇلارنى ئۈزۈل-كىسىل مەغلۇپ قىلىدۇ.‹ مۇسۇلمانلار يەھۇدىيلار بىلەن ئۇرۇش قىلىپ يەھۇدىيلارنى ئۆلتۈرىدۇ›،دەپ ئىيتىلغان بۇ ئۇرۇش يەھۇدىيلار مۇسۇلمانلارنى ئۆلتۈرگەن ئۇرۇشلاردىن كىيىن شەكسىز يۈز بىرىدۇ.
ھەدىس شەرىف خەۋەر بەرگەن بۇ ئۇرۇشقنىڭ يۈز بىرىدىغانلىقىغا ھەر بىر مۇسۇلمان كىچىدىن كىيىن تاڭنىڭ ئاتىدىغانلىقىغا ئىشەنگەندەك ئىشىنىدۇ. ۋە كۈتىدۇ.
لىكىن قاچان يۈز بىرىدۇ؟ بۇنى پەقەت ئاللاھ بىلىدۇ.
بەلكىم ئەتە ياكى ئەتىدىن كىيىن ياكى ئاللا خالىسا بىر نەچچە يىلدىن كىيىن يۈز بىرىشى مۇمكىن.
مۇھىمى شۇكى ھەدىستەئىيتىلغىنىدەك بۇ ئۇرۇش مىللى ياكى ۋەتەنى ئۇرۇشى ئەمەس بۇ دىنى ئۇرۇش.
بۈگۈنكى كۈندە كىشىلەر تەرىپىدىن ئىيتلىغىنىدەك بۇ ئۇرۇش ئەرەپلەر بىلەن يەھۇدى سەھيۇنلىرى(قىساسچىلىرى) ئوتتۇرسىدىكى ياكى يەھۇدىيلار بىلەن پەلەستىنلىكلەر ئارىسىدىكى ۋە ياكى بولمىسا يەھۇديلار بىلەن سۈرىيەلىكلەر ياكى ئىراقلىقلار ياكى مىسىرلىقلار ئارىسىدىكى ئۇرۇش ئەمەس.
بۇ ئۇرۇش ئوچۇق ئىبارەت بىلەن سەھىھ ھەدىستە سۆزلەنگىنىدەك ‹‹مۇسۇلمانلار بىلەن يەھۇدىيلار ئارىسىدىكى ئۇرۇش.››
بۇ ئۇرۇش مۇسۇلمانلاردىن بولغان بىر توپ جامائەت بىلەن ئۇلارغا قارشى بىر توپ يەھۇدى ئارىسىدىكى ئۇرۇش ئەمەس،بەلكى بۇ ھەدىسنىڭ مەزمۇنىدىن چۈشىنىلگىنىدەك بارلىق مۇسۇلمانلار بىلەن بارلىق يەھۇدىيلار ئارىسىدىكى ئۇرۇش.
بۈگۈنكى يەھۇدىيلار نىڭ ھەممىسى كۈچىنىڭ يىتىشىچە بىز بىلەن ئۇرۇشىۋاتىدۇ،ئۇلار ئەڭ بىخىل تۇرۇپ بۇ ئۇرۇشلار ئۈچۈن مال-مۈلۈكلىرىنى چىقىرىۋاتىدۇ،ھاياتقا ئەڭ ئامراق تۇرۇپ جان تىكىۋاتىدۇ. ئۇلار بۇ ئۇرۇشنى مۇنداقلارچە ئەمەس بەلكى تەۋرات تەلىماتلىرىدىن،تەلمۇد ئەھكاملىرىدىن مەدەت تىلەپ جان-جەھلى بىلەن قىلىۋاتىدۇ.
بىزچۇ؟ ئىسلام بىزنىڭ ئۇلار بىلەن بولغان ئۇرۇشلىرىمىزدىن يىراقلاپ كەتتى. نۇرغۇن كىشىلەر بۇ ئۇرۇشنى مىللى ئۇرۇش قىلىپ دىننى ئارلاشتۇرماۋاتىدۇ. ئۇلار يەھۇدىي بايرىقىغا جۇغلاشتىيۇ بىز ئىسلام بايرىقىغا جۇغلىشالمىدۇق.ئۇلار شەنبىنى ئۇلۇغلىدى ،بىز بولساق جۇمەنىڭ ھۆرمىتىنى قىلمىدۇق.ئۇلار مۇسا!!! دىيەلىدى ،لىكىن بىز مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام!!!،-دەپ نىدا قىلالمىدۇق.
بىز ئۆزىمىزدىن سوراپ باقايلى،بىز بۇ ئۇرۇشتا ياردەمگە ئىرىشىشەيلى غەلبە قىلايلى دەيدىكەنمىز ئۆزىمىزدىكى ئىللەتلەرنى ئۆزگەرتىشىمىز كىرەك شۇندىلا ئاللا بىزنىڭ ھالىمىزنى ياخشىلاپ بىرىدۇ. ئەبۇ بەكرى خالىدقا دىگەندەك ‹ئۇلار بىز بىلەن قانداق ئۇرۇشقان بولسا بىزمۇ ئۇلار بىلەن شۇنداق ئۇرۇش قىلىشىمىز كىرەك.› مانا بۇ پەلەستىننى ئازات قىلىش ئۈچۈن بىزنىڭ نىدايىمىز ۋەئاللا ھەقىقەتنى كۆرسىتىپ بەرگەن ،بىردىن بىر يولنى تونىغان بارلىق ئىخلاسمەنلەرنىڭ نىداسى.
ھەدىستە ئاللانىڭ قۇلى دەپ نىدا قىلىنىۋاتىدۇ، ئەمما نەفسىنىڭ قۇلى، ھەۋەسنىڭ قۇلى، پۇلنىڭ، ئايالنىڭ،يۈزئابرۇينىڭ،مەنسەپنىڭ قۇلى چاقىرىىلمايدۇ، ئۇلارنى تاش، دەرەخ ھەرگىزمۇ چاقىرمايدۇ، بەلكى دۈشمەنلىرىنى چاقىرىشى مۈمكىن.
ھەدىستە ‹ئى،مۇسۇلمان› دەۋاتىدۇ، ئى ئەرەپ، ئى پەلەستىنلىك، ئى ئىئوردانىيەلىك، ئى سۈرىيەلىك، ئى شاملىق، ئى ماراكەشلىك، دەۋاتمايدۇ.
ئاللاھنىڭ بەندىسى دىگەن نام، ئىسلام بايرىقى ئاستىدا ئۇرۇش قىلغىنىمىزدا ئاندىن ياردەمنى كۈتەيلى،شۇ ۋاقىتتا تاش دەرەختىن تارتىپ ھەممەنەرسە بىز بىلەن بىر سەپتە تۇرىدۇ.
بەزىلەر تاش بىلەن دەرەخ تىل ئارقىلىق سۆزلەمدۇ؟ ياكى بىزگە شۇنداق تۇيۇلامدۇ؟ دەپ سورىشىدۇ.
ئاللانىڭ قۇدرتى ئارقىلىق تىلسىز نەرسىلەرنىڭ سۆزلىشىنى ھەرگىزمۇ مۇمكىن ئەمەس دىيەلمەيمىز، تاش ۋە دەرەخنىڭ سۆزلشى مۇئمىنلەرئۈچۈن يۈز بەرگەن ئادەتتىن تاشقىرى موجىزە ھىساپلىنىدۇ. بىز ياشاۋاتقان بۇ رەڭگارەڭ دۇنيادا ئىنسان ئويلاپ باقمىغان ئىشلار يۈز بىرىۋاتىدىغۇ!
بۇ ئۇرۇش قىيامەتكىچە داۋاملىشامدۇ؟دىگەن سۇئالغا كەلسەك،ھەدىسنىڭ مەزمۇنىدىن بۇنداق مەنا چىقمايدۇ،بەلكى ھەدىس بۇ ئۇرۇش قىيامەت بولۇشتىن ئىلگىرى چوقۇم يۈز بىرىدۇ،دىگەن مەزمۇننى ئۇقتۇرىدۇ.
مەنبە:
قەرەداۋەينىڭ «زامانىمىزدىكى پەتۋالار» دىگەن كىتابىنىڭ 2-قىسىمدىن
مەنبە
http://bbs.xabnam.com/read.php?tid-89064.html
دۇنيا ئىسلام ئالىملىرى كىڭىشىنىڭ رەئىسى دوكتۇر يۇسۇپ قەرەداۋى دۇھادىكى شەخسى تۇرالغۇسىدا ئۇچ يەھۇدى رابىيسى(دىنى رەھبىرى)بىلەن كۆرۇشتى،ئۇلاريەھۇدى قىساسچىلىق ھەركىتى(زىئونىزىمى)گە قارشى ھەركەتكە ۋەكىللىق قىلىدىغان بولۇپ،قاتارغا زامانىمىزدىكى بۇمەشھۇر ئىسلام ئالىمىنى زىيارەت قىلىش ئۇچۇن كەلگەن،قەرەداۋى دوكتۇر ھازىر دۇنيا ئىسلام ئالىملىرى كىڭىشىنىڭ رەھبەرلىكىنى ئۇستىگە ئىلىۋاتقان بولۇپ،ئۇ بۇ يەھۇدى مىھمانلارنى ناھايتى قىزغىن كۇتىۋالدى،ۋە ئىككى دىننىڭ ئەنئەنىۋى دوسلۇق مۇناسىۋىتىنى ساقلىشىنى ئۇمىد قىلدى،ئۇ مۇنداق دىدى؛‹‹نەچچە يۇز يىللاردىن بىرى مۇسۇلمان دۆلەتلىرىدە ئولتۇراقلاشقان يەھۇدى پۇقرالىرى،تىنىچ ئىناق ياشىغان ۋە ئۆز ئارا ھۆرمەتلەپ ئەپ ئۆتۇشكەن،››ئۇ يەنە مۇنداق دىدى؛‹‹مۇسۇلمانلار بىلەن يەھۇدىلار ئوتتۇرسىدا ئەزەلدىن دۇشمەنلىك يوق››
قەرەداۋى دوكتۇر مۇنداق دىدى؛يەھۇدىلار ياۋرۇپادا ۋە مۇسۇلمان دۆلەتلىرىدە ناھايتى پۇلدارئادەملەر بولغان،بىراق ئۇلار ئەزەلدىن مۇسۇلمانلار بىلەن زىدىيەتلەشمىگەن،››بۇ يەھۇدى ھىبىرلىرى قەرەداۋىنىڭ ئىككى دىن توغىرسىدىكى تارىخى باھاسىنى ئاڭلىغاندىن كىيىن باشلىرىنى لىڭشىتىپ قايىللىقىنى ئىپادىلىدى،
ئۇ يەنە مۇنداق دىدى؛‹‹ئەنئەنىۋى باسمىدىكى مۇقەدەس كىتاب تەۋراتقا ئىشىنىدىغان يەھۇدىلار مۇسۇلمانلارغا ئەڭ يىقىن،بۇ ئىككى دىننىڭ ھەقىقى ئىتىقاتچىلىرى نۇرغۇن پىرىنسىپلىق مەسىلىلەردە ئوخشاش پىرىنسىپقا ۋە دىنى يۇسۇنلارغا ئەمەل قىلىدۇ،مەسىلەن ئەرلەرنى خەتنە قىلىش،شەرئى يۇسۇن بويچە بوغۇزلانغان ماللارنى يىيىش،چوشقا گۆشى يىمەسلىك،مەسچىتلەردە ۋە يەھۇدى ئىبادەتخانىلىرىدا ھەيكەل،بۇت بولىشىغا رۇخسەت قىلماسلىق،،،قاتارلىقلار،››ئۇ تارىخقا نەزەر سىلىپ مۇنداق دىدى؛‹‹ئەينى ۋاقىتتا مۇسۇلمانلار ئىسپانىيەدە چەتئەللىكلەرنىڭ تاجاۋۇزىغا ئۇچىرغاندا مۇسۇلمانلار ۋە يەھۇدىلار ئوخشاش بەخىتسىزلىككە دۇچار بولغان،تاجاۋۇزچىلارنىڭ زىيانكەشلىكىگە بىرلىكتە ئۇچىرغان،››ئۇ مۇنداق دەپ كۆرسەتتى؛‹‹مۇسۇلمانلار ۋە يەھۇدىلار ئىتتىپاقلىشىشى،ۋە غەرىبنىڭ سىرىق مەدىنىيتى،ئوخشاش جىنىسلىقلارنىڭ توي قىلىشى،ئىجتىمائى ئادالەتسىزلىك ،،،قاتارلىق ئورتاق دۇشمەنگە بىرلىكتە قارشى تۇرىشى كىرەك،››
بۇيىل ئىككىنچى ئايدا دۇنيانىڭ ھەرقايسى جايلىرىدىكى مۇسۇلمان ئالىملار بىرلىشىپ يەھۇدىلار جەميىتىگە دوستانە سۆزلىشىشنى چاقىرىق قىلىپ ئوچۇق خەت ئەۋەتكەن ئىدى،
قەرەداۋى دوكتۇرمۇنداق دىدى؛‹‹مۇسۇلمانلار بىلەن يەھۇدىلارنىڭ مۇناسىۋىتى زامانىمىزدىكى يەھۇدى قىساسچىلىق ھەركىتى ۋە ئۇلارنىڭ يەھۇدى قىساسچىلق دۆلىتى ئىسرائىلىيەنى قۇرىشى بىلەن يامانلىشىشقا باشلىدى،چۇنكى ئۇلار غەرىب كۇچلىرىنىڭ قوللىشى ئاستىدا پەلەستىن خەلقىگە مەنسۇپ بولغان زىمىننى تارتىۋالدى،››زىيارەتكە كەلگەن بۇ ئۇچ يەھۇدى ھىبىرسىنىڭ ھەربىرىنىڭ كۆكرىكىدە بىردىن ئىزناك بولۇپ ئۇنىڭ ئۇستىگە ‹‹مەن يەھۇدى،لىكىن يەھۇدى قىساسچى ئۇنسۇرى ئەمەس ››دەپ يىزىلغان ئىدى،رابى كوھىن مۇنداق دىدى؛‹‹يەھۇدى دىنى ۋە تەۋرات بىگۇنا خەلىقنى ئۆلتۇرىشنى چەكلەيدۇ،يەرلىك خەلىقنى ئۇلارنىڭ زىمىنىدىن قوغلاپ چىقىرىشقا رۇخسەت قىلمايدۇ،››
زامانىمىزدىكى يەھۇدى قىساسچىلىرى غەرىب كۇچلىرى تىزگىنلىۋالغان خەلىقئارا سىياسى ھەركەتتىن پايدىلىنىپ،ئۇلارنىڭ پىلانلىشى بىلەن ئەرەبلەرنىڭ ئوتتۇرسىدا زورلۇق بىلەن بىر يەھۇدى دۆلىتىنى قۇرۇپ چىققان بولۇپ،ئۇلارنىڭ رۇشەن سىياسى مەقسىتى بار،
1948-يىلىدىن باشلاپ غەرىن قوراللاندۇرغان يەھۇدى قىساسچى كۇچلىرى پەلەستىنگە كىرىپ،قورال كۇچى بىلەن زىمىن بۇلىدى،ۋە مىلىيۇنلىغان پەلەستىن خەلقىنى ئۇلارنىڭ ئەسلى زىمىنىدىن قوغلاپ چىقىرىپ،ئۇلارنىڭ زىمىنىنى تارتىۋالدى،شۇنىڭدىن باشلاپ مىلىيۇنلىغان پەلەستىن خەلقى مۇساپىرلىق يولىغا مىڭىپ،ئۆزلىرىنىڭ قانۇنلۇق ۋەتىنى ۋە زىمىنىدىن ئايرىلىپ قالدى،1948-يىلى 5-ئاينىڭ 15-كۇنى پەلەستىن خەلقىدىن بۇلىۋالغان زىمىندا قانخۇر ئىسرائىلىيە دۆلىتى قۇرۇلدى،
زىيارەتكە كەلگەن يەھۇدى رابىيلىرىنىڭ بىرى سىلار داۋى يەھۇدى قىساسچىلىق ھەركىتىگە قارشى ھەركەتنىڭ باياناتچىسى بولۇپ ئۇ مۇنداق دىدى؛‹‹يەھۇدى قىساسچىلىىق ھەركىتىنىڭ بارلىق ھەركەتلىرى يەھۇدىلارنىڭ مۇقەددەس كىتابىغا خىلاپ،ئۇلار سىياسى نىشانىنى ئىشقا ئاشۇرۇش ئۇچۇن ۋاستە تاللىمايدۇ،››
ئۇ(سىلار داۋى) نىڭ تەشكىلاتى پۇتۇن دۇنيادىكى ئەنئەنىۋى يەھۇدى دىنىغا ئىتىقاد قىلىدىغان يۇزمىڭلىغان ئىخلاسمەن مۇرىتلارغا ۋەكىللىك قىلىدىغان بولۇپ،ئۇلار، يەھۇدى قىساسچىلىق ھەركىتى نامى ئاستىدا قوزغالغان ئەرەبلەرگە قارىتىلغان تاجاۋۇزچىلىق ئۇرۇشلىرىغا تۇپتىن قارشىى تۇرىدۇ،ۋە پەلەستىن خەلقىگە مەنسۇپ بولغان زىمىن ۋە ھوقوق يەنىلا ئۇلارغا قايتۇرىلىشى كىرەك،ئۇلارنىڭ مۇستەقىل ئىگىلىك ھوقوقلىق دۆلىتىنى قۇرىشىغا ياردەم بىرىش لازىم،ئىسرائىلىيە تارىخ سەھنىىسىدىن چىكىنىشى كىرەك،پەقەت موشۇنداق بولغاندىلا ئوتتۇرا شەرىقتە ھەقىقى مەنىدىكى تىنىچىلق ئىشقا ئاشىدۇ دىگەن قارىشىدا چىڭ تۇرىدۇ،سىلارى يەنە مۇنداق دەپ قارايدۇ؛‹‹تەۋرات ۋە ئىسرائىل تارىخىغا ئاساسلانغاندا ھازىرقى ئىسرائىلىيە ۋە ئۇنىڭ مەۋجۇتلىقى ئاخىرلىشىشى لازىم.››
مەنبە: خەنزۇچە ئىسلام نورى توربىتى
http://norislam.com/information/Article/news/international/200805/20080506115056_4094.html
دۇنيا ئىسلام ئالىملىرى كىڭىشىنىڭ رەئىسى دوكتۇر يۇسۇپ قەرەداۋى 16-ماي دۇھادىكى ئۆمەر ئىبنى خەتتاب مەسجىدىدە سۆزلىگەن جۇمە نوتىقىدا يەھۇدىلارنىڭ پەلەستىندە ھىچقانداق تارىخىى ۋە دىنى ھەققى يوق ئىكەنلىكىنى كۇچلۇك تەكىتلىدى،ۋە پەلەستىن خەلقىنىڭ پاجىئەسى پۇتۇن ئىسلام مىللىتىنىڭ پاجىئەسى، بۇ مىللەت ھامان غەلبە قازىنىدۇ،چۇنكى ھەقىقەت داۋاملىق ناھەقچىلىق ئۇستىدىن غەلبە قازىنىدۇ،دەپ ئوتتۇرغا قويدى،پەلەستىن خەلقىنىڭ يەھۇدى قىساسچىلىرىنىڭ تاجاۋۇزىدىن ئىبارەت ئىغىر پاجىئەگە يولۇققانلىقىنىڭ 60يىللىقىنى خاتىرلەش مۇناسىۋىتى بىلەن سۆزلەنگەن بۇ جۇمە خۇتبىسىدە قەرەداۋى دوكتۇر پەلەستىندە يۇز بىرىۋاتقان يەھۇدى قىساسچىلىرىغا قارشى ئىسلام ئەرەب توقۇنىشىنىڭ ماھىيىتىنى يورۇتۇپ بەرگەن بولۇپ،ئۇ بۇ مۇناسىۋەت بىلەن يەھۇدىلارنىڭ مۇقەددەس زىمىن بىلەن بولغان تارىخى ئالاقىسى ۋە ئۇلارنىڭ يىڭى دەۋىردىكى مۇستەملىكىچى كۇچلەربىلەن قانداق سۇيقەسىتلەرنى پىلانلىغانلىقى توغىرسىدا توختىلىپ ئۆتتى ۋە ئۇلارنىڭ غەلبە قىلىشى ۋە مەقسىدىگە يىتىۋىلىشىنىڭ ئاساسى سەۋەبىنىڭ مۇسۇلمانلارنىڭ ئاجىزلىقى سەۋەبىدىن بولغانلىقىنى ئوتتۇرغا قويدى،
قەرەداۋى دوكتۇر مۇنداق دىدى؛پەلەستىن پاجىئەسى ھەقىقەتەن ئىغىر پاجىئە بولۇپ،ئۇ يالغۇز پەلەستىن خەلقىنىڭلا پاجىئەسى بولماستىن بەلكى پۇتۇن ئىسلام مىللىتىنىڭ پاجىئەسى،ئەگەر پەلەستىنلىكلەر بۇ زىمىندىن ۋاز كەچكەن تەقدىردىمۇ پۇتۇن مۇسۇلمانلارنىڭ ئۇنىڭ ئۇچۇن كۆرەش قىلىشى دىنى مەجبۇرىيەت ھىسابلىناتتى،چۇنكى قۇددۇس ئۇلارنىڭ شەخسى مۇلىكى بولماستىن بەلكى پۇتۇن ئىسلام مىللىتىنىڭ مۇلىكى،ئۇ بۇ بىر ئەۋلادنىڭلا مۇلىكى بولماستىن بەلكى كەلگۇسىدىكى ئەۋلادنىڭمۇ مۇلىكى،شۇڭلاشقا ھىچكىمنىڭ ئۇنىڭدىن ۋاز كىچىش ھوقوقى يوق،
قەرەداۋى يەنە مۇنداق دىدى؛ئىسلام ئۇممىتى چوقۇم غەلبە قازىنىدۇ،چۇنكى مۇسۇلمانلار مۇڭغۇللار ۋە خىرىستىيان كىرىست ئارمىيسى ئۇستىدىنمۇ غەلبە قازانغان،بىز غەلبىنىڭ چوقۇم كىلىدىغانلىقىغا ئىشىنىمىز چۇنكى ھەقىقەت ھامان رەزىللىك ئۇستىدىن غەلبە قىلىدۇ،ئىسرالىنىڭ چەكتىن ئاشقان بىشەملىكى ھەرگىزمۇ ئۇزۇن داۋاملاشمايدۇ،ئامرىكىنىڭ ئۆكتەملىكىمۇ ئەلۋەتتە شۇنداق،بىز پەلەستىن ۋە لىۋاندىكى قىرىنداشلىرىمىزنىڭ ئىماننىڭ كۇچى بىلەن ئۇلارنى قانداق باپلىغانلىقىنى كۆردۇق،قەرەداۋى دوكتۇر يەنە لىۋان ۋەزىيتى ھەققىدە توختالدى لىۋاندىكى ھەرقايسى تەرەپلەرنى ئختىلاپنى تاشلاپ بىرلىكنى ئەمەلەە ئاشۇرۇشقا چاقىرىق قىلىش بىلەن نوتىقىنى ئاخىرلاشتۇردى
&&&&&&&&
زىئونىزىم ھەركىتىنىڭ ماھىيىتى.
سىھيۇنىزىم – يەھۇدىلارنىڭ پەلەستىندە يەھۇدىيلار دۆلىتى قۇرۇپ، ئۇنىڭ بىلەن پۈتكۈل دۇنيانى ئۆز ھۆكۈمرانلىقىغا قارىتىشنى نىشان قىلغان بىر خىل ئۇچىغا چىققان ئەكسىيەتچىلىك ۋە شوۋىنىزم(چوڭ مىللەتچىلىك)خاراكتېرىنى ئالغان سىياسىي ھەرەكەت
بۇ يەردىكى سىھيۇنىزىم ئاتالغۇسى ئىېرۇسالىمدىكى مەشھۇر سىھيۇن تېغىنىڭ نامىدىن كەلگەن بولۇپ، يەھۇدىلار بۇ يەردە ئۆزلىرىنىڭ ئۇلۇغ بوۋىسى سانالمىش سۇلايماننىڭ ھەيكىلىنى تۇرغۇزماقچى ھەمدە ھازىرقى ئېرۇسالىمنى ئۆزلىرىنىڭ بولغۇسى دۆلىتىنىڭ پايتەختى قىلماقچى بولۇشقان.
سىھيۇنىزم سىياسىي ھەرىكىتىنىڭ بارلىققا كېلىشىدە سىھيۇنىزىملىق ئىدىيەلەرنىڭ بارلىققا كېلىشىدە تۈنجى بولۇپ رول ئوينىغان مەشھۇر يەھۇدىي مۇتەپەككۇرى خىرزىلنىڭ تۆھپىسى زور
خەلقئارا سىھيۇنىزم ھەرىكىتى چوڭقۇر تارىخىي، ئىدىيىۋىي ۋە سىياسىي ئارقا كۆرۈنۈشكە ئىگە. بۇلارنى بىلمەك ئۈچۈن تۆۋەندىكى تارىخىي باسقۇچ – دەۋرلەرنى كۆزدىن كۆچۈرۈشىمىزگە توغرا كېلىدۇ.
1. مۇكابىلار ھەرىكىتى
بۇ ھەرىكەت مىلادىدىن بۇرۇنقى 586-يىلدىن 517-يىلغىچە داۋاملاشقان بابىلۇن سۈرگۈنىدىن كېىيىن باشلانغان بولۇپ، ئۇنىڭ تۈپ نىشانى سىھيۇن تېغىغا قايتىپ كېلىپ، ئۇ يەردە سۇلايماننىڭ ھەيكىلىنى تۇرغۇزۇپ چىقىش بولغان.
2.مىلادى 118-يىلدىن 138-يىلغىچە داۋام قىلغان باركوخبا باشچىلىقىدىكى پەلەستىنگە قايتىش ھەرىكىتى.
باركوخبا ناملىق بۇ يەھۇدىي رەھبىرى تۈرلۈك ئۇسۇللار بىلەن يەھۇدىيلارنى پەلەستىنگە توپلىشىش ۋە ئۇنىڭدا ئۆزلىرىنىڭ ھۆر،ئەركىن دۆلىتىنى قۇرۇشقا ئۈندىگەن
3. موزىس كىرىتى ھەرىكىتى
بۇ ھەرىكەت يۇقىرىقىغا ئوخشاش تۈس ئالغان.
4. پەسىيىش باسقۇچى
بۇ باسقۇچتا يەھۇديىلار توختاۋسىز تۈردە يات ئەللەرنىڭ بېسىمىغا ئۇچراش ۋە تەرەپ – تەرەپلەرگە چېچىلىپ كېتىش تۈپەيلى ئۇلاردا پەلەستىن زېمىنىغا قايتىپ كېلىش ۋە ئۇنىڭدا ئۆز دۆلىتىنى قۇرۇش نىشانىدىكى ھەرىكەتلەر ئانچە بەك جانلىنىپ كېتەلمىگەن. شۇنداقتىمۇ ئىلگىرىكىلەرگە قارىغاندا تۇرغۇنلۇق ۋە بېسىقىش ئاساسىي ئورۇندا تۇرغان بولۇشىغا قارىماي، بۇ دەۋر يەھۇدىيلارنىڭ مىللەتچىلىك ئېڭى ۋە مىللىي غۇرۇر چۈشەنچىسى ئالاھىدە كۈچەيگەن بىر دەۋر بولدى.
5. مىلادى 1501-يىلدىن 1532-يىلىغا قەدەر داۋىت دويىن ۋە ئۇنىڭ مۇرىدى سولومون مولۇخلار باشلىغان ھەرىكەت.
بۇلارمۇ ئوخشاشلا يەھۇدىيلارنى پەلەستىنگە قايتىپ ئىسرائىلىيە دۆلىتىنى قۇرۇپ چىقىشقا سەپەرۋەر قىلغان.
6. مىلادى 1604-يىلىدىن 1657-يىلغىچە داۋام قىلغان مىنشە ئبنى ئىسرائىل باشچىلىق قىلغان سىھيۇنىزم ھەركىتى
سىھيۇنىزم مانا مۇشۇ قېتىملىق ھەرىكەت بىلەن ئۆزىنىڭ ئىستىخىيلىك ھالدا داۋاملاشقان تارىخىي مۇساپىسىدىن خوشلىشىپ، رەسمىي پىلانلاشقان ئاڭلىق ھەرىكەتكە ئايلاندى. بۇ سىياسىي ھەرىكەت ئۆز نىشانىغا يېىتىش ئۈچۈن بۈيۈك برىتانىيە ئىمپېرىيسىنى ئۆزىگە يانتاياق قىلىپ تاللىدى.
7. مىلادى 1626-يىلدىن 1676-يىلىغا قەدەر داۋام قىلغان شىبتاي زىپى ھەرىكىتى
بۇ ھەرىكەتتە شىبتاي زىپى ئۆزىنى يەھۇدىيلارنىڭ نىجاتكارى، دەپ جاكارلاپ، بارلىق يەھۇدىيلارنى ئانا ماكانى پەلەستىنگە قايتىپ ئۇ يەردە دۆلەت بەرپا قىلىشقا تەرغىپ قىلغان. لېكىن ئۇلارنىڭ بۇ نىجاتكارى ئۇزۇن ئۆتمەي ئۆلۈپ كەتكەن ۋە ئۇ باشلىغان بۇ ھەرىكەتمۇ تارىلىپ كەتكەن.
8. روتىسچىلد ۋە مۇسا مونتىپيورى قاتارلىق يەھۇدىي بايلىرى قوزغىغان سىھيۇنىزم ھەرىكىتى
ئۇلار پەلەستىن زېمىنىدا يىزا ئىگىلىك ئولتۇراق رايونلىرىنى قۇرۇش ئارقىلىق پەلەستىن زېمىنىنى تەدرىجىي ئىگىلەپ ئاخىرىدا يەھۇدىيلار دۆلىتىنى قۇرۇش نىشانىدا بولغان. بۇ ھەرىكەت 19-ئەسىردىكى قايتا قۇرۇشنىڭ ئىدىيىۋىي ئاساسىنى تۇرغۇزۇپ بەرگەن.
10 . 1886-يىلى روسىيەدە بولۇپ ئۆتكەن يەھۇدىيلارغا قارتىلغان زور قىرغىنچىلىقتىن كېىين قوزغالغان سىھيۇنىزم ھەركىتى
بۇ مەزگىلدە گېرمانىيەلىك ھېكلېر دېگەن ئادەم يەھۇدىيلارنى پەيغەمبەرلەر سۆزى بويىچە پەلەستىنگە قايتۇرۇش ،دېگەن كىتابنى يېزىپ چىققان.
11. ھازىرقى زامان سىھيۇنىزم ھەركىتى
بۇ، شۋېتسارىيەلىك داڭلىق يەھۇدىي ژورنالست تىئودور خىرزىل باشچىلىق قىلغان ھەرىكەت. بۇ ھەرىكەتنىڭ تۈپ نىشانى پەلەستىندە يەھۇدىيلار دۆلىتىنى قۇرۇش ئارقىسدا يەھۇدىيلارنىڭ دۇنياغا ھۆكۈمرانلىق قىلىش غايىسىنى ئىشقا ئاشۇرۇش ئىدى.ئۇلارنىڭ ۋەكىللىرى ئۆز پەيتىدىكى ئوسمانىيلار سۇلتانى سۇلتان ئابدۇلھەمىد بىلەن پەلەستىندە يەھۇدىي دۆلىتى قۇرۇش توغرىلىق ئىككى قېتىم سۆھبەتلەشكەن بولسىمۇ مەغلۇب بولغان. شۇنىڭ بىلەن دۇنيا يەھۇدىي ھەرىكىتى ئۆز نىشانىغا يېتىش ئۈچۈن ئوسمان ئىمپېرىيەسىنى يوقىتىش ۋە ئىسلام خەلىفىلىكىنى ئاغدۇرۇپ تاشلاش پائالىيەتلىرىگە ئاكتىپ كىرىشىپ كەتكەن.
خىرزىل باشچىلىقىدىكى يەھۇدىي مۆتىۋەرلىرى 1897-يىلى تۇنجى قېتىملىق دۇنيا سىھيۇنىزمچىلىرى قۇرۇلتىيىنى چاقىردى ھەمدە پۈتۈن دۇنيا يەھۇدىيلىرنى ئۆز ئەتراپىغا ئۇيۇشتۇرۇپ، بۈگۈنكى كۈندە دۇنيا تارىخىدكى ئەڭ خەتەرلىك قارارنامە سانىلىدىغان سىھيۇن دانىشمەنلىرىنىڭ قارارنامىسىنى تۈزۈپ چىقتى. ئەنە شۇ دەۋردىن باشلاپ يەھۇدىيلار تۈرلۈك تەشكىلات ۋە ئۇيۇشمىلار ئاساسىدا بۈگۈنكى كۈندە كۆزىمىز كۆرۈپ ئۈلگۈرگەن بۇزغۇنچىلىق ۋە ۋەيرانچىلىق نىشانلىرىنى ئىشقا ئاشۇرۇش ئۈچۈن ئىنچىكىلىك ۋە ئۇستىلىق بىلەن ھەرىكەت قىلىشقا باشلىدى.
سىھيۇنىزم ئۆز ئىدىيە ئاساسىنى يەھۇدىيلار ئۆزگەرتىۋەتكەن مۇقەددەس كىتابلاردىن ئالغان. يۇقىرىدا تىلغا ئېلىنغان زىئون دانىشمەنلىرىنىڭ قارارنامىسىدە سىھيۇنىزمنىڭ غايە – يەتكۈلىرى گەۋدىلىك ئىپادىلەنگەن. ئۇلار تۆۋەندىكىچە؛
سىھيۇنىزم پۈتۈن دۇنيادىكى يەھۇدىىلارنى ئىبراي مىللىتىدىن ئىبارەت بىر مىللەتنىڭ ئەزاسى ۋە تەركىبى دەپ قارايدۇ.
سىھيۇنىزمنىڭ غايىسى – خۇددى ئۇلارنىڭ خۇداسى يەھۋا ۋەدە قىلغاندەك يەھۇدىيلارنى پۈتۈن دۇنياغا ھۆكۈمرانلىق قىلدۇرۇش.بۇنىڭ يولى يەھۇدىيلارنىڭ ئانا ماكانى بولمىش نىل دەرياسىدىن فرات دەرياسىغا قەدەر بولغان كەڭ زېمىندا يەھۇدىيلار ھۆكۈمرانلىقىنى تىكلەش..
ئۇلارنىڭ قارارنامەسىنىڭ ئاساسىي مەزمۇنى:
يەھۇدىيلار باشقىلارنى باشقۇرۇشقا تېگىشلىك بولغان، باشقىلار بىزنىڭ خىزمىتىمىزنى قىلىشقا تېگىشلىك بولغان ئالاھىدە مىللەتمىز، بىزچە دۇنيانى باشقۇرۇشنىڭ ئەڭ ئۈنۈملۈك يولى تەھدىد ۋە زوراۋانلىققا تايىنىپ دۆلەت باشقۇرۇش. ئاۋامنى قولغا كەلتۈرۈش ئۈچۈن سىياسىي ئەركىنلىك كوزېرىنى ئىشقا سېلىش، بۇنىڭ ئۈچۈن خەلقنى ئۆز تورىمىزغا ئىلىندۇرۇش، ئۇلارغا قانداق يەمچۈك تاشلاشنى ئوبدان بىلىشىمىز كېرەك.
دىننىڭ ھوقۇق تۇتىدىغان دەۋرى ئۆتتى، بۈگۈن ھوقۇق ئالتۇننىڭ. بىز بارلىق ئاماللار بىلەن ئالتۇنلارنى ئۆز چاڭگىلىمىزغا توپلىشىمىز ۋە شۇ ئارقىلىق دۇنيانى كونترول قىلىشىمىز كېرەك.
سىياسىي ئەزەلدىن ئەخلاققا زىت نەرسە .بىز سىياسىيدا بولۇشىچە ساختىپەزلىك، قۇۋلۇق،مەككارلىق، ھىيلىگەرلىكلەرنى ئىشقا سېلىشىمىز كېرەك. ئاتالمىش ئەخلاق – پەزىلەت، ئالىيجانابلىق،سەمىمىيەت،ئاقكۆڭۈللۈك دېگەنلەر سىياسىيدا ئەكسىچە رەزىللىك دەپ قارىلىشى كېرەك.
مەقسىتىمىز ئشقا ئاشىدىغانلا بولسا ھەر قايسى خەلقلەر ئىچىدە پاھىشەلەر، بىزگە سادىق خادىملار ۋە ياراملىق يېتەكچى- باشلامچىلارنى كۆپلەپ يېتىشتۈرۈپ چىقىش يولى بىلەن ئۇلارنى بۇزۇقچىلىق ۋە كەيپ- ساپا،ئەيش – ئىشرەت يوللىرىغا ئىتتىرىش كىرەك.
مەقسىتىمىز ئىشقا ئاشىدىغانلا بولسا ئالدامچىلىق ۋە خىيانەت يوللىرىدىن ياخشى پايدىلىنىشىمىز كېرەك.
باشقىلارنى ھەر زامان ئۆزىمىزگە قارىتىش ئۈچۈن ئۇلارغا ھەر تۈرلۈك قورقۇنچلارنى سېلىپ ئۇلارنى يۈرەك ئالدى، قورقۇنچاق ھالغا كەلتۈرۈپ قويۇشىمىز،بۇنىڭ بىلەن ئۆزىمىزنىڭ ھەر قانداق قارشىلىق ۋە دۈشمەنلىكنى يېڭىش كۈچىگە ئىگە ئىكەنلىكىمىزنى بىلدۈرۈپ قويۇشىمىز كېرەك.`
ئادەملەرنى ئۆز مەقسەتلىرىمىزگە ياخشى خىزمەت قىلدۇرۇش ۋە ئۇلارنى ئالداش ئۈچۈن ھەر زامان ئەركىنلىك،تەڭلىك،مىھرىبانلىق شۇئارلىرىنى چاقىرىق قىلىپ تۇرۇشىمىز،بىزنىڭ قولىمىزدىكى ئىقتىساد ۋە بىزنىڭ ئالىملىرىمىزدىكى بىلىمگە تايانغان ئىقتىساد ھەم بىلىم مونوپوللۇقىنى يۇقىرى كۆتۈرىشىمىز كېرەك.
ھوقۇقدارلار ۋە رەھبەرلىك ئورنىدىكىلەرنى قولغا كەلتۈرۈش. ئۇلارنىڭ بىزنىڭ قولىمىزدا سايلىنىدىغان بولۇشنىڭ چارىسىنى كۆرۈشىمىز كېرەك. بۇنىڭدا ئالدى بىلەن نەدە پەسكەش ئىشلىرى كۆپ بولغان، ھوقۇق تۇتۇشنى ئىنتايىن بەك ياخشى كۆرىدىغان ھوقۇقپەرەستلەرنى ئۆز نىشانىمىز قىلىشىمىز كېرەك.
ئاخبارات ،ژورنالستلىق خىزمىتىنى كونترول قىلىش كېرەك.ئۇ پۈتكۈل دۇنيانى بىز كۈتكەن تەرەپكە بۇرايدىغان ھالقىلىق قورال.
خەلقلەر بىلەن ھۆكۈمدارلار ئارىسىدا ئىناقسىزلىق پەيدا قىلىشىمىز كېرەك.دەل شۇنداق بولغاندا مەن_مەن دېگەن پادىشاھلار ھاسىسى يۈتكەن قارىغۇدەك ئۆز ھاكىمىيتىنى مۇستەھكەملەش ئۈچۈن بىزگە يېلىنىدۇ.دۇنيا كۈچلىرى ئارىسىدا ئۆچمەنلىك،ئۆزئارا دۈشمەنلىك ئوتىنى يېقىپ ،ئۇلارنى توختاۋسىز جاڭجالغا سېلىشىمىز كېرەك ۋە بۇ ئارقىلىق ھاكىمىيەتنى بارلىق كۈچلەر قولغا كەلتۈرۈشكە جان_جەھلى بىلەن ئىنتىلىدىغان مۇقەددەس ئارزۇغا ئايلاندۇرۇشىمىز كېرەك.!
ھەر قايسى دۆلەتلەر ئارا بەلكى ھەر بىر دۆلەتنىڭ ئىچكى قىسمىدا ئۇرۇش ئوتلىرىنى يېقىۋىتىشىمىز كېرەك.شۇنداق بولغاندىلا ھەر قايسى كۈچلەر ھالسىرايدۇ. ھۆكۈمەتلەر ئاغدۇرۇلىدۇ. شۇ ئارقىلىق بىزنىڭ دۇنياۋى ھۆكۈمرانلىقىمىز ئۇلارنىڭ ئورنىنى باسىدۇ.
ئېزىلگەن، نامرات مىللەتلەرنىڭ ئالدىدا ئۆزىمىزنى ئۇلارغا قۇتقۇزغۇچى، زۇلۇم – تەڭسىزلىك ئاستىدىن ئازات قىلغۇچى قىلىپ كۆرسىتىپ، ئۇلارنى ئۆزىمىزنىڭ سوتسىيالىزمچىلار، ئانارخىستلار، كوممۇنستلار، مىىسسئونېرلار قوشۇنىغا قوشۇلۇشقا چاقىرىق قىلىشىمىز كېرەك.
ئاچ _ يالىڭاچ قالغان خەلقكە يېمەكلىك ۋە كىيىملىك بېرىش بىلەن ئۇلارنى ئىندەككە كەلتۈرۈپ، يولىمىزغا پۇتلاشقانلارغا قارشى ئىشقا سېلىشىمىز كىرەك.
قولىمىزدا ساقلىنىۋاتقان زور مىقداردىكى ئالتۇن زاپىسىغا تايىنىپ، ئەتەي ئىقتىسادىي كرىزىس پەيدا قىلىشىمىز، بۇنىڭ نەتىجىسىدە باشقىلارنى ئۆزىمىزگە بېقىندۇرۇش نىشانىغا يېتىشىمىز كېرەك.
بىز ھازىر تۈرلۈك يوشۇرۇن يوللار ئارقىلىق ئۆزىمىزگە شۇ قەدەر بىخەتەر ۋەزىيەتنى بەرپا قىلدۇقكى، ئەگەر بىراۋ بىزگە قارشى قورال كۆتەرسە ئۇنىڭغا قارشى بىز ئەمەس بەلكى ئۈچىنچى بىر دۆلەت قارشى تۇرىدۇ.
خەلق ئاممىسىنى خۇداسى بىلەن قارشىلىشىشقا،ئۆز رەسىم _يوسۇنلىرىنى تاشلاشقا ئېلىپ بارىدىغان ئەركىنلىك دېگەن بۇ تۆھپىكار سۆزنى كەڭ تەشۋىق قىلىشنى ھوقۇق قولىمىزغا كەلگەنگە قەدەر بىر كۈنمۇ توختىتىپ قويماسلىقىمىز كېرەك.
بىزنىڭ ھېچكىم ۋەيران قىلىۋېتەلمەيدىغان يوشۇرۇن كۈچلىرىمىز بار بولۇشى، ئۇلار ئۆز ھەرىكىتىنى تولىمۇ تىنىچ،شەپىسىز،ئاستىرتتىن، شۇنداقلا كۈچلۈك ھالدا ئېلىپ بارالايدىغان بولۇشى، ئۇلارنىڭ سېپىنى ئۈزلۈكسىز يىڭىلاپ تۇرۇشىمىز، ئەنە شۇلارغا تايىنىپ نادان ئاممىنىڭ ئوي- پىكىر ۋە ھۆكۈم، ئىرادىسىنى ئۆزىمىز خالىغان تەرەپكە بۇراش غەرىزىگە يېتىشىمىز كېرەك.
خەلقلەر قەلبىدىكى ئىمان دۆلىتىنى ۋەيران قىلىشىمىز، ئۇلارنىڭ ئېڭىدىن خۇدانىڭ مەۋجۇتلىقىنى چۆرىدىگەن بارلىق نەرسىلەرنى سۈپۈرۈپ تاشلاپ،ئۇنىڭ ئورنىنى ھەر خىل ماددا سۆيەرلىك قاراشلىرى،ئىلىم_پەن قائىدە ساۋاتلىرى بىلەن تولدۇرۇشىمىز كېرەك.چۈنكى خەلق ئىمان دۆلىتى سايىسىدا ياشىسا تىنچ،بەختىيار ياشاپ قالىدۇ.ئۇلارغا بۇنداق پۇرسەتنى ھەرگىز بەرمەسلىكمىز كېرەك.شۇنداقلا ئۇلارغا ئامالنىڭ بارىچە ئۆز _ئۆزىنى تەكشۈرۈش پۇرسىتىنى بەرمەي،ئۇلارغا تۈرلۈك_تۈمەن كاشىلىلارنى تۇغدۇرۇشىمىز،نەتىجىدە ئۇلار دۇنياۋىي كۆرەش قايناملىرىدا ئۆزلىرىنىڭ ھەقىقىي ئۆز دۈشمىنىنى مەڭگۈ بايقاپ ئالالماسلىقى كېرەك.
نادان ئاممىنىڭ پۇل _مېلىنى بىزنىڭ چۆنتىكىمىزگە تۆكتۈرىدىغان بارلىق چارە_ئاماللارنى تېپىپ چىقىشىمىز كېرەك.
ئەخلاق ۋە ئىنسانىيلىقتىن ياتلاشقان، دىن ۋە سىياسەتكە چىش _تىرنىغىچە ئۆچ جەمئىيەتلەرنى پەيدا قىلىپ ماددىي ھوزۇر _ھالاۋەت سۈرۈشنى ئۇ جەمئىيەت كىشىلىرنىڭ بىردىنبىر نىشانىغا ئايلاندۇرۇش بىلەن ئۇلارنىڭ غەيرىتىنى سۇندۇرۇپ،مەڭگۈ بىزگە قارشى تۇرالماس بىچارە ھالەتكە چۈشۈرۈپ قويۇشىمىز كېرەك.
دۇنيانىڭ كۈچ قۇدرەت تىزگىنىنى ئۆز قولىمىزغا كىرگۈزۈپ، دۇنيا كۈنتەرتىپىنى ئۆزىمىز بەلگىلىشىمىز. بارلىق خىزمەتلەرگە ئۆزىمىز باشچىلىق قىلىشىمىز، خەلقئارالىق سىياسەت بەلگىلەش ئۆز خەلقىمىزنىڭ قولىدا بولىشى كېرەك.
بىز ئاللىقاچان ھەر جاي، ھەر ماكاندا يۇغۇشتۇرۇۋېلىش مومكىن بولمىغۇدەك بۆلۈنۈش،پاتپاراقچىلىق ئۇرۇقلىرىنى تېرىۋەتتۇق. مادداپەرەس ۋە مىللەتپەرەس نادان خەلقلەرنىڭ پايدا-_مەنپەئەتى ئارىسىدا توقۇنۇش پەيدا قىلىپ ئۇلارنىڭ جەمئىيتىنى خۇددى بىر دىنىي ئەسەبىيلىك ۋە گورۇھۋازلىق غەۋغالىرىنىڭ ئوت قايناملىرىغا ئايلاندۇرۋەتتۇق.بىز بۇنىڭ ئۈچۈن 20 ئەسىردىن بېرى توختىماي كۆرەش قىلىۋاتىمىز. شۇنىڭ ئۈچۈن ھەر قانداق بىر ھۆكۈمەت ۋە ياكى دۆلەتنىڭ بىزگە قارشى تۇرۇش ئۈچۈن ئىككىنچى بىر دۆلەتتىن ياردەم ئېلىشى ئاساسەن مۇمكىن ئەمەس. چۈنكى دۇنيا ئەللىرى ھەر قانداق بىر ئاددىي ئىتتىپاقنىمۇ بىز قوشۇلماستىن تەشكىللىيەلمەيدۇ.مانا بۇ، دۇنيا ئەللىرىنىڭ ئىختىيار تىزگىنى بىزنىڭ چاڭگىلىمىزدا بولغانلىقىدىن بولىۋاتقان ئىشلار.
خۇدا بىزنى دۇنيانى باشقۇرۇشقا لايىق ھالدا باشقا مىللەتلەردە تېپىلمايدىغان ئالاھىدە ئۆزگىچىلىك ۋە خۇسۇسىيەتلەر بىلەن ياراتقان. ئەگەر باشقىلاردىمۇ بىزدىكى تالانت ۋە تالانتلىقلار بولسىدى، ئۇلار ئاللا بۇرۇنلا بىزنى يوقىتىپ بولغان بولاتتى.
بىز باشقىلارنىڭ ئەڭ سەزگۈر ھىس- تۇيغۇ ئوتلىرىنى ئۆچۈرۈش ئورنىغا ئۇلاردىن ئۇستىلىق بىلەن پايدىلىنىشىمىز كېرەك.
باشقىلارنىڭ ئىدىيە،_پىكىرلىرىگە ئاستىرىتتىن سىڭىپ كرىپ،ئۇنى ئۆز مەنپەئەتلىرىمىزگە خىزمەت قىلدۇرۇشىمىز كېرەك.
خەلق ئاممىسىنىڭ ئاڭ_پىكرىنى توختىماي چالغىتىپ،ئۇلارنى توغرا ئويلاش ۋە كۆرۈش ئىقتىدارىدىن مەھرۇم قىلىپ شۇ دەرىجىگە چۈشۈرۈپ قويۇشىمىز كېرەككى،ئۇلار بىز نېمە دېسەك شەكسىز ھەقىقەت دەيدىغان بولسۇن،ئۇلارنىڭ راست بىلەن يالغاننى ئايرىۋالالىغۇدەك ھالى قالمىسۇن.شۇنىڭ بىلەن بىرگە بىز باشقىلارغا ياڭراق ۋەدىلەرنى بېرىشتىن باشقا ۋەزىپىسى بولمىغان زىيارەت ئۆمەكلىرىنى قەرەللىك ھالدا تەشكىللەپ، تۆت ياققا ماڭدۇرۇپ تۇرۇشىمىز كېرەك.
ئاۋامنى سىياسەتنى چۈشىنىش ئىقتىدارىدىن مەھرۇم قىلىپ، ئۇلاردا سىياسەتكە قىزىقمايدىغان، سىياسەتنى ئۆزلىرىگە قىلچە مۇناسىۋەتسىز دەپ قارايدىغان ھالەتنى بەرپا قىلىشىمىز كېرەك.
بارلىق سودا- سانائەت ئىشلىرىنى ئۆز چاڭگىلىمىزغا كىرگۈزىشىمىز. كىشلەرنى ئويۇن- تاماشا، ئەيش- ئىشرەت، كەيپ – ساپا، چۈشكۈنلۈككە كۆنۈكتۈرىشمىز كېرەك.
قەرز بېرىشنى كۆپەيتىپ، ئۆسۈمنى ئۆستۈرىشىمىز، ئىش ھەققىنى ئۆستۈرۈشىمىز كىرەك. شۇنداق قىلغاندىلا نادان ئاممىنىڭ ئالدىمىزدا يىقىلىپ، بىزگە باش ئۇرغىنىنى كۆرىمىز.
ھۆكۈمەت ئىشلىرىدا ئىچىمىزدىكىنى ئاشكارىلىماسلىقىمىز، ئەتەي يالغان قىياپەت كۆرسىتىپ، زۇلۇم- سىتەم، ئېزىشكە قارشى تۇرۇشىمىز، ئەركىنلىكنى مەدھىيەلەپ، زوراۋانلىقنى قارىلىشىمىز كېرەك.
ئايرىم، جەلبكارلىقى يوق بىر قىسىم گېزىت- ژۇرناللاردىن باشقا بارلىق مەتبۇئات ساھەسىنى ئۆز قولىمىزدا تۇتىشىمىز، ئۇلار ئارقىلىق تۈرلۈك يالغان- ياۋىداق، مىش- مىشلارنى ھەقىقەت سۈپىتىدە بازارغا سېلىشىمىز كېرەك.
نادان ئاممىنى مەنپەئەتلىك ئىشلاردىن يىراقلاشتۇرۇپ، ھوزۇر- ھالاۋەت، جىنسىي لەززەت ئىزدەپلا يۈرىدىغان ئادەملەرگە ئايلاندۇرۇشىمىز كېرەك.
ھوقۇقدارلار بىزنىڭ بۇيرۇقىمىزغا خىلابلىق قىلىشقا پىتىنالمايدۇ. چۈنكى ئۇلار بىزگە قارشى چىققانلارنىڭ ئاقىبىتى تۈرمە ياكى ھاياتىدىن ۋاقىتسىز جۇدالىشىش ئىكەنلىكىنى ئوبدان بىلىدۇ. شۇنىڭ ئۈچۈنمۇ ئۇلار بىزگە زىيادە ئامراق، مەنپەئەتىمىزنى قوغداشتا ئاكتىپ.
بىز ئۆز پىلانلىرىمىزنى پەيتى كېلىشتىن بۇرۇن ئاشكارىلىماسلىقىز، پۇرسەت يېتىپ كېلىشتىن بۇرۇن قارا ئاۋامنىڭ كۈچ- قۇدرەت، ئىمكانىيەتلىرىگە تەگمەسلىكىمىز كېرەك.
بىز ئەل رايىنى تىزگىنلەپ، ئۇلارنى ئۆزىمىز خالىغانلا ئادەمگە ئاۋاز بەرگۈدەك ھالەتكە ئەكەلگەندىن كىيىن ھاكىمىيەت ئۈستىگە بىز كۈتكەندەك ئادەملەر چىقىشى ئۈچۈن ئەركىن سايلام ۋە ئەركىن ئاۋاز بېرىش تۈزۈمىنى بەرپا قىلىشىمىز كېرەك.
ئائىلىلەرنى ۋەيران قىلىشىمىز، ئادەملەردە شەخسىيەتچىلىك ۋە ئۆزەمچىلىك خاھىشىنى ئۇلغايتىشىمىز. ئۇلارنى قارشىلىققا، تۈزۈمدىن چىقىشقا كۈشكۈرتىشىمىز كېرەك.
جەمئىيەتتىكى يۈزلۈكلەر قاتلىمىنىڭ چوڭ ھوقۇقلارنى قولغا كىرگۈزۈۋېلىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىشىمىز كېرەك.
ھوقۇق تۇتىدىغانلار «ئارقا كۆرۈنۈشى» ياخشى ئەمەس، ئەلدىن يوشۇرۇن جىنايەت پاتقىقىغا پاتقانلار بولۇشى كىرەك. مانا مۇشۇنداقلارلا ئۆز مەخپىيەتلىكلىرىنىڭ سىرتقا يېيىلىپ كېتىشىدىن قورقۇپ بولسىمۇ، بىزنىڭ بۇيرۇق- پەرمانلىرىمىزنى سادىقلىق بىلەن ئىجرا قىلىدۇ. بىز بۇنىڭ بىلەنلا قالماي، ئۇنداقلارنى كۈچىمىزنى بارىچە داھىيلاشتۇرۇپ، ئۇلۇغ قەھرىمانلارغا ئايلاندۇرۇشىمىز كېرەك.
ھەر قاچان ئۆزىمىزگە پايدىسى تېگىدىغان ئىنقىلاب، توپىلاڭلار بولۇپ قالسا ياردەم قولىمىزنى سۇنۇشىمىز كېرەك.
بىز ئۆز نىشانلىرىمىزنى ئىشقا ئاشۇرۇش ئۈچۈن مەخپىي كۈچلەرنى، يوشۇرۇن شايكىلارنى يېتىشتۈردۇق. قارا قورساق ھايۋانلار ئۇلارغا بىلمەي ئەگىشىدۇ. تېخى ئۇلارنىڭ سورۇن- يىغىلىشلىرىغا قاتنىشىدۇ. بۇنىڭ بىلەن بىز ئۇلارنى ئاسانلا ئىندەككە كەلتۈرۈپ ئۆزىمىزگە ئىشلىتەلەيمىز.
بىزدەك ئىلغار خەلقنىڭ تۆت تامغا چېچىلىپ كېتىشى قانداقتۇر ئاجىزلىق، بەختسىزلىك ئەمەس بەلكى پەرۋەردىگارنىڭ بىزگە بەرگەن نېئىمىتى، ئىنئامى دەپ چۈشۈنۈلۈشى كىرەك. مانا شۇ چېچىلاڭغۇلۇق دەل بىزنى دۇنياغا خوجا بولۇشقا ئېرىشتۈرىدۇ. كەلگۈسىدە بارلىق نەشرىيات، مەتبۇئات ئورگانلىرى، ئىدىيە، ئوي – پىكىرلەرنى ئىپادىلەش شەكىللىرىنىڭ ھەممىسى بىزنىڭ ھاكىمىيىتىمىزنىڭ قولىدا بولىدۇ. بىزگە قارشى ھەرقانداق بىر نەشىر ئورگىنى بولىدىكەن ئۇنى قانۇن نامى ئاستىدا ئىشتىن توختىتىشىمىز كېرەك. بىزنىڭ ھەرخىل پرىنسىپ ۋە يۆنىلىشكە ئىگە گېزىت- ژۇرناللىرىمىز بار. ئۇلارنىڭ ھەممسى بىزنىڭ مەقسىدىمىز ئۈچۈن خىزمەت قىلىدۇ.
بىز باشقىلارنى ھەر رەڭ- ھەر خىلدىكى ئىشرەتخانا، بەزمەخانا، ئويۇن- تاماشا، ئاممىۋىي كۇلۇبلار، سەنئەت، جىنسىيەت، شەھۋانىيلىق، زەھەرلىك چېكىملىك قاتارلىق ۋاسىتەلەر بىلەن گول قىلىپ تاشلاپ، ئۇلارنى بىزگە قارشى چىقىش، بىزنىڭ پىلانلىرىمىزغا توسقۇنلۇق قىلىشتىن مەھرۇم قىلىشىمىز كېرەك.
بىز بارلىق كوللېكتىپ خاراكتېرىنى ئالغان نەرسىلەرنى كۆزدىن يوقىتىشىمىز، ئۇنىۋېرسىتېتلارنى بىزنىڭ خاس پىلانلىرىمىزغا ماس ھالدا قايتا ئۆزگەرتىپ قۇرۇپ چىقىشىمىز كېرەك.
بىزگە قارشى تۇرغانلارغا قارىتا بارلىق قاتتىق قوللۇق ۋە زوراۋانلىق ۋاسىتەلىرىنى ئىشقا سېلىشىمىز كېرەك.
مىسسىئونېرلىق تەشكىلاتلىرىنى كۆپلەپ قۇرۇپ، ئۆز تەسىر دائىرەمىزنى كېڭەيتىشىمىز كېرەك.
ھاكىمىيەت قولىمىزغا چۈشكەن كۈندىن باشلاپ زېمىن يۈزىدە بىزنىڭ دىنىمىزدىن باشقا دىننىڭ مەۋجۇت بولۇپ تۇرۇشىغا قەتئىي يول قويماسلىقىمىز كېرەك.
سىھيۇنىزىم(زىئونىزىم) ھەرىكەتىنىڭ تارىخي يىلتىزى
سىھيۇنىزىمنىڭ تارىخى ئۇزۇن بولۇپ، ئۇ تەۋرات تېكىستلىرىنىڭ ئۆزگەرتىلىشى بىلەن باشلانغان. تەۋراتنىڭ ئەسلىي تېكىستلىرىگە ئالماشقان يالغان تېكىستلەر يەھۇدىيلارنىڭ باشتىكى مىللەتچىلىك ئىدىيەسىنى تېخىمۇ كۈچەيتىۋەتكەن. خىرزىل ئېلىپ بارغان تىرىلىش ھەرىكىتى ئەسلىي سىھيۇنىزىمنىڭ سىستېمىلاشقان ۋە يېڭىلانغان شەكلى بولۇپ قالدى.
سىھيۇنىزىم ئىدىيىسى ساختا تەۋرات تېكىستلىرى ۋە يەھۇدىيلارنىڭ مىللىي تۇرمۇش دەستۇرى «تەلمۇد» ئۈگۈتلىرى، كۆرسەتمىلىرىگە ئاساسلىنىدۇ.
سىھيۇنىزىم داھىيلىرىنىڭ نۇرغۇنى ئەمەلىيەتتە ھېچقانداق دىنغا ئىشەنمەيدۇ. يەھۇدىيچىلىق ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ سىياسىي ۋە ئىقتىسادىي نىشانلىرىنى ئىشقا ئاشۇرۇشتا پايدىلىنىدىغان قالقان ياكى كوزېردىن ئىبارەت.
سىھيۇنىزىم دۇنيا يەھۇدىيچىلىق ھەرىكىتىنىڭ سىياسىيلاشقان شەكلى. ئۇنىڭ ھىندىلارنىڭ يۇز قولى بار ۋىشنو ئىلاھىدەك دۇنيادىكى ھۆكۈمەت ئاپپاراتلىرىنىڭ كۆپىدە قولى بولۇپ، بۇ قوللار يەھۇدىيلار مەنپەئەتىگە چېتىشلىق ئىشلاردا ئۆز ھۆكۈمەتلىرىنى يېتەكلەش رولىنى ئۆتەيدۇ. ئۇلار يەنە ئۆز نۆۋىتىدە ئىسرائىلىيە دۆلىتىنىمۇ يېتەكلەيدۇ ۋە پىلان كۆرسىتىدۇ. دۇنيادىكى يەھۇدىي مۇتەپەككۇر ، داھىيلىرىمۇ ئۇنىڭ رەھبەرلىكىگە بوي سۇنىدۇ. ياۋروپا ۋە ئامېرىكىدا كۆرۈنۈشتە ھەرخىل شەكىل ئالغان ئەمما ماھىيەتتە پۈتۈنلەي دۇنيا يەھۇدىيلىرىنىڭ مەنپەئەتى ئۈچۈن ئىشلەيدىغان نەچچە يۈزلىگەن سىھيۇنىزىم تەشكىلاتلىرى بار. كىشىلەرنىڭ بىرلىرى بۇلارنىڭ كۈچىنى بەك يۇقىرى مۆلچەرلەيدۇ، يەنە بىرلىرى ئۇلارنى ئانچە قاتارغا ئېلىپ كەتمەيدۇ. بۇلارنىڭ ئىككىلىسى توغرا ئەمەس. چۈنكى بۈگۈنكى ئەمەلىيەتتىن قارىغاندا، يەھۇدىيلارنىڭ ھازىرىنىڭ ئەھۋالى تارىختىكى ھەرقانداق بىر مەزگىلدىكىدىن باشقىچە تۈس ئالماقتا.
ئەرەبچە
«ھازىرقى زامان ئىسلام ئىنسىكلوپېدىيەسى» پروگرامما كىتابىدىن تەرجىمە قىلىندى
2008年12月18日星期四
Xorazni tillimanglar
خورازنى تىللىماڭلار
Xorazni tillimanglar
خورازنى تىللىماڭلار
Xorazni tillimanglar
خورازنى تىللىماڭلار
رەسۇلۇللا مۇنداق دىگەن:
خورازنى تىللىماڭلار، چۈنكى ئۇ نامازغا ئويغۇتىدۇ. (185-بەت)
مۇناپىقلىقنىڭ بەلگىسى ئۈچ: يالغان سۆزلەش، ۋەدىسىدە تۇرماسلىق ۋە ئامانەتكە خىيانەت قىلىش. (2-بەت)
ئۈممەتلىرىم ئۈچۈن ئەڭ قاتتىق قورققان تەرەپلىرىم: قوساق سېلىپ سەمرىش، كۆپ ئۇخلاش، ھورۇنلۇق ۋە ئېتىقادى سۇسلىشىپ كېتىشتۇر. (11-بەت)
تۆت خىل ئادەملەرنى ئاللاھ يامان كۆرىدۇ: (بۇلار) قەسەمخور سودىگەر، تەكەببۇر كەمبەغەل، زىناخور قىرى ۋە زالىم پادىشاھ. (20-بەت)
گۇناھنىڭ چوڭى - ئاللاھقا شىرىك كەلتۈرۈش،ناھەق قان تۆكۈش، ئاتا - ئانىغا ۋاپاسىزلىق قىلىش ۋە يالغان گۇۋاھلىق بېرىشتۇر. (29-بەت)
ئايال دىيانىتى ياكى مال - دۇنياسى ياكى بولمىسا جامالى ئۈچۈن نىكاھ قىلىنىدۇ. سەن دىيانەتلىكنى تاللىغىن. بەرىكەت تاپىسەن. (40-بەت)
ئىمان بىلەن ئەمەل بىر - بىرىگە ناھايىتى يېقىندۇر. ئۇلار بىرى بىرىسىز دۇرۇس ئەمەس. (60-بەت)
ھالالمۇ، ھاراممۇ روشەن بولدى. قايسى نەرسە سېنى شۇبھىلەندۈرسە ئۇنى قويۇپ، شۇبھىسىزىنى تاللا. (81-بەت)
دىن - نەسىھەتتىن ئىبارەت. (91-بەت)
مۇلايىملىق - ھېكمەتنىڭ بېشىدۇر. (94-بەت)
زىناخورلۇق - پېقىرلىق كەلتۈرىدۇ. (95-بەت)
سەپەر قىلىڭلار، ساغلام بولىسىلەر. (96-بەت)
تاڭ سەھەردىكى ئۇيقۇ - رىسقىنى قىسقارتىدۇ. (102-بەت)
مۆئمىن كىشىلەرنىڭ ئۆزئارا ئۇرۇش قىلىشى - كۇپرىدۇر. تىللىشىشلىرى بولسا - پاسىقلىقتۇر. ئىككى مۆئمىن(مۇسۇلمان)نىڭ بىر-بىرى بىلەن ئۈچ كۈندىن ئارتۇق ئاداۋەتتە يۈرۈشى دۇرۇس ئەمەس. (114-بەت)
ئاللاھنىڭ نەزىرىدە توغرا سۆزدىن ئارتۇقراق سەدىقە يوقتۇر. (135-بەت)
(مەنبە: «سەھىھ ھەدىسلەر» شىنجاڭ خەلق نەشرىياتى 2002-يىل 11-ئاي نەشرى)
&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&
Xorazni tillimanglar
Resululla mundaq digen:
Xorazni tillimanglar, chünki u namazgha oyghutidu. (185-Bet)
Munapiqliqning belgisi üch: yalghan sözlesh, wediside turmasliq we amanetke xiyanet qilish. (2-Bet)
Ümmetlirim üchün eng qattiq qorqqan tereplirim: qosaq sélip semrish, köp uxlash, horunluq we étiqadi susliship kétishtur. (11-Bet)
Töt xil ademlerni allah yaman köridu: (bular) qesemxor sodiger, tekebbur kembeghel, zinaxor qiri we zalim padishah. (20-Bet)
Gunahning chongi - allahqa shirik keltürüsh,naheq qan töküsh, ata - anigha wapasizliq qilish we yalghan guwahliq bérishtur. (29-Bet)
Ayal diyaniti yaki mal - dunyasi yaki bolmisa jamali üchün nikah qilinidu. Sen diyanetlikni tallighin. Beriket tapisen. (40-Bet)
Iman bilen emel bir - birige nahayiti yéqindur. Ular biri birisiz durus emes. (60-Bet)
Halalmu, harammu roshen boldi. Qaysi nerse séni shubhilendürse uni qoyup, shubhisizini talla. (81-Bet)
Din - nesihettin ibaret. (91-Bet)
Mulayimliq - hékmetning béshidur. (94-Bet)
Zinaxorluq - péqirliq keltüridu. (95-Bet)
Seper qilinglar, saghlam bolisiler. (96-Bet)
Tang seherdiki uyqu - risqini qisqartidu. (102-Bet)
Mömin kishilerning öz'ara urush qilishi - kupridur. Tillishishliri bolsa - pasiqliqtur. Ikki mömin(musulman)ning bir-biri bilen üch kündin artuq adawette yürüshi durus emes. (114-Bet)
Allahning neziride toghra sözdin artuqraq sediqe yoqtur. (135-Bet)
(Menbe: «sehih hedisler» shinjang xelq neshriyati 2002-yil 11-ay neshri.)
&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&
تولۇق ئوقۇش
Xorazni tillimanglar
خورازنى تىللىماڭلار
Xorazni tillimanglar
خورازنى تىللىماڭلار
رەسۇلۇللا مۇنداق دىگەن:
خورازنى تىللىماڭلار، چۈنكى ئۇ نامازغا ئويغۇتىدۇ. (185-بەت)
مۇناپىقلىقنىڭ بەلگىسى ئۈچ: يالغان سۆزلەش، ۋەدىسىدە تۇرماسلىق ۋە ئامانەتكە خىيانەت قىلىش. (2-بەت)
ئۈممەتلىرىم ئۈچۈن ئەڭ قاتتىق قورققان تەرەپلىرىم: قوساق سېلىپ سەمرىش، كۆپ ئۇخلاش، ھورۇنلۇق ۋە ئېتىقادى سۇسلىشىپ كېتىشتۇر. (11-بەت)
تۆت خىل ئادەملەرنى ئاللاھ يامان كۆرىدۇ: (بۇلار) قەسەمخور سودىگەر، تەكەببۇر كەمبەغەل، زىناخور قىرى ۋە زالىم پادىشاھ. (20-بەت)
گۇناھنىڭ چوڭى - ئاللاھقا شىرىك كەلتۈرۈش،ناھەق قان تۆكۈش، ئاتا - ئانىغا ۋاپاسىزلىق قىلىش ۋە يالغان گۇۋاھلىق بېرىشتۇر. (29-بەت)
ئايال دىيانىتى ياكى مال - دۇنياسى ياكى بولمىسا جامالى ئۈچۈن نىكاھ قىلىنىدۇ. سەن دىيانەتلىكنى تاللىغىن. بەرىكەت تاپىسەن. (40-بەت)
ئىمان بىلەن ئەمەل بىر - بىرىگە ناھايىتى يېقىندۇر. ئۇلار بىرى بىرىسىز دۇرۇس ئەمەس. (60-بەت)
ھالالمۇ، ھاراممۇ روشەن بولدى. قايسى نەرسە سېنى شۇبھىلەندۈرسە ئۇنى قويۇپ، شۇبھىسىزىنى تاللا. (81-بەت)
دىن - نەسىھەتتىن ئىبارەت. (91-بەت)
مۇلايىملىق - ھېكمەتنىڭ بېشىدۇر. (94-بەت)
زىناخورلۇق - پېقىرلىق كەلتۈرىدۇ. (95-بەت)
سەپەر قىلىڭلار، ساغلام بولىسىلەر. (96-بەت)
تاڭ سەھەردىكى ئۇيقۇ - رىسقىنى قىسقارتىدۇ. (102-بەت)
مۆئمىن كىشىلەرنىڭ ئۆزئارا ئۇرۇش قىلىشى - كۇپرىدۇر. تىللىشىشلىرى بولسا - پاسىقلىقتۇر. ئىككى مۆئمىن(مۇسۇلمان)نىڭ بىر-بىرى بىلەن ئۈچ كۈندىن ئارتۇق ئاداۋەتتە يۈرۈشى دۇرۇس ئەمەس. (114-بەت)
ئاللاھنىڭ نەزىرىدە توغرا سۆزدىن ئارتۇقراق سەدىقە يوقتۇر. (135-بەت)
(مەنبە: «سەھىھ ھەدىسلەر» شىنجاڭ خەلق نەشرىياتى 2002-يىل 11-ئاي نەشرى)
&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&
Xorazni tillimanglar
Resululla mundaq digen:
Xorazni tillimanglar, chünki u namazgha oyghutidu. (185-Bet)
Munapiqliqning belgisi üch: yalghan sözlesh, wediside turmasliq we amanetke xiyanet qilish. (2-Bet)
Ümmetlirim üchün eng qattiq qorqqan tereplirim: qosaq sélip semrish, köp uxlash, horunluq we étiqadi susliship kétishtur. (11-Bet)
Töt xil ademlerni allah yaman köridu: (bular) qesemxor sodiger, tekebbur kembeghel, zinaxor qiri we zalim padishah. (20-Bet)
Gunahning chongi - allahqa shirik keltürüsh,naheq qan töküsh, ata - anigha wapasizliq qilish we yalghan guwahliq bérishtur. (29-Bet)
Ayal diyaniti yaki mal - dunyasi yaki bolmisa jamali üchün nikah qilinidu. Sen diyanetlikni tallighin. Beriket tapisen. (40-Bet)
Iman bilen emel bir - birige nahayiti yéqindur. Ular biri birisiz durus emes. (60-Bet)
Halalmu, harammu roshen boldi. Qaysi nerse séni shubhilendürse uni qoyup, shubhisizini talla. (81-Bet)
Din - nesihettin ibaret. (91-Bet)
Mulayimliq - hékmetning béshidur. (94-Bet)
Zinaxorluq - péqirliq keltüridu. (95-Bet)
Seper qilinglar, saghlam bolisiler. (96-Bet)
Tang seherdiki uyqu - risqini qisqartidu. (102-Bet)
Mömin kishilerning öz'ara urush qilishi - kupridur. Tillishishliri bolsa - pasiqliqtur. Ikki mömin(musulman)ning bir-biri bilen üch kündin artuq adawette yürüshi durus emes. (114-Bet)
Allahning neziride toghra sözdin artuqraq sediqe yoqtur. (135-Bet)
(Menbe: «sehih hedisler» shinjang xelq neshriyati 2002-yil 11-ay neshri.)
&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&
تولۇق ئوقۇش
2008年12月16日星期二
Allahning 99 ismi we uning menisi
Muhemmed eleyhissalam mundaq digen:
«Allahning 99 isim-süpiti bar. Kimki(menisini chüshünüp) Yadqa alsa, jennetke kiridu.»
Allahning 99 ismi we uning menisi
Ismi: -------- menisi:
1.Ellahu-- heqiqiy ilah
2.Errahmanu-- cheksiz köyün'güchi allah
3.Errehiymu-- axirette köyün'güchi allah
4.Elmeliku-- pütkül shey'ilerning xojayini allah
5.Elquddusu-- barliq nuqsandin pak allah
6.Essalamu-- möminlerge xatirjemlik salametlik béghishlighuchi allah
7.Elmuminu-- xatirjem qilghuchi allah
8.Elmuheyminu-- barliq shey'ilerni küzitip turghuchi ellah
9.El'eziyzu-- küchlük, ghalip allah
10.Eljebbaru-- qehr-ghezep qilghuchi allah
11.Elmutekebbiru-- büyüklükte yigane ulugh allah
12.Elxaliqu-- hemmini yaratquchi allah
13.Elbariu--yoqluqtin peyda qilghuchi allah
14.Elmusewwiru-- hemme nersige süret-shekil bergüchi allah
15.Elgheffaru-- kechürüm qilghuchi allah
16.Elqehharu-- hemme shey'ini tizginlep turghuchi allah
17.Elwehhabu-- köplep bergüchi allah
18.Errezzaqu-- köplep risqi bergüchi allah
19.Elfettahu-- heqliq bilen höküm qilghuchi, achquchi allah
20.El'eliymu-- hemmini bilip turghuchi allah
21.Elqabizu-- yighquchi allah
22.Elbasitu-- yayghuchi, séxi allah
23.Elxafizu- chökürgüchi, pes qilghuchi allah
24.Errafiu-- yuquri kötürgüchi allah
25.Elmuizzu-- eziz qilghuchi allah
26.Elmuzillu-- xar qilghuchi allah
27.Essemiy'u-- hemmini anglighuchi allah
28.Elbesiyru-- hemmini körgüchi allah
29.Elhekemu-- hel qilghuch höküm qilghuchi allah
30.El'edlu-- kamil adalet igisi allah
31.Elletiyfu-- köyün'güchi, mulayim allah
32.Elxebiyru-- hemmidin xewerdar allah
33.Elheliymu-- mulayim, asrighuchi allah
34.El'eziymu-- büyük, katta allah
35.Elghefuwru-- kechürgüchi allah
36.Eshshekuwru-- köp merhemmet qilghuchi allah
37.El'eliyyu-- aliy allah
38.Elkebiyru-- shanu-shewkiti büyük allah
39.Elhefiyzu-- muhapizet qilghuchi allah
40.Elmuqiytu- qudretlik, hemmige küchi yetküchi allah
41.Elhesiybu-- hemmi nersige kupaye, hisab alghuchi allah
42.Eljeliylu-- nahayiti katta süpetke ige allah
43.Elkeriymu-- nahayiti aliyjanab, séxi allah
44.Erreqiybu-- közitip turghuchi allah
45.Elmujiybu-- ijabet qilghuchi allah
46.Elwasiu-- merhimiti keng allah
47.Elhekiymu-- hékmet bilen ish qilghuchi allah
48.Elweduwdu-- dost tutquchi allah
49.Elmejiydu-- bek ulugh allah
50.Elbaisu-- qozghighuchi allah
51.Eshshehiydu-- hemmini körüp turghuchi allah
52.Elheqqu-- mewjutluqi sheksiz, ezeldinla mewjut allah
53.Elwekiylu-- wekil bolghuchi allah
54.Elqewiyyu-- küch-quwwette yüksek, qudretlik allah
55.Elmetiynu-- bek mustehkem allah
56.Elweliyyu-- bek yéqin, igidarchiliq qilghuchi allah
57.Elhemiydu-- medhiyege layiq allah
58.Elmuhsiyu-- barliq shey'iler sanini mukemmel igelligüchi allah
59.Elmubdiu-- yoqtin bar qilghuchi, wujudqa keltürgüchi allah
60.Elmuiydu-- qayta eslige keltürgüchi allah
61.Elmuhyiyu-- tiridürgüchi allah
62.Elmumiytu-- janni alghuchi allah
63.Elheyyu-- menggü hayat allah
64.Elqeyyuwmu-- barliq mexluqatni idare qilip turghuchi, barliqqa keltürgüchi allah
65.Elwajidu-- tapquchi allah
66.Elmajidu- aliyjanab, ulugh allah
67.Elwahidu-- yekke-yigane allah
68.Essemedu-- bihajet allah
69.Elqadiru-- hemmige qadir, küchi yetküchi allah
70.Elmuqtediru-- nahayiti küchlük, qudret igisi allah
71.Elmuqeddimu-- ilgiri qilghuchi allah
72.Elmuexxiru-- kéchiktürgüchi allah
73.El'ewwelu-- eng ewwel allah
74.El'axiru-- menggü mewjut allah
75.Ezzahiru-- ashkara bolghuchi allah
76.Elbatinu-- mexpi bolghan allah
77.Elwaliyu-- ige bolghuchi allah
78.Elmutealu-- büyük allah
79.Elberru-- yaxshiliq qilghuchi allah
80.Ettewwabu-- tewbini bek qobul qilghuchi allah
81.Elmunteqimu-- intiqam alghuchi allah
82.El'efuwwu- kechürüm qilghuchi allah
83.Erreuwfu-- köyümchan allah
84.Malikulmulki-- shahlarning shahi allah
85.Zuljelali wel'ikrami-- ulughluq, büyüklük igisi allah
86.Elmuqsitu-- adil, heqqanetchi allah
87.Eljamiu-- jughlighuchi allah
88.Elgheniyyu-- bek bay allah
89.Elmughniyu-- bay qilghuchi allah
90.Elmaniu-- tosquchi allah
91.Ezzarru-- düshmenlirige azab-oqubet yetküzgüchi allah
92.Ennafiu-- payda yetküzgüchi allah
93.Ennuwru-- nurluq, özlükidin ashkare bolghuchi we özgilerni ashkare qilghuchi allah
94.Elhadiyu-- hidayet qilghuchi allah
95.Elbediy'u-- örneksiz, yoqtin bar qilghuchi allah
96.Elbaqiyu-- menggü baqiy allah
97.Elwarisu-- yoqalmas waris allah
98.Erreshiydu-- toghra yolgha yétekligüchi allah
99.Essebuwru-- nahayiti sewrchan allah
Muhemmed eleyhissalam mundaq digen:
«Allahning 99 isim-süpiti bar. Kimki(menisini chüshünüp) Yadqa alsa, jennetke kiridu.»
(Menbe:«99 isimning izahati».Shinjang xelq neshriyati.2002-Yil 10-ay neshri. torgha teyyarlighuchi: ketmenbay)
&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&
ئاللاھنىڭ 99 ئىسمى ۋە ئۇنىڭ مەنىسى
ئىسمى: -------- مەنىسى:
1.ئەللاھۇ-- ھەقىقىي ئىلاھ
2. ئەرراھمانۇ-- چەكسىز كۆيۈنگۈچى ئاللاھ
3. ئەررەھىيمۇ-- ئاخىرەتتە كۆيۈنگۈچى ئاللاھ
4. ئەلمەلىكۇ-- پۈتكۈل شەيئىلەرنىڭ خوجايىنى ئاللاھ
5. ئەلقۇددۇسۇ-- بارلىق نۇقساندىن پاك ئاللاھ
6. ئەسسالامۇئەلەيكۇم-- مۆمىنلەرگە خاتىرجەملىك، سالامەتلىك بېغىشلىغۇچى ئاللاھ
7. ئەلمۇمىنۇ-- خاتىرجەم قىلغۇچى ئاللاھ
8. ئەلمۇھەيمىنۇ-- بارلىق شەيئىلەرنى كۆزىتىپ تۇرغۇچى ئەللاھ
9. ئەلئەزىيزۇ-- كۈچلۈك، غالىپ ئاللاھ
10. ئەلجەببارۇ-- قەھر-غەزەپ قىلغۇچى ئاللاھ
11. ئەلمۇتەكەببىرۇ-- بۈيۈكلۈكتە يېگانە ئۇلۇغ ئاللاھ
12. ئەلخالىقۇ-- ھەممىنى ياراتقۇچى ئاللاھ
13. ئەلبارىئۇ--يوقلۇقتىن پەيدا قىلغۇچى ئاللاھ
14. ئەلمۇسەۋۋىرۇ-- ھەممە نەرسىگە سۈرەت-شەكىل بەرگۈچى ئاللاھ
15.ئەلغەففارۇ-- كەچۈرۈم قىلغۇچى ئاللاھ
16. ئەلقەھھارۇ-- ھەممە شەيئىنى تىزگىنلەپ تۇرغۇچى ئاللاھ
17. ئەلۋەھھابۇ-- كۆپلەپ بەرگۈچى ئاللاھ
18. ئەررەززاقۇ-- كۆپلەپ رىزقى بەرگۈچى ئاللاھ
19. ئەلفەتتاھۇ-- ھەقلىق بىلەن ھۆكۈم قىلغۇچى، ئاچقۇچى ئاللاھ
20. ئەلئەلىيمۇ-- ھەممىنى بىلىپ تۇرغۇچى ئاللاھ
21. ئەلقابىزۇ-- يىغقۇچى ئاللاھ
22. ئەلباسىتۇ-- يايغۇچى، سېخى ئاللاھ
23. ئەلخافىزۇ- چۆكۈرگۈچى، پەس قىلغۇچى ئاللاھ
24. ئەررافىئۇ-- يۇقىرى كۆتۈرگۈچى ئاللاھ
25. ئەلمۇئىززۇ-- ئەزىز قىلغۇچى ئاللاھ
26. ئەلمۇزىللۇ-- خار قىلغۇچى ئاللاھ
27. ئەسسەمىيئۇ-- ھەممىنى ئاڭلىغۇچى ئاللاھ
28. ئەلبەسىيرۇ-- ھەممىنى كۆرگۈچى ئاللاھ
29. ئەلھەكەمۇ-- ھەل قىلغۇچ ھۆكۈم قىلغۇچى ئاللاھ
30. ئەلئەدلۇ-- كامىل ئادالەت ئىگىسى ئاللاھ
31. ئەللەتىيفۇ-- كۆيۈنگۈچى، مۇلايىم ئاللاھ
32. ئەلخەبىيرۇ-- ھەممىدىن خەۋەردار ئاللاھ
33. ئەلھەلىيمۇ-- مۇلايىم، ئاسرىغۇچى ئاللاھ
34. ئەلئەزىيمۇ-- بۈيۈك، كاتتا ئاللاھ
35. ئەلغەفۇۋرۇ-- كەچۈرگۈچى ئاللاھ
36. ئەششەكۇۋرۇ-- كۆپ مەرھەمەت قىلغۇچى ئاللاھ
37. ئەلئەلىييۇ-- ئالىي ئاللاھ
38. ئەلكەبىيرۇ-- شانۇ-شەۋكىتى بۈيۈك ئاللاھ
39. ئەلھەفىيزۇ-- مۇھاپىزەت قىلغۇچى ئاللاھ
40. ئەلمۇقىيتۇ- قۇدرەتلىك، ھەممىگە كۈچى يەتكۈچى ئاللاھ
41. ئەلھەسىيبۇ-- ھەممى نەرسىگە كۇپايە، ھېساب ئالغۇچى ئاللاھ
42. ئەلجەلىيلۇ-- ناھايىتى كاتتا سۈپەتكە ئىگە ئاللاھ
43. ئەلكەرىيمۇ-- ناھايىتى ئالىيجاناب، سېخى ئاللاھ
44. ئەررەقىيبۇ-- كۆزىتىپ تۇرغۇچى ئاللاھ
45. ئەلمۇجىيبۇ-- ئىجابەت قىلغۇچى ئاللاھ
46. ئەلۋاسىئۇ-- مەرھەمىتى كەڭ ئاللاھ
47. ئەلھەكىيمۇ-- ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچى ئاللاھ
48. ئەلۋەدۇۋدۇ-- دوست تۇتقۇچى ئاللاھ
49. ئەلمەجىيدۇ-- بەك ئۇلۇغ ئاللاھ
50. ئەلبائىسۇ-- قوزغىغۇچى ئاللاھ
51. ئەششەھىيدۇ-- ھەممىنى كۆرۈپ تۇرغۇچى ئاللاھ
52. ئەلھەققۇ-- مەۋجۇدلۇقى شەكسىز، ئەزەلدىنلا مەۋجۇد ئاللاھ
53. ئەلۋەكىيلۇ-- ۋەكىل بولغۇچى ئاللاھ
54. ئەلقەۋىييۇ-- كۈچ-قۇۋۋەتتە يۈكسەك، قۇدرەتلىك ئاللاھ
55. ئەلمەتىينۇ-- بەك مۇستەھكەم ئاللاھ
56. ئەلۋەلىييۇ-- بەك يېقىن، ئىگىدارچىلىق قىلغۇچى ئاللاھ
57. ئەلھەمىيدۇ-- مەدھىيەگە لايىق ئاللاھ
58. ئەلمۇھسىيۇ-- بارلىق شەيئىلەر سانىنى مۇكەممەل ئىگەللىگۈچى ئاللاھ
59. ئەلمۇبدىئۇ-- يوقتىن بار قىلغۇچى، ۋۇجۇدقا كەلتۈرگۈچى ئاللاھ
60. ئەلمۇئىيدۇ-- قايتا ئەسلىگە كەلتۈرگۈچى ئاللاھ
61. ئەلمۇھيىيۇ-- تىرىدۈرگۈچى ئاللاھ
62. ئەلمۇمىيتۇ-- جاننى ئالغۇچى ئاللاھ
63. ئەلھەييۇ-- مەڭگۈ ھايات ئاللاھ
64. ئەلقەييۇۋمۇ-- بارلىق مەخلۇقاتنى ئىدارە قىلىپ تۇرغۇچى، بارلىققا كەلتۈرگۈچى ئاللاھ
65. ئەلۋاجىدۇ-- تاپقۇچى ئاللاھ
66. ئەلماجىدۇ- ئالىيجاناب، ئۇلۇغ ئاللاھ
67. ئەلۋاھىدۇ-- يەككە-يىگانە ئاللاھ
68. ئەسسەمەدۇ-- بىھاجەت ئاللاھ
69. ئەلقادىرۇ-- ھەممىگە قادىر، كۈچى يەتكۈچى ئاللاھ
70. ئەلمۇقتەدىرۇ-- ناھايىتى كۈچلۈك، قۇدرەت ئىگىسى ئاللاھ
71. ئەلمۇقەددىمۇ-- ئىلگىرى قىلغۇچى ئاللاھ
72. ئەلمۇئەخخىرۇ-- كېچىكتۈرگۈچى ئاللاھ
73. ئەلئەۋۋەلۇ-- ئەڭ ئەۋۋەل ئاللاھ
74. ئەلئاخىرۇ-- مەڭگۈ مەۋجۇد ئاللاھ
75. ئەززاھىرۇ-- ئاشكارا بولغۇچى ئاللاھ
76. ئەلباتىنۇ-- مەخپى بولغان ئاللاھ
77. ئەلۋالىيۇ-- ئىگە بولغۇچى ئاللاھ
78. ئەلمۇتەئالۇ-- بۈيۈك ئاللاھ
79. ئەلبەررۇ-- ياخشىلىق قىلغۇچى ئاللاھ
80. ئەتتەۋۋابۇ-- تەۋبىنى بەك قوبۇل قىلغۇچى ئاللاھ
81. ئەلمۇنتەقىمۇ-- ئىنتىقام ئالغۇچى ئاللاھ
82. ئەلئەفۇۋۋۇ- كەچۈرۈم قىلغۇچى ئاللاھ
83. ئەررەئۇۋفۇ-- كۆيۈمچان ئاللاھ
84. مالىكۇلمۇلكى-- شاھلارنىڭ شاھى ئاللاھ
85. زۇلجەلالى ۋەلئىكرامى-- ئۇلۇغلۇق، بۈيۈكلۈك ئىگىسى ئاللاھ
86. ئەلمۇقسىتۇ-- ئادىل، ھەققانەتچى ئاللاھ
87. ئەلجامىئۇ-- جۇغلىغۇچى ئاللاھ
88. ئەلغەنىييۇ-- بەك باي ئاللاھ
89. ئەلمۇغنىيۇ-- باي قىلغۇچى ئاللاھ
90. ئەلمانىئۇ-- توسقۇچى ئاللاھ
91. ئەززاررۇ-- دۈشمەنلىرىگە ئازاب-ئوقۇبەت يەتكۈزگۈچى ئاللاھ
92. ئەننافىئۇ-- پايدا يەتكۈزگۈچى ئاللاھ
93. ئەننۇۋرۇ-- نۇرلۇق، ئۆزلۈكىدىن ئاشكارا بولغۇچى ۋە ئۆزگىلەرنى ئاشكارا قىلغۇچى ئاللاھ
94. ئەلھادىيۇ-- ھىدايەت قىلغۇچى ئاللاھ
95. ئەلبەدىيئۇ-- ئۆرنەكسىز، يوقتىن بار قىلغۇچى ئاللاھ
96. ئەلباقىيۇ-- مەڭگۈ باقىي ئاللاھ
97. ئەلۋارىسۇ-- يوقالماس ۋارىس ئاللاھ
98. ئەررەشىيدۇ-- توغرا يولغا يېتەكلىگۈچى ئاللاھ
99. ئەسسەبۇۋرۇ-- ناھايىتى سەۋرچان ئاللاھ
مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام مۇنداق دېگەن:
«ئاللاھنىڭ 99 ئىسىم-سۈپىتى بار. كىمكى(مەنىسىنى چۈشىنىپ) يادقا ئالسا، جەننەتكە كىرىدۇ.»
(مەنبە:«99 ئىسىمنىڭ ئىزاھاتى».شىنجاڭ خەلق نەشرىياتى.2002-يىل 10-ئاي نەشرى.
تورغا تەييارلىغۇچى: كەتمەنباي)
&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&
تولۇق ئوقۇش
«Allahning 99 isim-süpiti bar. Kimki(menisini chüshünüp) Yadqa alsa, jennetke kiridu.»
Allahning 99 ismi we uning menisi
Ismi: -------- menisi:
1.Ellahu-- heqiqiy ilah
2.Errahmanu-- cheksiz köyün'güchi allah
3.Errehiymu-- axirette köyün'güchi allah
4.Elmeliku-- pütkül shey'ilerning xojayini allah
5.Elquddusu-- barliq nuqsandin pak allah
6.Essalamu-- möminlerge xatirjemlik salametlik béghishlighuchi allah
7.Elmuminu-- xatirjem qilghuchi allah
8.Elmuheyminu-- barliq shey'ilerni küzitip turghuchi ellah
9.El'eziyzu-- küchlük, ghalip allah
10.Eljebbaru-- qehr-ghezep qilghuchi allah
11.Elmutekebbiru-- büyüklükte yigane ulugh allah
12.Elxaliqu-- hemmini yaratquchi allah
13.Elbariu--yoqluqtin peyda qilghuchi allah
14.Elmusewwiru-- hemme nersige süret-shekil bergüchi allah
15.Elgheffaru-- kechürüm qilghuchi allah
16.Elqehharu-- hemme shey'ini tizginlep turghuchi allah
17.Elwehhabu-- köplep bergüchi allah
18.Errezzaqu-- köplep risqi bergüchi allah
19.Elfettahu-- heqliq bilen höküm qilghuchi, achquchi allah
20.El'eliymu-- hemmini bilip turghuchi allah
21.Elqabizu-- yighquchi allah
22.Elbasitu-- yayghuchi, séxi allah
23.Elxafizu- chökürgüchi, pes qilghuchi allah
24.Errafiu-- yuquri kötürgüchi allah
25.Elmuizzu-- eziz qilghuchi allah
26.Elmuzillu-- xar qilghuchi allah
27.Essemiy'u-- hemmini anglighuchi allah
28.Elbesiyru-- hemmini körgüchi allah
29.Elhekemu-- hel qilghuch höküm qilghuchi allah
30.El'edlu-- kamil adalet igisi allah
31.Elletiyfu-- köyün'güchi, mulayim allah
32.Elxebiyru-- hemmidin xewerdar allah
33.Elheliymu-- mulayim, asrighuchi allah
34.El'eziymu-- büyük, katta allah
35.Elghefuwru-- kechürgüchi allah
36.Eshshekuwru-- köp merhemmet qilghuchi allah
37.El'eliyyu-- aliy allah
38.Elkebiyru-- shanu-shewkiti büyük allah
39.Elhefiyzu-- muhapizet qilghuchi allah
40.Elmuqiytu- qudretlik, hemmige küchi yetküchi allah
41.Elhesiybu-- hemmi nersige kupaye, hisab alghuchi allah
42.Eljeliylu-- nahayiti katta süpetke ige allah
43.Elkeriymu-- nahayiti aliyjanab, séxi allah
44.Erreqiybu-- közitip turghuchi allah
45.Elmujiybu-- ijabet qilghuchi allah
46.Elwasiu-- merhimiti keng allah
47.Elhekiymu-- hékmet bilen ish qilghuchi allah
48.Elweduwdu-- dost tutquchi allah
49.Elmejiydu-- bek ulugh allah
50.Elbaisu-- qozghighuchi allah
51.Eshshehiydu-- hemmini körüp turghuchi allah
52.Elheqqu-- mewjutluqi sheksiz, ezeldinla mewjut allah
53.Elwekiylu-- wekil bolghuchi allah
54.Elqewiyyu-- küch-quwwette yüksek, qudretlik allah
55.Elmetiynu-- bek mustehkem allah
56.Elweliyyu-- bek yéqin, igidarchiliq qilghuchi allah
57.Elhemiydu-- medhiyege layiq allah
58.Elmuhsiyu-- barliq shey'iler sanini mukemmel igelligüchi allah
59.Elmubdiu-- yoqtin bar qilghuchi, wujudqa keltürgüchi allah
60.Elmuiydu-- qayta eslige keltürgüchi allah
61.Elmuhyiyu-- tiridürgüchi allah
62.Elmumiytu-- janni alghuchi allah
63.Elheyyu-- menggü hayat allah
64.Elqeyyuwmu-- barliq mexluqatni idare qilip turghuchi, barliqqa keltürgüchi allah
65.Elwajidu-- tapquchi allah
66.Elmajidu- aliyjanab, ulugh allah
67.Elwahidu-- yekke-yigane allah
68.Essemedu-- bihajet allah
69.Elqadiru-- hemmige qadir, küchi yetküchi allah
70.Elmuqtediru-- nahayiti küchlük, qudret igisi allah
71.Elmuqeddimu-- ilgiri qilghuchi allah
72.Elmuexxiru-- kéchiktürgüchi allah
73.El'ewwelu-- eng ewwel allah
74.El'axiru-- menggü mewjut allah
75.Ezzahiru-- ashkara bolghuchi allah
76.Elbatinu-- mexpi bolghan allah
77.Elwaliyu-- ige bolghuchi allah
78.Elmutealu-- büyük allah
79.Elberru-- yaxshiliq qilghuchi allah
80.Ettewwabu-- tewbini bek qobul qilghuchi allah
81.Elmunteqimu-- intiqam alghuchi allah
82.El'efuwwu- kechürüm qilghuchi allah
83.Erreuwfu-- köyümchan allah
84.Malikulmulki-- shahlarning shahi allah
85.Zuljelali wel'ikrami-- ulughluq, büyüklük igisi allah
86.Elmuqsitu-- adil, heqqanetchi allah
87.Eljamiu-- jughlighuchi allah
88.Elgheniyyu-- bek bay allah
89.Elmughniyu-- bay qilghuchi allah
90.Elmaniu-- tosquchi allah
91.Ezzarru-- düshmenlirige azab-oqubet yetküzgüchi allah
92.Ennafiu-- payda yetküzgüchi allah
93.Ennuwru-- nurluq, özlükidin ashkare bolghuchi we özgilerni ashkare qilghuchi allah
94.Elhadiyu-- hidayet qilghuchi allah
95.Elbediy'u-- örneksiz, yoqtin bar qilghuchi allah
96.Elbaqiyu-- menggü baqiy allah
97.Elwarisu-- yoqalmas waris allah
98.Erreshiydu-- toghra yolgha yétekligüchi allah
99.Essebuwru-- nahayiti sewrchan allah
Muhemmed eleyhissalam mundaq digen:
«Allahning 99 isim-süpiti bar. Kimki(menisini chüshünüp) Yadqa alsa, jennetke kiridu.»
(Menbe:«99 isimning izahati».Shinjang xelq neshriyati.2002-Yil 10-ay neshri. torgha teyyarlighuchi: ketmenbay)
&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&
ئاللاھنىڭ 99 ئىسمى ۋە ئۇنىڭ مەنىسى
ئىسمى: -------- مەنىسى:
1.ئەللاھۇ-- ھەقىقىي ئىلاھ
2. ئەرراھمانۇ-- چەكسىز كۆيۈنگۈچى ئاللاھ
3. ئەررەھىيمۇ-- ئاخىرەتتە كۆيۈنگۈچى ئاللاھ
4. ئەلمەلىكۇ-- پۈتكۈل شەيئىلەرنىڭ خوجايىنى ئاللاھ
5. ئەلقۇددۇسۇ-- بارلىق نۇقساندىن پاك ئاللاھ
6. ئەسسالامۇئەلەيكۇم-- مۆمىنلەرگە خاتىرجەملىك، سالامەتلىك بېغىشلىغۇچى ئاللاھ
7. ئەلمۇمىنۇ-- خاتىرجەم قىلغۇچى ئاللاھ
8. ئەلمۇھەيمىنۇ-- بارلىق شەيئىلەرنى كۆزىتىپ تۇرغۇچى ئەللاھ
9. ئەلئەزىيزۇ-- كۈچلۈك، غالىپ ئاللاھ
10. ئەلجەببارۇ-- قەھر-غەزەپ قىلغۇچى ئاللاھ
11. ئەلمۇتەكەببىرۇ-- بۈيۈكلۈكتە يېگانە ئۇلۇغ ئاللاھ
12. ئەلخالىقۇ-- ھەممىنى ياراتقۇچى ئاللاھ
13. ئەلبارىئۇ--يوقلۇقتىن پەيدا قىلغۇچى ئاللاھ
14. ئەلمۇسەۋۋىرۇ-- ھەممە نەرسىگە سۈرەت-شەكىل بەرگۈچى ئاللاھ
15.ئەلغەففارۇ-- كەچۈرۈم قىلغۇچى ئاللاھ
16. ئەلقەھھارۇ-- ھەممە شەيئىنى تىزگىنلەپ تۇرغۇچى ئاللاھ
17. ئەلۋەھھابۇ-- كۆپلەپ بەرگۈچى ئاللاھ
18. ئەررەززاقۇ-- كۆپلەپ رىزقى بەرگۈچى ئاللاھ
19. ئەلفەتتاھۇ-- ھەقلىق بىلەن ھۆكۈم قىلغۇچى، ئاچقۇچى ئاللاھ
20. ئەلئەلىيمۇ-- ھەممىنى بىلىپ تۇرغۇچى ئاللاھ
21. ئەلقابىزۇ-- يىغقۇچى ئاللاھ
22. ئەلباسىتۇ-- يايغۇچى، سېخى ئاللاھ
23. ئەلخافىزۇ- چۆكۈرگۈچى، پەس قىلغۇچى ئاللاھ
24. ئەررافىئۇ-- يۇقىرى كۆتۈرگۈچى ئاللاھ
25. ئەلمۇئىززۇ-- ئەزىز قىلغۇچى ئاللاھ
26. ئەلمۇزىللۇ-- خار قىلغۇچى ئاللاھ
27. ئەسسەمىيئۇ-- ھەممىنى ئاڭلىغۇچى ئاللاھ
28. ئەلبەسىيرۇ-- ھەممىنى كۆرگۈچى ئاللاھ
29. ئەلھەكەمۇ-- ھەل قىلغۇچ ھۆكۈم قىلغۇچى ئاللاھ
30. ئەلئەدلۇ-- كامىل ئادالەت ئىگىسى ئاللاھ
31. ئەللەتىيفۇ-- كۆيۈنگۈچى، مۇلايىم ئاللاھ
32. ئەلخەبىيرۇ-- ھەممىدىن خەۋەردار ئاللاھ
33. ئەلھەلىيمۇ-- مۇلايىم، ئاسرىغۇچى ئاللاھ
34. ئەلئەزىيمۇ-- بۈيۈك، كاتتا ئاللاھ
35. ئەلغەفۇۋرۇ-- كەچۈرگۈچى ئاللاھ
36. ئەششەكۇۋرۇ-- كۆپ مەرھەمەت قىلغۇچى ئاللاھ
37. ئەلئەلىييۇ-- ئالىي ئاللاھ
38. ئەلكەبىيرۇ-- شانۇ-شەۋكىتى بۈيۈك ئاللاھ
39. ئەلھەفىيزۇ-- مۇھاپىزەت قىلغۇچى ئاللاھ
40. ئەلمۇقىيتۇ- قۇدرەتلىك، ھەممىگە كۈچى يەتكۈچى ئاللاھ
41. ئەلھەسىيبۇ-- ھەممى نەرسىگە كۇپايە، ھېساب ئالغۇچى ئاللاھ
42. ئەلجەلىيلۇ-- ناھايىتى كاتتا سۈپەتكە ئىگە ئاللاھ
43. ئەلكەرىيمۇ-- ناھايىتى ئالىيجاناب، سېخى ئاللاھ
44. ئەررەقىيبۇ-- كۆزىتىپ تۇرغۇچى ئاللاھ
45. ئەلمۇجىيبۇ-- ئىجابەت قىلغۇچى ئاللاھ
46. ئەلۋاسىئۇ-- مەرھەمىتى كەڭ ئاللاھ
47. ئەلھەكىيمۇ-- ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچى ئاللاھ
48. ئەلۋەدۇۋدۇ-- دوست تۇتقۇچى ئاللاھ
49. ئەلمەجىيدۇ-- بەك ئۇلۇغ ئاللاھ
50. ئەلبائىسۇ-- قوزغىغۇچى ئاللاھ
51. ئەششەھىيدۇ-- ھەممىنى كۆرۈپ تۇرغۇچى ئاللاھ
52. ئەلھەققۇ-- مەۋجۇدلۇقى شەكسىز، ئەزەلدىنلا مەۋجۇد ئاللاھ
53. ئەلۋەكىيلۇ-- ۋەكىل بولغۇچى ئاللاھ
54. ئەلقەۋىييۇ-- كۈچ-قۇۋۋەتتە يۈكسەك، قۇدرەتلىك ئاللاھ
55. ئەلمەتىينۇ-- بەك مۇستەھكەم ئاللاھ
56. ئەلۋەلىييۇ-- بەك يېقىن، ئىگىدارچىلىق قىلغۇچى ئاللاھ
57. ئەلھەمىيدۇ-- مەدھىيەگە لايىق ئاللاھ
58. ئەلمۇھسىيۇ-- بارلىق شەيئىلەر سانىنى مۇكەممەل ئىگەللىگۈچى ئاللاھ
59. ئەلمۇبدىئۇ-- يوقتىن بار قىلغۇچى، ۋۇجۇدقا كەلتۈرگۈچى ئاللاھ
60. ئەلمۇئىيدۇ-- قايتا ئەسلىگە كەلتۈرگۈچى ئاللاھ
61. ئەلمۇھيىيۇ-- تىرىدۈرگۈچى ئاللاھ
62. ئەلمۇمىيتۇ-- جاننى ئالغۇچى ئاللاھ
63. ئەلھەييۇ-- مەڭگۈ ھايات ئاللاھ
64. ئەلقەييۇۋمۇ-- بارلىق مەخلۇقاتنى ئىدارە قىلىپ تۇرغۇچى، بارلىققا كەلتۈرگۈچى ئاللاھ
65. ئەلۋاجىدۇ-- تاپقۇچى ئاللاھ
66. ئەلماجىدۇ- ئالىيجاناب، ئۇلۇغ ئاللاھ
67. ئەلۋاھىدۇ-- يەككە-يىگانە ئاللاھ
68. ئەسسەمەدۇ-- بىھاجەت ئاللاھ
69. ئەلقادىرۇ-- ھەممىگە قادىر، كۈچى يەتكۈچى ئاللاھ
70. ئەلمۇقتەدىرۇ-- ناھايىتى كۈچلۈك، قۇدرەت ئىگىسى ئاللاھ
71. ئەلمۇقەددىمۇ-- ئىلگىرى قىلغۇچى ئاللاھ
72. ئەلمۇئەخخىرۇ-- كېچىكتۈرگۈچى ئاللاھ
73. ئەلئەۋۋەلۇ-- ئەڭ ئەۋۋەل ئاللاھ
74. ئەلئاخىرۇ-- مەڭگۈ مەۋجۇد ئاللاھ
75. ئەززاھىرۇ-- ئاشكارا بولغۇچى ئاللاھ
76. ئەلباتىنۇ-- مەخپى بولغان ئاللاھ
77. ئەلۋالىيۇ-- ئىگە بولغۇچى ئاللاھ
78. ئەلمۇتەئالۇ-- بۈيۈك ئاللاھ
79. ئەلبەررۇ-- ياخشىلىق قىلغۇچى ئاللاھ
80. ئەتتەۋۋابۇ-- تەۋبىنى بەك قوبۇل قىلغۇچى ئاللاھ
81. ئەلمۇنتەقىمۇ-- ئىنتىقام ئالغۇچى ئاللاھ
82. ئەلئەفۇۋۋۇ- كەچۈرۈم قىلغۇچى ئاللاھ
83. ئەررەئۇۋفۇ-- كۆيۈمچان ئاللاھ
84. مالىكۇلمۇلكى-- شاھلارنىڭ شاھى ئاللاھ
85. زۇلجەلالى ۋەلئىكرامى-- ئۇلۇغلۇق، بۈيۈكلۈك ئىگىسى ئاللاھ
86. ئەلمۇقسىتۇ-- ئادىل، ھەققانەتچى ئاللاھ
87. ئەلجامىئۇ-- جۇغلىغۇچى ئاللاھ
88. ئەلغەنىييۇ-- بەك باي ئاللاھ
89. ئەلمۇغنىيۇ-- باي قىلغۇچى ئاللاھ
90. ئەلمانىئۇ-- توسقۇچى ئاللاھ
91. ئەززاررۇ-- دۈشمەنلىرىگە ئازاب-ئوقۇبەت يەتكۈزگۈچى ئاللاھ
92. ئەننافىئۇ-- پايدا يەتكۈزگۈچى ئاللاھ
93. ئەننۇۋرۇ-- نۇرلۇق، ئۆزلۈكىدىن ئاشكارا بولغۇچى ۋە ئۆزگىلەرنى ئاشكارا قىلغۇچى ئاللاھ
94. ئەلھادىيۇ-- ھىدايەت قىلغۇچى ئاللاھ
95. ئەلبەدىيئۇ-- ئۆرنەكسىز، يوقتىن بار قىلغۇچى ئاللاھ
96. ئەلباقىيۇ-- مەڭگۈ باقىي ئاللاھ
97. ئەلۋارىسۇ-- يوقالماس ۋارىس ئاللاھ
98. ئەررەشىيدۇ-- توغرا يولغا يېتەكلىگۈچى ئاللاھ
99. ئەسسەبۇۋرۇ-- ناھايىتى سەۋرچان ئاللاھ
مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام مۇنداق دېگەن:
«ئاللاھنىڭ 99 ئىسىم-سۈپىتى بار. كىمكى(مەنىسىنى چۈشىنىپ) يادقا ئالسا، جەننەتكە كىرىدۇ.»
(مەنبە:«99 ئىسىمنىڭ ئىزاھاتى».شىنجاڭ خەلق نەشرىياتى.2002-يىل 10-ئاي نەشرى.
تورغا تەييارلىغۇچى: كەتمەنباي)
&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&
تولۇق ئوقۇش
2008年12月15日星期一
Qelemning roli we mahiyiti
Qelem bolmighan bolsa ilgiriki ümmetlerning xewerliri bizlerge yetmigen bolatti. Hazirqilar ilgirikilerning yolini bilmigen bolatti, insanni heyran qalduridighan mudhish tereqqiyatlarmu yüz bermigen bolatti.
Qelemning roli we mahiyiti
2008 - Yili 10 - ayning 31 - künidiki jüme xutbisining qisqiche terjimisi:
Imam allah taalagha hemdu -sana, peyghember eleyhissalamgha durutlar oqup bolghandin kéyin, heremde jüme namizi üchün yighilghan yüzminglarche musulmanlargha:
«Hayatida mektep körmigen peyghemberge, allah nazil qilghan ‹qur'an kerim›ning tünji ayitide oqushqa teshebbus qilghan we ilim öginishte qelemning rolining neqeder muhimliqini bildürgen» dégen mezmunda töwendiki tewsiyelerni qildi:
I musulmanlar! allahdin qorqunglar!
Ashkara - mexpi hallarda teqwadarliq qilinglar!
Teqwadarliq insanni dunya - axirette bext-saadetke érishtüridu.
Allah buyrighan ishlargha aldirash, allah tosqan ishlardin yiraq bolush
-- Heqiqiy teqwadarliqtur.
Allah taala islam ümmitige muhemmed eleyhissalamdin ibaret hayatida mektep körmigen, allah we uning kitabigha iman keltürgen bir peyghemberni német qilip ewetti. Bu ummiy peyghemberning ummiyliqi héchqachan uning heqiqiy peyghemberlikige tosalghu bolmidi. Belki allah ene shu ummiy peyghemberge ‹allahning ismi bilen oqu› dégen ayetni nazil qilish arqiliq insaniyetni oqushqa teshebbus qildi.
Allahtin tünji nazil bolghan «eleq» sürisi bolup «oqu» dégen buyruq bilen bashlidi.
Allah eleq sürisining béshida mundaq dédi:
«Yaratqan perwerdigaringning ismi bilen oqughin [1].
U insanni lexte qandin yaratti [2].
Oqughin, perwerdigaring eng keremliktur [3].
U qelem bilen (xet yézishni) ögetti [4].
Insan'gha bilmigen nersilerni bildürdi [5].»
eleq s ürisining (1- 5) ayitigiche.
Allah bilen qesemki, bu peyghember oqumighan ummiy peyghember bolushigha qarimay barliq insaniyetni oqush, yézishqa buyridi. Némishqa undaq buyrimisun! ene shu peyghember qelemning qudritining neqeder muhimliqini hés qilghan tursa.
Allah «qur'an kerim»de qolimizdiki ene shu addi qelem bilen qesem qilip mundaq dégen:
«Nun. Qelem bilen we ular yazghan nersiler bilen qesemki [1],
(i muhemmed!) sen perwerdigaringning némiti bilen, (mushriklar éytqandek) mejnun emessen [2].»
s ürenunning (1-2) ayeti.
Allah héchqachan addiy nersiler bilen qesem qilmaydu.
Qelemmu allah yaratqan mexluqlardindur.
Peyghember eleyhissalamning bir hediside kélishiche:
Allah dunyada tünji yaratqan nerse qelem ikenlikini bayan qilidu.
Qelem insanning hayatidila emes dunyaning burulushida hel qilghuch amil bolmighan bolsa idi qelem bilen qesem qilmighan bolatti.
Qelem insanlarning nutuqchisi, pasahetlik sözchisi, nesihetchisi hemde tesellichisidur.
Qelem arqiliq döletler bashqurulidu. Memliketler idare qilinidu,
Qelem bolsa meqsetni chüshendürüshning wastsiz qorali, tilning terjimanidur.
Qelem bilen xet yézishning özi insan üchün shereptur. Payda yetküzidighan maldur.
Ilim igisi padishahlar maqamigha yételeydu, qelem arqiliq ilim menggü saqlinip qalidu. Insanlarning huquqi saqlinip qalidu.
Qelem bolmighan bolsa ilgiriki ümmetlerning xewerliri bizlerge yetmigen bolatti. Hazirqilar ilgirikilerning yolini bilmigen bolatti, insanni heyran qalduridighan mudhish tereqqiyatlarmu yüz bermigen bolatti.
Seid ibni as reziyellahu enhu mundaq dégen:
Xet yazalmaydighan ademning ong qoli bilen chep qolining perqi yoq.
Mein ibni zayide mundaq dégenidi:
Xet yézishni bilmeydighan qolning put bilen héch perqi yoqtur.
Musulmanlar qelem bilen pexirlinidu.
Köpligen kishiler qelemning rolini qilichtinmu ewzel körgen.
Qelemni küylep alimlar, shairlar maqale shéirlarni ilan qilishqan. Alimlarning qelemliri yiraqtin - yéqindin qilich qorqitalmighan düshmenni qorqutqan.
Heqiqi alimlarning qelemliri islam ümmiti üchün yaxshiliq élip kelgen, nesihet qilghan, höküm bayan qilghan, yaxshiliqqa buyrup yamanliqtin tosqan, edebiyat, shéiriyette insaniyetni yoqatmighan.
Alimlarning qelemliri sétilmiliqni bilmigen, hayasizliqqa yol achmighan, altun tilla aldida bash egmigen.
Qelemning rastchil - semimiyliki yazghuchining eqli we neqeder sapliqini belgileydu.
Qelem insan üchün ghéribliqta hemra bolidu, eqilge eqil qoshidu.
Kimki qelimi arqiliq uruq térisa uning méwisini üzüp yeydu.
Mes'uliyetchanliq bilen yazghan qelem bilen ghaye nishansiz yazghan qelemning elwette perqi bardur.
Qelem igisi allahning aldida yazghan herbir herpi üchün hésab bérishke mejburdur.
Qelem herbir musulman üchün nesihettur,
Meydan menbesi bolushni teqezza qilidu, eger qelem öz rolini jari qilduralmaydighan bolup qalghanda yézishtin toxtishi kérek.
Qelemdek özide zitliqni saqlaydighan yene bir nerse bolmisa kérek. Hidayet tapqan aqilning qolida bolsa yaxshiliqqa sewep bolidu, nachar qolgha ötkende yette bashliq chayan'gha özgiridu.
Bügünki künde musulmanlar heqiqetni yazidighan, saghlam, semimiy qelemge ajayip muhtajdur.
Qelem insan üchün allah teripidin bérilgen amanettur.
Emma insan uni öz jayigha ishletmestin amanetke xiyanet qilsa özige-özi zulum qilghan bolidu.
Qelem tutquchi allahning buyruqini birinchi orunda qoyush bilen adalet, heqqaniyetni özige miyzan qilishi, zulum, tengsizlik, mustebitliqqa qarshi turushi kérek.
Qelem igisi öz kespidin halqimasliqi kérek, muxbir, yazghuchi mufti boluwalmasliqi, edebiyatchi doxtur boluwalmasliqi kérek.
Insanni yüzi bilen otqa tashlaydighan nersilerdin biri uning tili bolsa, qelimi néme bolmaqchidi!?
Allah bizlerni heqiqet üchün qelem tutqanlardin qilsun!
Qelem arqiliq toghra yolgha mesh'el tutqanlar qatarida qilsun! amin!.
Démekki; Qelem bilen xizmet qiliwatqan insanlarning ümmet aldida mes'uliyitining éghir ikenliki, qaysi jem'iyette bolishidin qet'i nezer heqiqetni yaqilash intayin muhim bolup, insan qelimi arqiliqmu dinige, millitige, wetinige cheksiz paydiliq xizmetlerni qilalishini bilip yételeymiz.
menbe: http://www.islamhouse.com/p/184222
&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&
قەلەمنىڭ رولى ۋە ماھىيىتى
2008 - يىلى 10 - ئاينىڭ 31 - كۈنىدىكى جۈمە خۇتبىسىنىڭ قىسقىچە تەرجىمىسى:
ئىمام ئاللاھ تائالاغا ھەمدۇ -سانا، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا دۇرۇتلار ئوقۇپ بولغاندىن كېيىن، ھەرەمدە جۈمە نامىزى ئۈچۈن يىغىلغان يۈزمىڭلارچە مۇسۇلمانلارغا:
«ھاياتىدا مەكتەپ كۆرمىگەن پەيغەمبەرگە، ئاللاھ نازىل قىلغان ‹قۇرئان كەرىم›نىڭ تۇنجى ئايىتىدە ئوقۇشقا تەشەببۇس قىلغان ۋە ئىلىم ئۆگىنىشتە قەلەمنىڭ رولىنىڭ نەقەدەر مۇھىملىقىنى بىلدۈرگەن» دېگەن مەزمۇندا تۆۋەندىكى تەۋسىيەلەرنى قىلدى:
ئى مۇسۇلمانلار! ئاللاھدىن قورقۇڭلار!
ئاشكارا - مەخپى ھاللاردا تەقۋادارلىق قىلىڭلار!
تەقۋادارلىق ئىنساننى دۇنيا - ئاخىرەتتە بەخت-سائادەتكە ئېرىشتۈرىدۇ.
ئاللاھ بۇيرىغان ئىشلارغا ئالدىراش، ئاللاھ توسقان ئىشلاردىن يىراق بولۇش
-- ھەقىقىي تەقۋادارلىقتۇر.
ئاللاھ تائالا ئىسلام ئۈممىتىگە مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامدىن ئىبارەت ھاياتىدا مەكتەپ كۆرمىگەن، ئاللاھ ۋە ئۇنىڭ كىتابىغا ئىمان كەلتۈرگەن بىر پەيغەمبەرنى نېمەت قىلىپ ئەۋەتتى. بۇ ئۇممىي پەيغەمبەرنىڭ ئۇممىيلىقى ھېچقاچان ئۇنىڭ ھەقىقىي پەيغەمبەرلىكىگە توسالغۇ بولمىدى. بەلكى ئاللاھ ئەنە شۇ ئۇممىي پەيغەمبەرگە ‹ئاللاھنىڭ ئىسمى بىلەن ئوقۇ› دېگەن ئايەتنى نازىل قىلىش ئارقىلىق ئىنسانىيەتنى ئوقۇشقا تەشەببۇس قىلدى.
ئاللاھتىن تۇنجى نازىل بولغان «ئەلەق» سۈرىسى بولۇپ «ئوقۇ» دېگەن بۇيرۇق بىلەن باشلىدى.
ئاللاھ ئەلەق سۈرىسىنىڭ بېشىدا مۇنداق دېدى:
«ياراتقان پەرۋەردىگارىڭنىڭ ئىسمى بىلەن ئوقۇغىن [1].
ئۇ ئىنساننى لەختە قاندىن ياراتتى [2].
ئوقۇغىن، پەرۋەردىگارىڭ ئەڭ كەرەملىكتۇر [3].
ئۇ قەلەم بىلەن (خەت يېزىشنى) ئۆگەتتى [4].
ئىنسانغا بىلمىگەن نەرسىلەرنى بىلدۈردى [5].»
نىڭ (1- 5) ئايىتىگىچە.
ئاللاھ بىلەن قەسەمكى، بۇ پەيغەمبەر ئوقۇمىغان ئۇممىي پەيغەمبەر بولۇشىغا قارىماي بارلىق ئىنسانىيەتنى ئوقۇش، يېزىشقا بۇيرۇدى. نېمىشقا ئۇنداق بۇيرىمىسۇن! ئەنە شۇ پەيغەمبەر قەلەمنىڭ قۇدرىتىنىڭ نەقەدەر مۇھىملىقىنى ھېس قىلغان تۇرسا.
ئاللاھ «قۇرئان كەرىم»دە قولىمىزدىكى ئەنە شۇ ئاددىي قەلەم بىلەن قەسەم قىلىپ مۇنداق دېگەن:
«نۇن. قەلەم بىلەن ۋە ئۇلار يازغان نەرسىلەر بىلەن قەسەمكى [1]،
(ئى مۇھەممەد!) سەن پەرۋەردىگارىڭنىڭ نېمىتى بىلەن، (مۇشرىكلار ئېيتقاندەك) مەجنۇن ئەمەسسەن [2].»
سۈرە نۇن (1-2) ئايەت.
ئاللاھ ھېچقاچان ئاددىي نەرسىلەر بىلەن قەسەم قىلمايدۇ.
قەلەممۇ ئاللاھ ياراتقان مەخلۇقلاردىندۇر.
پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ بىر ھەدىسىدە كېلىشىچە:
ئاللاھ دۇنيادا تۇنجى ياراتقان نەرسە قەلەم ئىكەنلىكىنى بايان قىلىدۇ.
قەلەم ئىنساننىڭ ھاياتىدىلا ئەمەس دۇنيانىڭ بۇرۇلۇشىدا ھەل قىلغۇچ ئامىل بولمىغان بولسا ئىدى قەلەم بىلەن قەسەم قىلمىغان بولاتتى.
قەلەم ئىنسانلارنىڭ نۇتۇقچىسى، پاساھەتلىك سۆزچىسى، نەسىھەتچىسى ھەمدە تەسەللىچىسىدۇر.
قەلەم ئارقىلىق دۆلەتلەر باشقۇرۇلىدۇ. مەملىكەتلەر ئىدارە قىلىنىدۇ،
قەلەم بولسا مەقسەتنى چۈشەندۈرۈشنىڭ ۋاستسىز قورالى، تىلنىڭ تەرجىمانىدۇر.
قەلەم بىلەن خەت يېزىشنىڭ ئۆزى ئىنسان ئۈچۈن شەرەپتۇر. پايدا يەتكۈزىدىغان مالدۇر.
ئىلىم ئىگىسى پادىشاھلار ماقامىغا يېتەلەيدۇ، قەلەم ئارقىلىق ئىلىم مەڭگۈ ساقلىنىپ قالىدۇ. ئىنسانلارنىڭ ھوقۇقى ساقلىنىپ قالىدۇ.
قەلەم بولمىغان بولسا ئىلگىرىكى ئۈممەتلەرنىڭ خەۋەرلىرى بىزلەرگە يەتمىگەن بولاتتى. ھازىرقىلار ئىلگىرىكىلەرنىڭ يولىنى بىلمىگەن بولاتتى، ئىنساننى ھەيران قالدۇرىدىغان مۇدھىش تەرەققىياتلارمۇ يۈز بەرمىگەن بولاتتى.
سەئىد ئىبنى ئاس رەزىيەللاھۇ ئەنھۇ مۇنداق دېگەن:
خەت يازالمايدىغان ئادەمنىڭ ئوڭ قولى بىلەن چەپ قولىنىڭ پەرقى يوق.
مەئىن ئىبنى زايىدە مۇنداق دېگەنىدى:
خەت يېزىشنى بىلمەيدىغان قولنىڭ پۇت بىلەن ھېچ پەرقى يوقتۇر.
مۇسۇلمانلار قەلەم بىلەن پەخىرلىنىدۇ.
كۆپلىگەن كىشىلەر قەلەمنىڭ رولىنى قىلىچتىنمۇ ئەۋزەل كۆرگەن.
قەلەمنى كۈيلەپ ئالىملار، شائىرلار ماقالە شېئىرلارنى ئېلان قىلىشقان. ئالىملارنىڭ قەلەملىرى يىراقتىن - يېقىندىن قىلىچ قورقىتالمىغان دۈشمەننى قورقۇتقان.
ھەقىقىي ئالىملارنىڭ قەلەملىرى ئىسلام ئۈممىتى ئۈچۈن ياخشىلىق ئېلىپ كەلگەن، نەسىھەت قىلغان، ھۆكۈم بايان قىلغان، ياخشىلىققا بۇيرۇپ يامانلىقتىن توسقان، ئەدەبىيات، شېئىرىيەتتە ئىنسانىيەتنى يوقاتمىغان.
ئالىملارنىڭ قەلەملىرى سېتىلمىلىقنى بىلمىگەن، ھاياسىزلىققا يول ئاچمىغان، ئالتۇن تىللا ئالدىدا باش ئەگمىگەن.
قەلەمنىڭ راستچىل - سەمىمىيلىكى يازغۇچىنىڭ ئەقلى ۋە نەقەدەر ساپلىقىنى بەلگىلەيدۇ.
قەلەم ئىنسان ئۈچۈن غېرىبلىقتا ھەمرا بولىدۇ، ئەقىلگە ئەقىل قوشىدۇ.
كىمكى قەلىمى ئارقىلىق ئۇرۇق تېرىسا ئۇنىڭ مېۋىسىنى ئۈزۈپ يەيدۇ.
مەسئۇلىيەتچانلىق بىلەن يازغان قەلەم بىلەن غايە نىشانسىز يازغان قەلەمنىڭ ئەلۋەتتە پەرقى باردۇر.
قەلەم ئىگىسى ئاللاھنىڭ ئالدىدا يازغان ھەربىر ھەرپى ئۈچۈن ھېساب بېرىشكە مەجبۇردۇر.
قەلەم ھەربىر مۇسۇلمان ئۈچۈن نەسىھەتتۇر،
مەيدان مەنبەسى بولۇشنى تەقەززا قىلىدۇ، ئەگەر قەلەم ئۆز رولىنى جارى قىلدۇرالمايدىغان بولۇپ قالغاندا يېزىشتىن توختىشى كېرەك.
قەلەمدەك ئۆزىدە زىتلىقنى ساقلايدىغان يەنە بىر نەرسە بولمىسا كېرەك. ھىدايەت تاپقان ئاقىلنىڭ قولىدا بولسا ياخشىلىققا سەۋەب بولىدۇ، ناچار قولغا ئۆتكەندە يەتتە باشلىق چايانغا ئۆزگىرىدۇ.
بۈگۈنكى كۈندە مۇسۇلمانلار ھەقىقەتنى يازىدىغان، ساغلام، سەمىمىي قەلەمگە ئاجايىپ مۇھتاجدۇر.
قەلەم ئىنسان ئۈچۈن ئاللاھ تەرىپىدىن بېرىلگەن ئامانەتتۇر.
ئەمما ئىنسان ئۇنى ئۆز جايىغا ئىشلەتمەستىن ئامانەتكە خىيانەت قىلسا ئۆزىگە-ئۆزى زۇلۇم قىلغان بولىدۇ.
قەلەم تۇتقۇچى ئاللاھنىڭ بۇيرۇقىنى بىرىنچى ئورۇندا قويۇش بىلەن ئادالەت، ھەققانىيەتنى ئۆزىگە مىيزان قىلىشى، زۇلۇم، تەڭسىزلىك، مۇستەبىتلىققا قارشى تۇرۇشى كېرەك.
قەلەم ئىگىسى ئۆز كەسپىدىن ھالقىماسلىقى كېرەك، مۇخبىر، يازغۇچى مۇفتى بولۇۋالماسلىقى، ئەدەبىياتچى دوختۇر بولۇۋالماسلىقى كېرەك.
ئىنساننى يۈزى بىلەن ئوتقا تاشلايدىغان نەرسىلەردىن بىرى ئۇنىڭ تىلى بولسا، قەلىمى نېمە بولماقچىدى!؟
ئاللاھ بىزلەرنى ھەقىقەت ئۈچۈن قەلەم تۇتقانلاردىن قىلسۇن!
قەلەم ئارقىلىق توغرا يولغا مەشئەل تۇتقانلار قاتارىدا قىلسۇن! ئامىن!.
دېمەككى؛ قەلەم بىلەن خىزمەت قىلىۋاتقان ئىنسانلارنىڭ ئۈممەت ئالدىدا مەسئۇلىيىتىنىڭ ئېغىر ئىكەنلىكى، قايسى جەمئىيەتتە بولۇشىدىن قەتئىي نەزەر ھەقىقەتنى ياقىلاش ئىنتايىن مۇھىم بولۇپ، ئىنسان قەلىمى ئارقىلىقمۇ دىنىگە، مىللىتىگە، ۋەتىنىگە چەكسىز پايدىلىق خىزمەتلەرنى قىلالىشىنى بىلىپ يېتەلەيمىز.
Menbe: http://www.Islamhouse.Chom/p/184222
&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&
تولۇق ئوقۇش
Qelemning roli we mahiyiti
2008 - Yili 10 - ayning 31 - künidiki jüme xutbisining qisqiche terjimisi:
Imam allah taalagha hemdu -sana, peyghember eleyhissalamgha durutlar oqup bolghandin kéyin, heremde jüme namizi üchün yighilghan yüzminglarche musulmanlargha:
«Hayatida mektep körmigen peyghemberge, allah nazil qilghan ‹qur'an kerim›ning tünji ayitide oqushqa teshebbus qilghan we ilim öginishte qelemning rolining neqeder muhimliqini bildürgen» dégen mezmunda töwendiki tewsiyelerni qildi:
I musulmanlar! allahdin qorqunglar!
Ashkara - mexpi hallarda teqwadarliq qilinglar!
Teqwadarliq insanni dunya - axirette bext-saadetke érishtüridu.
Allah buyrighan ishlargha aldirash, allah tosqan ishlardin yiraq bolush
-- Heqiqiy teqwadarliqtur.
Allah taala islam ümmitige muhemmed eleyhissalamdin ibaret hayatida mektep körmigen, allah we uning kitabigha iman keltürgen bir peyghemberni német qilip ewetti. Bu ummiy peyghemberning ummiyliqi héchqachan uning heqiqiy peyghemberlikige tosalghu bolmidi. Belki allah ene shu ummiy peyghemberge ‹allahning ismi bilen oqu› dégen ayetni nazil qilish arqiliq insaniyetni oqushqa teshebbus qildi.
Allahtin tünji nazil bolghan «eleq» sürisi bolup «oqu» dégen buyruq bilen bashlidi.
Allah eleq sürisining béshida mundaq dédi:
«Yaratqan perwerdigaringning ismi bilen oqughin [1].
U insanni lexte qandin yaratti [2].
Oqughin, perwerdigaring eng keremliktur [3].
U qelem bilen (xet yézishni) ögetti [4].
Insan'gha bilmigen nersilerni bildürdi [5].»
Allah bilen qesemki, bu peyghember oqumighan ummiy peyghember bolushigha qarimay barliq insaniyetni oqush, yézishqa buyridi. Némishqa undaq buyrimisun! ene shu peyghember qelemning qudritining neqeder muhimliqini hés qilghan tursa.
Allah «qur'an kerim»de qolimizdiki ene shu addi qelem bilen qesem qilip mundaq dégen:
«Nun. Qelem bilen we ular yazghan nersiler bilen qesemki [1],
(i muhemmed!) sen perwerdigaringning némiti bilen, (mushriklar éytqandek) mejnun emessen [2].»
s
Allah héchqachan addiy nersiler bilen qesem qilmaydu.
Qelemmu allah yaratqan mexluqlardindur.
Peyghember eleyhissalamning bir hediside kélishiche:
Allah dunyada tünji yaratqan nerse qelem ikenlikini bayan qilidu.
Qelem insanning hayatidila emes dunyaning burulushida hel qilghuch amil bolmighan bolsa idi qelem bilen qesem qilmighan bolatti.
Qelem insanlarning nutuqchisi, pasahetlik sözchisi, nesihetchisi hemde tesellichisidur.
Qelem arqiliq döletler bashqurulidu. Memliketler idare qilinidu,
Qelem bolsa meqsetni chüshendürüshning wastsiz qorali, tilning terjimanidur.
Qelem bilen xet yézishning özi insan üchün shereptur. Payda yetküzidighan maldur.
Ilim igisi padishahlar maqamigha yételeydu, qelem arqiliq ilim menggü saqlinip qalidu. Insanlarning huquqi saqlinip qalidu.
Qelem bolmighan bolsa ilgiriki ümmetlerning xewerliri bizlerge yetmigen bolatti. Hazirqilar ilgirikilerning yolini bilmigen bolatti, insanni heyran qalduridighan mudhish tereqqiyatlarmu yüz bermigen bolatti.
Seid ibni as reziyellahu enhu mundaq dégen:
Xet yazalmaydighan ademning ong qoli bilen chep qolining perqi yoq.
Mein ibni zayide mundaq dégenidi:
Xet yézishni bilmeydighan qolning put bilen héch perqi yoqtur.
Musulmanlar qelem bilen pexirlinidu.
Köpligen kishiler qelemning rolini qilichtinmu ewzel körgen.
Qelemni küylep alimlar, shairlar maqale shéirlarni ilan qilishqan. Alimlarning qelemliri yiraqtin - yéqindin qilich qorqitalmighan düshmenni qorqutqan.
Heqiqi alimlarning qelemliri islam ümmiti üchün yaxshiliq élip kelgen, nesihet qilghan, höküm bayan qilghan, yaxshiliqqa buyrup yamanliqtin tosqan, edebiyat, shéiriyette insaniyetni yoqatmighan.
Alimlarning qelemliri sétilmiliqni bilmigen, hayasizliqqa yol achmighan, altun tilla aldida bash egmigen.
Qelemning rastchil - semimiyliki yazghuchining eqli we neqeder sapliqini belgileydu.
Qelem insan üchün ghéribliqta hemra bolidu, eqilge eqil qoshidu.
Kimki qelimi arqiliq uruq térisa uning méwisini üzüp yeydu.
Mes'uliyetchanliq bilen yazghan qelem bilen ghaye nishansiz yazghan qelemning elwette perqi bardur.
Qelem igisi allahning aldida yazghan herbir herpi üchün hésab bérishke mejburdur.
Qelem herbir musulman üchün nesihettur,
Meydan menbesi bolushni teqezza qilidu, eger qelem öz rolini jari qilduralmaydighan bolup qalghanda yézishtin toxtishi kérek.
Qelemdek özide zitliqni saqlaydighan yene bir nerse bolmisa kérek. Hidayet tapqan aqilning qolida bolsa yaxshiliqqa sewep bolidu, nachar qolgha ötkende yette bashliq chayan'gha özgiridu.
Bügünki künde musulmanlar heqiqetni yazidighan, saghlam, semimiy qelemge ajayip muhtajdur.
Qelem insan üchün allah teripidin bérilgen amanettur.
Emma insan uni öz jayigha ishletmestin amanetke xiyanet qilsa özige-özi zulum qilghan bolidu.
Qelem tutquchi allahning buyruqini birinchi orunda qoyush bilen adalet, heqqaniyetni özige miyzan qilishi, zulum, tengsizlik, mustebitliqqa qarshi turushi kérek.
Qelem igisi öz kespidin halqimasliqi kérek, muxbir, yazghuchi mufti boluwalmasliqi, edebiyatchi doxtur boluwalmasliqi kérek.
Insanni yüzi bilen otqa tashlaydighan nersilerdin biri uning tili bolsa, qelimi néme bolmaqchidi!?
Allah bizlerni heqiqet üchün qelem tutqanlardin qilsun!
Qelem arqiliq toghra yolgha mesh'el tutqanlar qatarida qilsun! amin!.
Démekki; Qelem bilen xizmet qiliwatqan insanlarning ümmet aldida mes'uliyitining éghir ikenliki, qaysi jem'iyette bolishidin qet'i nezer heqiqetni yaqilash intayin muhim bolup, insan qelimi arqiliqmu dinige, millitige, wetinige cheksiz paydiliq xizmetlerni qilalishini bilip yételeymiz.
menbe: http://www.islamhouse.com/p/184222
&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&
قەلەمنىڭ رولى ۋە ماھىيىتى
2008 - يىلى 10 - ئاينىڭ 31 - كۈنىدىكى جۈمە خۇتبىسىنىڭ قىسقىچە تەرجىمىسى:
ئىمام ئاللاھ تائالاغا ھەمدۇ -سانا، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا دۇرۇتلار ئوقۇپ بولغاندىن كېيىن، ھەرەمدە جۈمە نامىزى ئۈچۈن يىغىلغان يۈزمىڭلارچە مۇسۇلمانلارغا:
«ھاياتىدا مەكتەپ كۆرمىگەن پەيغەمبەرگە، ئاللاھ نازىل قىلغان ‹قۇرئان كەرىم›نىڭ تۇنجى ئايىتىدە ئوقۇشقا تەشەببۇس قىلغان ۋە ئىلىم ئۆگىنىشتە قەلەمنىڭ رولىنىڭ نەقەدەر مۇھىملىقىنى بىلدۈرگەن» دېگەن مەزمۇندا تۆۋەندىكى تەۋسىيەلەرنى قىلدى:
ئى مۇسۇلمانلار! ئاللاھدىن قورقۇڭلار!
ئاشكارا - مەخپى ھاللاردا تەقۋادارلىق قىلىڭلار!
تەقۋادارلىق ئىنساننى دۇنيا - ئاخىرەتتە بەخت-سائادەتكە ئېرىشتۈرىدۇ.
ئاللاھ بۇيرىغان ئىشلارغا ئالدىراش، ئاللاھ توسقان ئىشلاردىن يىراق بولۇش
-- ھەقىقىي تەقۋادارلىقتۇر.
ئاللاھ تائالا ئىسلام ئۈممىتىگە مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامدىن ئىبارەت ھاياتىدا مەكتەپ كۆرمىگەن، ئاللاھ ۋە ئۇنىڭ كىتابىغا ئىمان كەلتۈرگەن بىر پەيغەمبەرنى نېمەت قىلىپ ئەۋەتتى. بۇ ئۇممىي پەيغەمبەرنىڭ ئۇممىيلىقى ھېچقاچان ئۇنىڭ ھەقىقىي پەيغەمبەرلىكىگە توسالغۇ بولمىدى. بەلكى ئاللاھ ئەنە شۇ ئۇممىي پەيغەمبەرگە ‹ئاللاھنىڭ ئىسمى بىلەن ئوقۇ› دېگەن ئايەتنى نازىل قىلىش ئارقىلىق ئىنسانىيەتنى ئوقۇشقا تەشەببۇس قىلدى.
ئاللاھتىن تۇنجى نازىل بولغان «ئەلەق» سۈرىسى بولۇپ «ئوقۇ» دېگەن بۇيرۇق بىلەن باشلىدى.
ئاللاھ ئەلەق سۈرىسىنىڭ بېشىدا مۇنداق دېدى:
«ياراتقان پەرۋەردىگارىڭنىڭ ئىسمى بىلەن ئوقۇغىن [1].
ئۇ ئىنساننى لەختە قاندىن ياراتتى [2].
ئوقۇغىن، پەرۋەردىگارىڭ ئەڭ كەرەملىكتۇر [3].
ئۇ قەلەم بىلەن (خەت يېزىشنى) ئۆگەتتى [4].
ئىنسانغا بىلمىگەن نەرسىلەرنى بىلدۈردى [5].»
ئاللاھ بىلەن قەسەمكى، بۇ پەيغەمبەر ئوقۇمىغان ئۇممىي پەيغەمبەر بولۇشىغا قارىماي بارلىق ئىنسانىيەتنى ئوقۇش، يېزىشقا بۇيرۇدى. نېمىشقا ئۇنداق بۇيرىمىسۇن! ئەنە شۇ پەيغەمبەر قەلەمنىڭ قۇدرىتىنىڭ نەقەدەر مۇھىملىقىنى ھېس قىلغان تۇرسا.
ئاللاھ «قۇرئان كەرىم»دە قولىمىزدىكى ئەنە شۇ ئاددىي قەلەم بىلەن قەسەم قىلىپ مۇنداق دېگەن:
«نۇن. قەلەم بىلەن ۋە ئۇلار يازغان نەرسىلەر بىلەن قەسەمكى [1]،
(ئى مۇھەممەد!) سەن پەرۋەردىگارىڭنىڭ نېمىتى بىلەن، (مۇشرىكلار ئېيتقاندەك) مەجنۇن ئەمەسسەن [2].»
سۈرە نۇن (1-2) ئايەت.
ئاللاھ ھېچقاچان ئاددىي نەرسىلەر بىلەن قەسەم قىلمايدۇ.
قەلەممۇ ئاللاھ ياراتقان مەخلۇقلاردىندۇر.
پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ بىر ھەدىسىدە كېلىشىچە:
ئاللاھ دۇنيادا تۇنجى ياراتقان نەرسە قەلەم ئىكەنلىكىنى بايان قىلىدۇ.
قەلەم ئىنساننىڭ ھاياتىدىلا ئەمەس دۇنيانىڭ بۇرۇلۇشىدا ھەل قىلغۇچ ئامىل بولمىغان بولسا ئىدى قەلەم بىلەن قەسەم قىلمىغان بولاتتى.
قەلەم ئىنسانلارنىڭ نۇتۇقچىسى، پاساھەتلىك سۆزچىسى، نەسىھەتچىسى ھەمدە تەسەللىچىسىدۇر.
قەلەم ئارقىلىق دۆلەتلەر باشقۇرۇلىدۇ. مەملىكەتلەر ئىدارە قىلىنىدۇ،
قەلەم بولسا مەقسەتنى چۈشەندۈرۈشنىڭ ۋاستسىز قورالى، تىلنىڭ تەرجىمانىدۇر.
قەلەم بىلەن خەت يېزىشنىڭ ئۆزى ئىنسان ئۈچۈن شەرەپتۇر. پايدا يەتكۈزىدىغان مالدۇر.
ئىلىم ئىگىسى پادىشاھلار ماقامىغا يېتەلەيدۇ، قەلەم ئارقىلىق ئىلىم مەڭگۈ ساقلىنىپ قالىدۇ. ئىنسانلارنىڭ ھوقۇقى ساقلىنىپ قالىدۇ.
قەلەم بولمىغان بولسا ئىلگىرىكى ئۈممەتلەرنىڭ خەۋەرلىرى بىزلەرگە يەتمىگەن بولاتتى. ھازىرقىلار ئىلگىرىكىلەرنىڭ يولىنى بىلمىگەن بولاتتى، ئىنساننى ھەيران قالدۇرىدىغان مۇدھىش تەرەققىياتلارمۇ يۈز بەرمىگەن بولاتتى.
سەئىد ئىبنى ئاس رەزىيەللاھۇ ئەنھۇ مۇنداق دېگەن:
خەت يازالمايدىغان ئادەمنىڭ ئوڭ قولى بىلەن چەپ قولىنىڭ پەرقى يوق.
مەئىن ئىبنى زايىدە مۇنداق دېگەنىدى:
خەت يېزىشنى بىلمەيدىغان قولنىڭ پۇت بىلەن ھېچ پەرقى يوقتۇر.
مۇسۇلمانلار قەلەم بىلەن پەخىرلىنىدۇ.
كۆپلىگەن كىشىلەر قەلەمنىڭ رولىنى قىلىچتىنمۇ ئەۋزەل كۆرگەن.
قەلەمنى كۈيلەپ ئالىملار، شائىرلار ماقالە شېئىرلارنى ئېلان قىلىشقان. ئالىملارنىڭ قەلەملىرى يىراقتىن - يېقىندىن قىلىچ قورقىتالمىغان دۈشمەننى قورقۇتقان.
ھەقىقىي ئالىملارنىڭ قەلەملىرى ئىسلام ئۈممىتى ئۈچۈن ياخشىلىق ئېلىپ كەلگەن، نەسىھەت قىلغان، ھۆكۈم بايان قىلغان، ياخشىلىققا بۇيرۇپ يامانلىقتىن توسقان، ئەدەبىيات، شېئىرىيەتتە ئىنسانىيەتنى يوقاتمىغان.
ئالىملارنىڭ قەلەملىرى سېتىلمىلىقنى بىلمىگەن، ھاياسىزلىققا يول ئاچمىغان، ئالتۇن تىللا ئالدىدا باش ئەگمىگەن.
قەلەمنىڭ راستچىل - سەمىمىيلىكى يازغۇچىنىڭ ئەقلى ۋە نەقەدەر ساپلىقىنى بەلگىلەيدۇ.
قەلەم ئىنسان ئۈچۈن غېرىبلىقتا ھەمرا بولىدۇ، ئەقىلگە ئەقىل قوشىدۇ.
كىمكى قەلىمى ئارقىلىق ئۇرۇق تېرىسا ئۇنىڭ مېۋىسىنى ئۈزۈپ يەيدۇ.
مەسئۇلىيەتچانلىق بىلەن يازغان قەلەم بىلەن غايە نىشانسىز يازغان قەلەمنىڭ ئەلۋەتتە پەرقى باردۇر.
قەلەم ئىگىسى ئاللاھنىڭ ئالدىدا يازغان ھەربىر ھەرپى ئۈچۈن ھېساب بېرىشكە مەجبۇردۇر.
قەلەم ھەربىر مۇسۇلمان ئۈچۈن نەسىھەتتۇر،
مەيدان مەنبەسى بولۇشنى تەقەززا قىلىدۇ، ئەگەر قەلەم ئۆز رولىنى جارى قىلدۇرالمايدىغان بولۇپ قالغاندا يېزىشتىن توختىشى كېرەك.
قەلەمدەك ئۆزىدە زىتلىقنى ساقلايدىغان يەنە بىر نەرسە بولمىسا كېرەك. ھىدايەت تاپقان ئاقىلنىڭ قولىدا بولسا ياخشىلىققا سەۋەب بولىدۇ، ناچار قولغا ئۆتكەندە يەتتە باشلىق چايانغا ئۆزگىرىدۇ.
بۈگۈنكى كۈندە مۇسۇلمانلار ھەقىقەتنى يازىدىغان، ساغلام، سەمىمىي قەلەمگە ئاجايىپ مۇھتاجدۇر.
قەلەم ئىنسان ئۈچۈن ئاللاھ تەرىپىدىن بېرىلگەن ئامانەتتۇر.
ئەمما ئىنسان ئۇنى ئۆز جايىغا ئىشلەتمەستىن ئامانەتكە خىيانەت قىلسا ئۆزىگە-ئۆزى زۇلۇم قىلغان بولىدۇ.
قەلەم تۇتقۇچى ئاللاھنىڭ بۇيرۇقىنى بىرىنچى ئورۇندا قويۇش بىلەن ئادالەت، ھەققانىيەتنى ئۆزىگە مىيزان قىلىشى، زۇلۇم، تەڭسىزلىك، مۇستەبىتلىققا قارشى تۇرۇشى كېرەك.
قەلەم ئىگىسى ئۆز كەسپىدىن ھالقىماسلىقى كېرەك، مۇخبىر، يازغۇچى مۇفتى بولۇۋالماسلىقى، ئەدەبىياتچى دوختۇر بولۇۋالماسلىقى كېرەك.
ئىنساننى يۈزى بىلەن ئوتقا تاشلايدىغان نەرسىلەردىن بىرى ئۇنىڭ تىلى بولسا، قەلىمى نېمە بولماقچىدى!؟
ئاللاھ بىزلەرنى ھەقىقەت ئۈچۈن قەلەم تۇتقانلاردىن قىلسۇن!
قەلەم ئارقىلىق توغرا يولغا مەشئەل تۇتقانلار قاتارىدا قىلسۇن! ئامىن!.
دېمەككى؛ قەلەم بىلەن خىزمەت قىلىۋاتقان ئىنسانلارنىڭ ئۈممەت ئالدىدا مەسئۇلىيىتىنىڭ ئېغىر ئىكەنلىكى، قايسى جەمئىيەتتە بولۇشىدىن قەتئىي نەزەر ھەقىقەتنى ياقىلاش ئىنتايىن مۇھىم بولۇپ، ئىنسان قەلىمى ئارقىلىقمۇ دىنىگە، مىللىتىگە، ۋەتىنىگە چەكسىز پايدىلىق خىزمەتلەرنى قىلالىشىنى بىلىپ يېتەلەيمىز.
Menbe: http://www.Islamhouse.Chom/p/184222
&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&
订阅：
博文 (Atom)
